Την αποτυχία της ρύθμισης της «Νέας Αρχής» και της «Πάγιας Ρύθμισης» παραδέχεται ο υποδιοικητής του ΙΚΑ Κώστας Παπαθανασίου, σε συνέντευξη που παραχώρησε στην «κυριακάτικη δημοκρατία», επισημαίνοντας ότι έχουν εισπραχθεί «μόλις 249.000.000 ευρώ, ενώ οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το ΙΚΑ είναι περίπου 7,8 δισ. ευρώ». Ο κ. Παπαθανασίου ευελπιστεί ότι μέσα από τη διαπραγμάτευση με την τρόικα «οι προσπάθειες της κυβέρνησης για βελτίωση ορισμένων πλευρών της ισχύουσας ρύθμισης οφειλών θα ευοδωθούν, προκειμένου να διευκολυνθούν περισσότεροι οφειλέτες και να εισρεύσουν μεγαλύτερα ποσά στα Ταμεία». Ο υποδιοικητής του ΙΚΑ εκτιμά ότι η ανάσχεση της ανεργίας και της υποαπασχόλησης «θα επιδράσει θετικά και στις εισροές των εισφορών προς το ίδρυμα». Πάντως έως τώρα η κατάσταση είναι οριακή, αφού, παρά την αύξηση του τουρισμού, «η πορεία των εισπραχθέντων εσόδων, με στοιχεία Αυγούστου 2014, δείχνει οριακή άνοδο σε σύγκριση με τα εισπραχθέντα τον Αύγουστο του 2013», γεγονός που δεν ικανοποιεί τη διοίκηση του ιδρύματος.
Ποια είναι η κατάσταση του μεγαλύτερου ασφαλιστικού ταμείου της χώρας; Πώς κινούνται τα έσοδα;
Το ΙΚΑ – ΕΤΑΜ, ως ο μεγαλύτερος δημόσιος ασφαλιστικός οργανισμός της χώρας, όπως όλα τα προηγούμενα χρόνια έτσι και τώρα θα παρέχει με συνέπεια και υπευθυνότητα συντάξεις στους δικαιούχους του, προσπαθώντας παράλληλα να εισπράττει τις εισφορές από τους εργοδότες. Στην πολύ δύσκολη συγκυρία που βιώνουμε όλοι οι Ελληνες εδώ και τέσσερα χρόνια, το ΙΚΑ με σημαντικά λιγότερο ανθρώπινο δυναμικό προσπαθεί να ανταποκριθεί στο λειτούργημα της συνεπούς και αξιοπρεπούς δημόσιας κοινωνικής προστασίας που προσφέρει. Παράλληλα, υλοποιούνται δράσεις για τη ριζική αναδιάρθρωση των υποδομών του και την πληρέστερη απεικόνιση της οικονομικής κατάστασής του, όπως επιτάσσει το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.
Είναι γεγονός ότι η κρίση των τελευταίων ετών είχε δημιουργήσει προβλήματα σε χιλιάδες επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα, που με τη σειρά τους δυσκολεύονταν να είναι συνεπείς στις ασφαλιστικές υποχρεώσεις τους. Είναι γεγονός ότι χιλιάδες συμπατριώτες μας έχουν μείνει άνεργοι ή υποαπασχολούνται, ως αποτέλεσμα της πρωτοφανούς ύφεσης στην ελληνική οικονομία. Είναι γεγονός ότι πολλοί συνταξιούχοι είδαν περικοπές συντάξεων, ένεκα του δημοσιονομικού προβλήματος της χώρας. Σιγά σιγά όμως το δυσμενές κλίμα αναστρέφεται, η αξιοπιστία της χώρας έχει αποκατασταθεί και οι δείκτες της ανεργίας και της υποαπασχόλησης έχουν σταματήσει να ανεβαίνουν. Αυτή η ορατή αλλαγή στην αγορά είμαι βέβαιος ότι θα επιδράσει θετικά και στις εισροές των εισφορών προς το ίδρυμα. Τα έσοδα του ιδρύματος κινούνται εντός του πλαισίου του εκτελούμενου Προϋπολογισμού του 2014 και εκτιμούμε ότι οι στόχοι που έχουν τεθεί είναι ρεαλιστικοί και θα επιτευχθούν.
Πώς κρίνετε την πορεία των εσόδων σε σχέση και με τη σημαντική αύξηση του τουρισμού φέτος;
Αναφορικά με την πορεία των εσόδων πρέπει να γνωρίζετε ότι ακολουθεί τους δείκτες της οικονομίας. Πρόκειται για εξαιρετικά ευαίσθητους δείκτες, που επηρεάζονται ανοδικά ή καθοδικά από τη γενικότερη κατάσταση της αγοράς. Από τον Ιούλιο έχουμε μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 3,9%, ενώ τους καλοκαιρινούς μήνες η αύξηση της απασχόλησης συνοδευόταν πάντα με ευελιξία στην αγορά εργασίας και πολλά κρούσματα ανασφάλιστης εργασίας, που η αποτελεσματική αντιμετώπισή της επιτυγχάνεται για πρώτη φορά φέτος με το νέο αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο που ισχύει. Η πορεία των εισπραχθέντων εσόδων, με στοιχεία Αυγούστου 2014, δείχνει οριακή άνοδο σε σύγκριση με τα εισπραχθέντα τον Αύγουστο του 2013. Εν κατακλείδι, η πορεία των εσόδων δεν έχει καταγράψει ακόμη θεαματική άνοδο. Κινείται όμως περίπου στα ίδια επίπεδα με τα αντίστοιχα περυσινά.
Η διοίκηση του ΙΚΑ είναι ευχαριστημένη από την αποδοτικότητα των ρυθμίσεων;
Αναφορικά με τα αποτελέσματα των ρυθμίσεων οφειλών δεν είμαστε ικανοποιημένοι. Υπολογίστε ότι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το ΙΚΑ είναι περίπου 7,8 δισ. ευρώ και έχουν εισπραχθεί μόλις 249.000.000 ευρώ από τις ρυθμίσεις της «Νέας Αρχής» και της «Πάγιας Ρύθμισης». Πρέπει όμως να σημειωθεί ότι μέχρι να θεσπιστεί ο ισχύων νόμος περί ρυθμίσεων υπήρξαν περισσότερες από 100 ρυθμίσεις για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών με τα γνωστά καταστροφικά αποτελέσματα.
Εκείνο που πραγματικά συνέβαινε ήταν ότι με την ανακοίνωση μιας ρύθμισης γεννιόταν αυτομάτως η προσδοκία της επόμενης που ακύρωνε την προηγούμενη.
Εδώ να θυμίσω ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τα Ταμεία έχει δημιουργηθεί σε εποχές πριν από την κρίση. Συγκεκριμένα, μόνο το 17% των οφειλών δημιουργήθηκε από το 2009 και μετά, ενώ το 83% δημιουργήθηκε προ του 2009. Ευελπιστώ ότι οι προσπάθειες της κυβέρνησης για βελτίωση ορισμένων πλευρών της ισχύουσας ρύθμισης οφειλών θα ευοδωθούν, προκειμένου να διευκολυνθούν περισσότεροι οφειλέτες και να εισρεύσουν μεγαλύτερα ποσά στα Ταμεία. Η κυβέρνηση και το αρμόδιο υπουργείο Εργασίας έχουν ήδη επεξεργαστεί προτάσεις βελτίωσης της υφιστάμενης ρύθμισης οφειλών.
Υπάρχει ενδεχόμενο περαιτέρω μείωσης εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών;
Η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες ήταν μια απαραίτητη μεταρρύθμιση. Μια μεταρρύθμιση που θα έχει θετικές δημοσιονομικές συνέπειες. Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων θα αυξήσει τις προσλήψεις και τη συνολική απασχόληση, άρα και τα δημόσια έσοδα. Επίσης, αναμένεται η μείωση των εισφορών να βελτιώσει θεαματικά τη συμμόρφωση των εργοδοτών απέναντι στις υποχρεώσεις που έχουν στους εργαζομένους και στα ασφαλιστικά ταμεία.
Ηδη στο αρμόδιο υπουργείο Εργασίας εξετάζεται η δυνατότητα μείωσης των εργοδοτικών εισφορών κατά επιπλέον μία ποσοστιαία μονάδα.
Η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε νοικοκύρεμα
Πόσο οριακή είναι η κατάσταση του ασφαλιστικού συστήματος, κ. Παπαθανασίου; Εχετε μεγάλη πείρα λόγω της πολύχρονης ενασχόλησής σας με το ασφαλιστικό σύστημα της χώρας, παλαιότερα ως διοικητής του ΟΑΕΕ και τώρα ως υποδιοικητής του ΙΚΑ, και θα ήθελα τη γνώμη σας σχετικά με το μέλλον της δημόσιας ασφάλισης.
Η οικονομική και η κοινωνική κρίση των τελευταίων χρόνων ανέδειξαν ότι πραγματικά το δημόσιο ασφαλιστικό σύστημα της χώρας θα ήταν όντως σε οριακή κατάσταση, αν δεν λαμβάνονταν αποφασιστικές πρωτοβουλίες και ρηξικέλευθες παρεμβάσεις. Η σημερινή κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε δράσεις εξορθολογισμού και νοικοκυρέματος ενός πολυκερματισμένου, αναποτελεσματικού και εν πολλοίς άδικου συστήματος κοινωνικής προστασίας που ίσχυε στη χώρα μας. Πρέπει μάλιστα να αναγνωριστεί ειδικά σε αυτή την κυβέρνηση ότι σχεδιάζει και υλοποιεί ενέργειες σε μια δύσκολη οικονομική συγκυρία, με την αγορά σε κρίση και υπό τον ασφυκτικό έλεγχο των διεθνών δανειστών. Αυτές οι ενέργειες αναθεώρησης του ασφαλιστικού συστήματος έχουν καταφέρει σε μικρό χρονικό διάστημα να θωρακίσουν το δημόσιο σύστημα ασφάλισης, κλείνοντας κάθε διαρροή πόρων, εξαλείφοντας τις εστίες παραβατικότητας, ενισχύοντας την εισπρακτική ικανότητα των Ταμείων, διευκολύνοντας την καθημερινότητα των πολιτών (ασφαλισμένοι και συνταξιούχοι) και εν τέλει βάζοντας ισχυρά θεμέλια για τη δημιουργία του νέου ασφαλιστικού συστήματος στην Ελλάδα, που θα συνδράμει το νέο αναπτυξιακό μοντέλο της.
Βασίλης Αγγελόπουλος
