Να κατοχυρώσει την υπογραφή ενός νέου Μνημονίου και την παραμονή των τοποτηρητών της Γερμανίας στην Αθήνα για τα επόμενα χρόνια επιχειρεί το Βερολίνο, με την πρόωρη έναρξη των συζητήσεων για το επόμενο πακέτο βοήθειας προς την Ελλάδα από τον Β. Σόιμπλε. Ο υπουργός Οικονομικών της Ανγκελα Μέρκελ, καθώς φουντώνει η προεκλογική περίοδος εν όψει των γερμανικών εκλογών της 22ας Σεπτεμβρίου, επιχείρησε να προκαταλάβει και ταυτόχρονα να κατευνάσει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και τους Αμερικανούς, δηλώνοντας ότι η χώρα μας θα χρειαστεί νέα βοήθεια (συνεπώς και νέο Μνημόνιο), άποψη με την οποία συμφώνησαν ταχύτατα οι ακόλουθοί του στις Βρυξέλλες, έστω και αν προσπάθησαν να απαλύνουν τις εντυπώσεις.
Ο Σόιμπλε έρχεται στην ουσία να προκαταλάβει τις ΗΠΑ και το ΔΝΤ, που επιθυμούν πραγματική και βιώσιμη λύση του προβλήματος με το ελληνικό χρέος. Από τη μία διαμηνύει ότι θα καλυφθούν μεν οι απαιτήσεις των Αμερικανών για επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής των χρεών ή για περαιτέρω μειώσεις επιτοκίων. Από την άλλη, αφήνει να εννοηθεί ότι τελικά θα υπάρξει μια μικρή «τρύπα» που θα καλυφθεί από επιπλέον χρηματοδότηση, μόνο από την Ε.Ε. Ετσι η χώρα μας θα υπογράψει νέο Μνημόνιο, με νέους όρους, που θα εξυπηρετούν τις επιδιώξεις του Βερολίνου, οι τοποτηρητές του οποίου θα μείνουν για ακόμη μερικά χρόνια στην Ελλάδα. Το νέο πακέτο βοηθείας θα στηρίζεται σε «ευρωπαϊκά» κονδύλια, αφού το ΔΝΤ έχει διαμηνύσει σε όλους τους τόνους ότι δεν προτίθεται να συνδράμει με επιπλέον κεφάλαια σε νέα ελληνική διάσωση και ασκεί πίεση για ουσιαστική ελάφρυνση της Ελλάδας (ακόμη και «κούρεμα», εξέλιξη που έχει αποκλείσει η Γερμανία).
Οι δηλώσεις του Γερμανού υπουργού Οικονομικών προκάλεσαν αμηχανία στην Αθήνα, αλλά ήδη καταγράφονται οι πρώτες αντιδράσεις. Πολιτικά στελέχη επωφελούνται της ευκαιρίας για να υπενθυμίσουν τις κυβερνητικές δεσμεύσεις, σύμφωνα με τις οποίες το 2014 η Ελλάδα βγαίνει από το Μνημόνιο. Επισημαίνουν ότι πρέπει να αναζητηθούν άλλες λύσεις για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού στο ελληνικό πρόγραμμα. Ολα δείχνουν ότι οι επόμενες εβδομάδες θα είναι δύσκολες για την κυβέρνηση, καθώς μεταφέρεται στην Ελλάδα η προεκλογική περίοδος της Γερμανίας, ενώ προχωρά η επεξεργασία των νέων μέτρων εν όψει του ελέγχου της τρόικας στα τέλη του επόμενου μήνα.
Τα φανερά και κρυφά «προαπαιτούμενα» της τρόικας, που καλείται να υλοποιήσει η κυβέρνηση τις επόμενες εβδομάδες του «καυτού», όπως όλα δείχνουν, Σεπτεμβρίου, αγγίζουν ευαίσθητους τομείς της κοινωνίας, καθώς -εκτός από τις σχεδιαζόμενες μειώσεις σε μισθούς και συντάξεις (κύριες, επικουρικές και εφάπαξ) και τους νέους φόρους- αφορούν θέματα όπως η άρση της προστασίας της πρώτης κατοικίας από πλειστηριασμό, η πλήρης απελευθέρωση των επαγγελματικών μισθώσεων σε μια περίοδο που το εμπόριο παραπαίει και τα λουκέτα σε κρατικές επιχειρήσεις που απασχολούν χιλιάδες εργαζομένους, όπως η ΛΑΡΚΟ, η ΕΛΒΟ και η ΕΑΣ.
Οι δηλώσεις Σόιμπλε προκάλεσαν την αντίδραση της γερμανικής αντιπολίτευσης, η οποία υποστηρίζει ότι η Μέρκελ είναι «φιλέλλην» (!) και ζητεί πιο σκληρή στάση στο θέμα της στήριξης του ευρωπαϊκού Νότου. Οι Σοσιαλδημοκράτες έβγαλαν στο κλαρί ακόμη και τον πρώην καγκελάριο Γκ. Σρέντερ, ο οποίος την Τετάρτη κατηγόρησε τη Μέρκελ ότι δεν είπε την αλήθεια για το πραγματικό κόστος της κρίσης, ότι ετοιμάζεται για ακόμη ένα μεγάλο ψέμα και απαίτησε σαφήνεια για το κόστος που θα κληθεί να πληρώσει ο Γερμανός φορολογούμενος.
Τόσο η Γερμανίδα καγκελάριος όσο και ο Β. Σόιμπλε, για να κατευνάσουν τα πνεύματα στο Βερολίνο, υποστήριξαν ότι η τελική μορφή και το ύψος του νέου πακέτου βοηθείας θα καθοριστούν στα μέσα του 2014, οπότε θα είναι γνωστό αν η Ελλάδα έχει επιτύχει πρωτογενές πλεόνασμα.
Τα μέτρα και οι υπόλοιπες λύσεις
Ακόμη και αν δεν εφαρμοστεί το «Σχέδιο Σόιμπλε» για την επιβολή νέου Μνημονίου, οι εναλλακτικές που έχει η χώρα μας δεν συνοδεύονται από πραγματικά φρέσκο χρήμα που θα τονώσει την οικονομία.
Μεταξύ άλλων, εξετάζονται η μείωση των επιτοκίων στα υφιστάμενα δάνεια και η επιμήκυνση αποπληρωμής των ομολόγων, ώστε να βελτιωθεί η εικόνα του χρέους, καθώς και η αξιοποίηση πόρων από τα διαρθρωτικά ταμεία της Ε.Ε., με αύξηση της κοινοτικής συμμετοχής στα έργα του επόμενου ΕΣΠΑ στο 95%, και για τα επόμενα χρόνια. Σημειώστε ότι ήδη η Ελλάδα κάνει χρήση αυτής της δυνατότητας την τρέχουσα προγραμματική περίοδο και μειώνονται οι δαπάνες του Προϋπολογισμού στα έργα. Οσοι προειδοποιούν ότι πρέπει να αποφύγουμε το νέο Μνημόνιο στηρίζονται και στις εφεδρείες του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) μετά την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Εκτιμάται ότι μετά και τους νέους ελέγχους στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών θα μείνουν περισσότερα από 10 δισ. στο ΤΧΣ.
Στο υπουργείο Οικονομικών έσπευσαν να υποστηρίξουν ανεπισήμως ότι η κουβέντα για το νέο πακέτο βοηθείας δεν περιλαμβάνει μέτρα λιτότητας. Ομως, επειδή όλοι γνωρίζουν τις τυχαίες προβλέψεις του υπουργείου για τα έσοδα του επόμενου χρόνου, θεωρούν σίγουρα τα νέα μέτρα, όπως και τις πιέσεις για ικανοποίηση άλλων γερμανικών απαιτήσεων, π.χ. στο μέτωπο των ιδιωτικοποιήσεων.
