Το Μνημόνιο στην Ελλάδα απέτυχε, λέει (τέσσερα χρόνια μετά την εφαρμογή του) ο σύμβουλος της Ανγκελα Μέρκελ Πέτερ Μπόφινγκερ. Σε δηλώσεις του, ο στενός συνεργάτης της Γερμανίδας καγκελαρίου (από τον Μάρτιο του 2004, ο Μπόφινγκερ είναι μέλος του Συμβουλίου Εμπειρογνωμόνων της γερμανικής κυβέρνησης, δηλαδή των «σοφών» της οικονομίας) παραδέχεται ότι το πρόγραμμα που η τρόικα επέβαλε στην Ελλάδα, αντί να βοηθήσει την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας, την επιδείνωσε. Κι αυτό γιατί, όπως λέει, εφαρμόστηκαν πολλά σκληρά μετρά λιτότητας σε σύντομο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα η δημοσιονομική προσαρμογή να είναι απότομη και βάρβαρη για τη χώρα και τους πολίτες. «Το μοντέλο που εφαρμόστηκε στην Ελλάδα, πλέον, δεν ακολουθείται σε άλλες χώρες που μπαίνουν σε διαδικασία προσαρμογής» υπογραμμίζει στις δηλώσεις του στο capital.tv, ασκώντας δριμεία κριτική στις πολιτικές της τρόικας. «Θα έλεγα ότι το Μνημόνιο απέτυχε στο σύνολό του. Σίγουρα υπήρχε η ανάγκη για δημοσιονομική προσαρμογή στην Ελλάδα, δεν υπάρχει αμφιβολία για αυτό. Ομως, η δόση των μέτρων λιτότητας ήταν υπερβολική!»
Σύμφωνα με τον κ. Μπόφινγκερ, η Ευρώπη θα πρέπει να διαμορφώσει διαφορετική πολιτική και να επαναδιαπραγματευθεί τους όρους του ελληνικού προγράμματος διάσωσης, καθώς συμφωνήθηκαν πάνω σε υπερβολικά αισιόδοξες υποθέσεις για την ανάπτυξη.
Οπως λέει, πλέον η προσέγγιση που γίνεται σε άλλες χώρες είναι πολύ πιο προσεκτική. Δηλαδή, προχωρά μεν η προσαρμογή, αλλά σε μεγαλύτερο διάστημα, κάτι που σίγουρα είναι πιο αποτελεσματικό. Οπως εξηγεί, «χρειάζονται παρεμβάσεις που θα αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα, άρα απαιτούνται διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Χρειάζονται όμως περισσότερες επενδύσεις, ιδιωτικές και δημόσιες, που θα ενισχύσουν την ανάπτυξη».
Ο Γερμανός οικονομολόγος και μέλος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων που συμβουλεύουν τη γερμανική κυβέρνηση είναι ο νεότερος της περίφημης ομάδας των «πέντε σοφών» και εκφράζει σταθερά κεϊνσιανές θέσεις (είναι υπέρμαχος του κατώτατου μισθού), ασκώντας κριτική και στο κόστος δανεισμού της Ελλάδας μέσω του μηχανισμού στήριξης της Ε.Ε. και του ΔΝΤ.
Ο κ. Μπόφινγκερ, από το 1992, είναι καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Βίρτσμπουργκ και ήταν από τους πρωτεργάτες μιας πρωτοβουλίας 59 καθηγητών υπέρ του ευρώ από το 1997, ενώ τον Αύγουστο του 2012 υποστήριξε, μαζί με τον Γιούργκεν Χάμπερμας και τον Γιούλιαν Νίντα-Ρίμελιν, μια σαφή αλλαγή πορείας της γερμανικής πολιτικής απέναντι στην κρίση του ευρώ. Από κοινού με επιφανείς Ευρωπαίους οικονομολόγους, είναι υπέρμαχος ενός συμφώνου για την απόσβεση των χρεών και μιας κοινής ευρωπαϊκής δημοσιονομικής πολιτικής.
Και βιβλίο-ράπισμα από Γερμανό δημοσιογράφο
«Καταπέλτης» για τις παρεμβάσεις της τρόικας, τις οποίες χαρακτηρίζει «σιωπηλό πραξικόπημα», είναι το βιβλίο-σοκ του Γερμανού δημοσιογράφου Γιούργκεν Ροτ, που κυκλοφόρησε σε τέταρτη έκδοση στη Γερμανία.
Οπως δήλωσε ο συγγραφέας στην Deutsche Welle, προβληματίστηκε πολύ προτού καταλήξει στον όρο «σιωπηλό πραξικόπημα», ο οποίος αποτελεί και τον τίτλο του βιβλίου του. Ωστόσο, πολλοί επιστήμονες και συνδικαλιστές τού είπαν ότι «αυτό που συμβαίνει στην ουσία τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, στην Πορτογαλία και την Ισπανία είναι “σιωπηλό πραξικόπημα”, γιατί γίνονται αλλαγές σε ένα πολιτικό και κοινωνικό σύστημα χωρίς δημοκρατική νομιμοποίηση, χωρίς τη συμμετοχή του πληθυσμού στις διαδικασίες».
Ο Γερμανός δημοσιογράφος κατηγορεί ευθέως την τρόικα για κοινωνική αναλγησία και «εκβιαστικούς χειρισμούς», αναφέροντας ως παράδειγμα ότι «σχεδόν πάντα αποσιωπά ότι οι ιδιωτικοποιήσεις οδηγούν σε απολύσεις, μειώσεις μισθών κάτω από τα επίπεδα που επιβάλλει ο υγιής ανταγωνισμός και σε επισφαλείς σχέσεις εργασίας». Επισημαίνει ακόμα ότι, όσον αφορά τη χώρα μας, ευθύνη για τη σημερινή κρίση φέρουν η ελληνική πολιτική τάξη, συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα που σχετίζονται μαζί της και η γενικότερη νοοτροπία της οικογενειοκρατίας.
Ο κ. Ροτ κάνει ειδική αναφορά στο πρόβλημα της λαθρομετανάστευσης, παρατηρώντας ότι «το 80% των προσφύγων που εισρέουν στην Ε.Ε. έρχεται μέσω Ελλάδας, αλλά η Ευρώπη έχει αφήσει την Ελλάδα να παλεύει μόνη της με αυτό το πρόβλημα».
Στέλιος Κράλογλου
