Αγεφύρωτο παραμένει το χάσμα που χωρίζει κυβέρνηση και τρόικα στα περισσότερα κρίσιμα θέματα της τρέχουσας αξιολόγησης μετά τις πρώτες πέντε ημέρες διαπραγματεύσεων. Παρά την προσπάθεια του οικονομικού επιτελείου να καλλιεργήσει κλίμα αισιοδοξίας, υποστηρίζοντας ότι ξεκίνησε η συζήτηση «για την επόμενη μέρα των μνημονίων», οι εκπρόσωποι των δανειστών μας δεν αφήνουν το παραμικρό περιθώριο χαλάρωσης και εμμένουν στην υλοποίηση σκληρών μέτρων. Γι’ αυτό χρειάστηκε να επαναλάβουν τις συναντήσεις και κατά τη χθεσινή ημέρα, χωρίς να έχει γίνει γνωστό τι αποφάσισαν.
Στο πλαίσιο αυτό, ο υπουργός Οικονομικών Γκίκας Χαρδούβελης αναμένεται να καταθέσει αύριο στη Βουλή το προσχέδιο του Προϋπολογισμού του 2015 χωρίς την πλήρη συναίνεση της τρόικας για βασικές παραμέτρους, όπως το ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος. Τα στελέχη της τρόικας επιμένουν ότι πρέπει να τηρηθεί ο μνημονιακός στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 3% του ΑΕΠ την προσεχή χρονιά, ενώ η ελληνική πλευρά προσδοκούσε να «ψαλιδιστεί» ο στόχος στο 2,3%-2,5%, ώστε να υπάρχει μεγαλύτερο περιθώριο φοροελαφρύνσεων. Οπως όλα δείχνουν, το υπουργείο Οικονομικών θα αναγκαστεί να κάνει στροφή 180 μοιρών και να αναζητήσει σανίδα σωτηρίας στην υπέρβαση του φετινού στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα. Ετσι, με το επιχείρημα ότι το πλεόνασμα αναμένεται να διαμορφωθεί φέτος κοντά στο 1,7% του ΑΕΠ (3 δισ. ευρώ), έναντι στόχου για 1,5% του ΑΕΠ, η κυβέρνηση θα υιοθετήσει, σύμφωνα με πληροφορίες, μια ενδιάμεση συμβιβαστική λύση στο προσχέδιο του Προϋπολογισμού, βάζοντας τον πήχη του πρωτογενούς πλεονάσματος κοντά στο 2,8% του ΑΕΠ για το 2015.
Κορυφαίο στέλεχος της οδού Νίκης παραδέχθηκε την περασμένη εβδομάδα ότι το προσχέδιο του Προϋπολογισμού θα περιλαμβάνει «γραπτή αναφορά για το πώς θα επιτευχθεί ο στόχος για το πρωτογενές πλεόνασμα και όσα ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ, αλλά η εξειδίκευση σε κωδικούς θα γίνει στο τελικό σχέδιο του Προϋπολογισμού». Επομένως, οι απαντήσεις σε κρίσιμα ανοιχτά θέματα, όπως η κάλυψη του δημοσιονομικού κενού του 2015 και η αναλυτική αναφορά στις φοροελαφρύνσεις, θα απουσιάζουν από το κείμενο που θα κατατεθεί αύριο στη Βουλή.
Υπενθυμίζεται ότι η τρόικα βλέπει δημοσιονομική «τρύπα» 2 δισ. ευρώ το 2015, ενώ η κυβέρνηση επιμένει ότι το κενό δεν ξεπερνά τα 700.000.000-900.000.000 ευρώ. Υψηλόβαθμος παράγοντας του υπουργείου Οικονομικών διαβεβαιώνει, πάντως, ότι οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει ότι δεν θα χρειαστούν νέα μέτρα, μολονότι η (βέβαιη) παράταση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης στην πραγματικότητα είναι νέο μέτρο, έστω και αν η επιβάρυνση θα είναι μειωμένη κατά 30% το 2015. Βασικό στοίχημα της κυβέρνησης επίσης είναι να γίνει δεκτή η ρύθμιση για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών προς ασφαλιστικά ταμεία και εφορίες έως 100 δόσεις, ενώ καταβάλλεται επίσης προσπάθεια για περαιτέρω ελαφρύνσεις στον ΕΝΦΙΑ και μείωση των φορολογικών συντελεστών των επιχειρήσεων από τη νέα χρονιά.
Οσον αφορά την πρόταση της κυβέρνησης για τη συνολική διαχείριση των χρεών επιχειρήσεων με «κόκκινα» δάνεια, αυτή χαρακτηρίστηκε «πολύ θετική» από την τρόικα, όπως δήλωσε ο υπουργός Ανάπτυξης Νίκος Δένδιας. Προβλέπεται γενναίο «κούρεμα» στα δάνεια των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, καθώς και διαγραφή προστίμων και προσαυξήσεων. Ομως και το σχέδιο του Ν. Δένδια έχει εκκρεμότητες, οι οποίες θα συζητηθούν την ερχόμενη Τρίτη γιατί η τρόικα ζήτησε νέα συνάντηση.
Θολό παραμένει το τοπίο στα εργασιακά, δεδομένου ότι η τρόικα δεν άνοιξε τα χαρτιά της μετά τη γνωμοδότηση του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας (ILO) σχετικά με τις ομαδικές απολύσεις και την αλλαγή του συνδικαλιστικού νόμου, η οποία ευνοεί την ελληνική θέση υπέρ της διατήρησης του ισχύοντος καθεστώτος. Στο ασφαλιστικό πεδίο η κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφές ότι δεν συζητά νέα μείωση συντάξεων και περιμένει τις αναλογιστικές μελέτες. Από την πλευρά της η τρόικα φέρεται αποφασισμένη να επιμείνει σε περικοπές προνοιακών επιδομάτων και αύξηση ορίων ηλικίας για περιπτώσεις πρόωρης συνταξιοδότησης και στην επιτάχυνση της ενοποίησης των Ταμείων.
Στο μέτωπο του δημόσιου τομέα η τρόικα φέρεται διαλλακτική απέναντι στο ενδεχόμενο να ολοκληρωθούν οι 6.500 απολύσεις που εκκρεμούν έως τον ερχόμενο Μάρτιο, αντί για το τέλος του 2014, ενώ «αγκάθι» παραμένει το νέο μισθολόγιο, που θα συνδέεται με την παραγωγικότητα. Την περασμένη Τετάρτη κύκλοι του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης πέταξαν στο υπουργείο Οικονομικών την «καυτή πατάτα» του νέου μισθολογίου (που σχεδιάζεται να εξισώνει τον εισαγωγικό μισθό στο Δημόσιο με τον αντίστοιχο του ιδιωτικού τομέα) λέγοντας: «Εμείς δεν είπαμε ποτέ για μειώσεις μισθών. Το υπουργείο Οικονομικών είναι το επισπεύδον υπουργείο».
Το «χαστούκι» Ντράγκι με το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων-«σκουπιδιών» και ενυπόθηκων τίτλων
«Σκοτσέζικο» ντους επιφύλαξε στην κυβέρνηση ο πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι με τις ανακοινώσεις του για το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων-«σκουπιδιών» (junk) και ενυπόθηκων τίτλων (Asset Backed Securities, ABS). Το διοικητικό συμβούλιο της κεντρικής ευρωτράπεζας άνοιξε μεν στις ελληνικές τράπεζες την πόρτα της συμμετοχής στο πρόγραμμα αυτό, ώστε να αντλήσουν ρευστότητα από την ΕΚΤ, αλλά με τους αυστηρούς όρους που έθεσε κατέστησε το όλο εγχείρημα δώρον άδωρον και -το σημαντικότερο- δεν άφησε κανένα περιθώριο αμφιβολίας για τη συνέχιση της στενής επιτήρησης της Ελλάδας.
Ο κ. Ντράγκι διευκρίνισε ότι χώρες με πιστοληπτική αξιολόγηση κάτω από τη βαθμίδα ΒΒΒ-, όπως είναι η Ελλάδα και η Κύπρος, θα περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα αγοράς καλυμμένων ομολόγων και τιτλοποιημένων δανείων, υπό την προϋπόθεση όμως να βρίσκονται σε δημοσιονομικό πρόγραμμα και να συνεχίσουν τις μεταρρυθμίσεις. Δηλαδή, η συνέχιση της αυστηρής επιτήρησης από τους Ευρωπαίους εταίρους μας αποτελεί το αντάλλαγμα για να αποκτήσουν οι ελληνικές τράπεζες πρόσβαση στο πρόγραμμα της ΕΚΤ.
Το γεγονός αυτό ομολόγησε ο σύμβουλος του πρωθυπουργού Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος, μιλώντας σε δημοσιογράφους λίγες ώρες μετά τις ανακοινώσεις Ντράγκι, υποστήριξε ότι πρόκειται για σημαντική απόφαση και παραδέχθηκε ότι ούτως ή άλλως θα υπήρχε ένα είδος παρακολούθησης της Ελλάδας μετά τη λήξη του τρέχοντος δανειακού προγράμματος. Οσο κι αν ο κ. Παπασταύρου και κύκλοι της Τραπέζης της Ελλάδος πανηγυρίζουν για την απόφαση της ΕΚΤ, Ελληνες τραπεζίτες κρατούν πάντως μικρό καλάθι, χαρακτηρίζοντας αποθαρρυντικούς τους όρους συμμετοχής των ελληνικών τραπεζών στο πρόγραμμα αγοράς ABS.
Μάριος Ροζάκος
