Νέα μείωση στο εφάπαξ και στις επικουρικές συντάξεις έως 25% θα επιφέρει ο νέος τρόπος υπολογισμού τους, μέσω ενός καινούργιου μαθηματικού τύπου, που ετοιμάζει το υπουργείο Εργασίας, κατ’ εντολή της τρόικας. Τους δύο προηγούμενους μαθηματικούς τύπους η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας τούς πήρε πίσω, καθώς είχαν ετοιμαστεί κυριολεκτικά στο «πόδι» και δεν έβγαζαν αποτέλεσμα. Η μνημονιακή δέσμευση, όμως, για καθορισμό των επικουρικών από το 2014 και των εφάπαξ από το 2015, χωρίς να παράγουν ελλείμματα τα Ταμεία, σημαίνει νέες, οριζόντιες μειώσεις. Το μεγάλο «αγκάθι» βρίσκεται στη δημιουργία και των ανάλογων ατομικών μεριδίων που θα ισχύσουν στο εξής για κάθε ασφαλισμένο χωριστά, καθώς τα περισσότερα Επικουρικά Ταμεία, αλλά και οι Τομείς Πρόνοιας χορήγησης εφάπαξ αδυνατούν να είναι έτοιμοι για κάτι τέτοιο έως το τέλος του έτους.
Σε ό,τι αφορά το εφάπαξ, η εντολή που έχει δοθεί στην Εθνική Αναλογιστική Αρχή είναι να ετοιμάσει έναν μαθηματικό τύπο, ώστε τα Ταμεία Πρόνοιας να μηδενίσουν τα ελλείμματά τους από το 2014 και μετά. Αυτό σημαίνει ότι θα δίνονται τόσα εφάπαξ όσα επιτρέπουν οι οικονομικές δυνατότητες, δηλαδή τα τρέχοντα έσοδα και τα αποθεματικά του κάθε Ταμείου ξεχωριστά.
Μάλιστα, για τον λόγο αυτό τα στοιχεία που έχουν δοθεί στους αναλογιστές περιλαμβάνουν την πλέον πρόσφατη περιουσία των Ταμείων που χορηγούν εφάπαξ, όπως καταγράφηκε στο τέλος του 2012. Αρα, τα αποθεματικά που φαίνεται να έχουν στη διάθεσή τους έχουν υποστεί το περσινό «κούρεμα», όπως αυτό έγινε τον Μάρτιο του ’12 και έτσι η όποια κατάσταση των Ταμείων αποτυπώνεται σε όσο γίνεται πιο πραγματικά και «φρέσκα» στοιχεία. Από εκεί και πέρα, όμως, παραμένει η μνημονιακή δέσμευση για χορήγηση ύψους εφάπαξ που θα εξαρτάται απόλυτα από τον αριθμό τον αιτούντων σε μια χρονική περίοδο. Κάτι τέτοιο οδηγεί σε πραγματικό «παιχνίδι της τύχης», αφού όσο περισσότεροι υποβάλλουν αίτηση για χορήγηση εφάπαξ βοηθήματος, τόσο μικρότερο θα είναι αυτό που τελικά θα μοιράζεται σε όλους. Με δεδομένο ότι θα υπάρχει ένα συγκεκριμένο ποσό που θα δίνει το κάθε Ταμείο και το οποίο θα προκύπτει από τον μαθηματικό τύπο που ετοιμάζει η Εθνική Αναλογιστική Αρχή, τότε όσοι δικαιούνται εφάπαξ θα πρέπει να παρακαλάνε να βρεθούν σε χρονιά όπου θα είναι λίγοι εκείνοι που θα επιθυμούν αντίστοιχο βοήθημα. Οι πρώτοι υπολογισμοί που έχουν γίνει από αρμόδιες υπηρεσίες της Κοινωνικής Ασφάλισης θέλουν τις περικοπές στο εφάπαξ να κυμαίνονται από 10% έως 25% στη χειρότερη περίπτωση.
Στον νέο τρόπο υπολογισμού που θα καθορίζει το ύψος του εφάπαξ τίθενται ως βάση τα οικονομικά αποτελέσματα των Ταμείων κατά το χρονικό διάστημα από το 2009 έως το 2012.
Μάλιστα, έχει ζητηθεί από τα Ταμεία, εκτός από τα αναλυτικά στοιχεία για την οικονομική τους πορεία (έσοδα, δαπάνες, αποθεματικά) κατά τη συγκεκριμένη τετραετία, να υπάρξει και πρόβλεψη των ασφαλισμένων που μέχρι το 2020 θα έχουν συμπληρώσει τις προϋποθέσεις για να υποβάλουν αίτημα χορήγησης εφάπαξ. Στόχος είναι να υπάρξει μια όσο γίνεται καλύτερη καταγραφή της οικονομικής κατάστασης όλων των Ταμείων Πρόνοιας, αλλά ταυτόχρονα να μπορεί να γίνει και μια εκτίμηση για τις μελλοντικές δαπάνες που θα απαιτηθούν, πάντα στη λογική να πάψουν να παράγονται ελλείμματα. Στις προτάσεις που έχουν κατατεθεί στην ηγεσία του υπουργείου Εργασίας είναι και εκείνη που θέλει να ενοποιούνται όλα τα Ταμεία Πρόνοιας σε έναν ενιαίο φορέα.
Δεν στέλνουν τα στοιχεία (στο Εργασίας) οι Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης
Για το ζήτημα των επικουρικών συντάξεων, ο νέος τρόπος υπολογισμού τους, μέσω του καινούργιου μαθηματικού τύπου, που θα είναι έτοιμος έως το τέλος του έτους, θα εφαρμοστεί από το 2015 και μετά. Η τρόικα, βέβαια, πιέζει, σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων να επισπευστεί η διαδικασία και να εφαρμοστεί ο νέος τρόπος υπολογισμού των επικουρικών συντάξεων έναν χρόνο νωρίτερα, μαζί με τον νέο τρόπο υπολογισμού για τα εφάπαξ. Ομως το υπουργείο Εργασίας έχει εισπράξει αρνητική απάντηση απ’ όλους τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, μια και η δημιουργία των ατομικών μεριδίων καθυστερεί σημαντικά. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, η λογική και για τις επικουρικές συντάξεις είναι η ίδια. Βασική προϋπόθεση αποτελεί να μη δημιουργούνται ελλείμματα μετά την καταβολή των εν λόγω συντάξεων. Με δεδομένο ότι ο αριθμός των συνταξιούχων εκτιμάται ότι θα αυξάνεται χρόνο με τον χρόνο, ενώ τα έσοδα από τις εισφορές προς τα ασφαλιστικά ταμεία διαρκώς μειώνονται είναι πάρα πολύ δύσκολο να μην προκύψουν ελλείμματα. Η μνημονιακή δέσμευση, όμως, παραμένει και μάλιστα δίνει τη δυνατότητα στον εκάστοτε υπουργό Εργασίας να αποφασίζει απευθείας περικοπή συντάξεων προκειμένου να μη δημιουργηθούν ελλείμματα. Με τον νέο μαθηματικό τύπο, εκτιμάται ότι θα μπορεί να γίνει σχεδόν αυτόματα μια τέτοια μείωση, η οποία επίσης υπολογίζεται ότι φτάνει έως το 25%.
Πόσες έδειξε η καταμέτρηση
Με βάση τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας, όπως προέκυψαν από το σύστημα «Ηλιος» που καταγράφει όλες τις συντάξεις που χορηγούνται από τα Ταμεία, σήμερα χορηγούνται 1.517.411 επικουρικές συντάξεις. Ο μέσος όρος των συντάξεων αυτών, μετά τις διαδοχικές μειώσεις που προέκυψαν την τελευταία τριετία, ως αποτέλεσμα των Μνημονίων, ανέρχεται σε 178,48 ευρώ τον μήνα. Συνολικά, οι επικουρικές συντάξεις που καταβλήθηκαν για τον μήνα Ιούνιο κόστισαν στα Ταμεία ποσό 270.826.271,43 ευρώ. Απ’ αυτές, οι περισσότερες, για την ακρίβεια 1.114.714, είναι συντάξεις γήρατος. Υπάρχουν 245.339 επικουρικές συντάξεις θανάτου, ενώ σε 74.126 ανέρχονται οι αναπηρικές επικουρικές συντάξεις.
