Με δεδομένο πλέον ότι στην πρώτη ψηφοφορία της Τετάρτης για την προεδρική εκλογή η απόσταση των «ναι» από το επιθυμητό 180 θα είναι πολύ μεγάλη, το διάστημα μέχρι τη Δευτέρα 29 Δεκεμβρίου θεωρείται απρόβλεπτο. Ιδιαίτερα κρίσιμο προβλέπεται μάλιστα το τριήμερο που θα προηγηθεί, καθώς μεσολαβεί Σαββατοκύριακο και ήδη είναι πολλοί αυτοί που σπεύδουν (άλλοι εν είδει απειλής και άλλοι με σαρκασμό) να μιλήσουν για «σύνδρομο Κύπρου».
Το σίγουρο είναι ότι αναμένεται κλιμάκωση των πιέσεων, τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδας, σε όλα τα επίπεδα. Σε αυτό το φόντο οι Αντώνης Σαμαράς και Αλέξης Τσίπρας ετοιμάζονται για το χριστουγεννιάτικο «ταγκό» τους κι από τις φιγούρες που θα επιλέξει ο καθένας θα εξαρτηθούν οι εξελίξεις της νέας χρονιάς.
Το σενάριο να εξασφαλισθεί, υπό ομαλές συνθήκες, η προεδρική πλειοψηφία έχει αδυνατίσει πολύ. Για την πρώτη ψηφοφορία ο πήχης έχει χαμηλώσει πολύ κι ενώ αρχικά το πρωθυπουργικό περιβάλλον διατεινόταν ότι «έχουν βρεθεί 177», τώρα είναι αβέβαιο αν τα «ναι» θα πλησιάσουν τα 170. Αντιθέτως, υπάρχει κίνδυνος να μη φθάσουν ούτε τα 165. Σε αυτή την περίπτωση είτε θα δρομολογηθεί, πιο καθαρά, η πορεία προς τις κάλπες (την 1η ή στις 8 Φεβρουαρίου) είτε θα ενεργοποιηθούν εναλλακτικά πλάνα για τις υπόλοιπες 12 ημέρες.
Ορισμένοι από το κυβερνητικό επιτελείο πιστεύουν ότι αν το οικονομικό κλίμα (Χρηματιστήριο κ.λπ.) βαρύνει κι άλλο, σε συνδυασμό με το μπαράζ απειλητικών δηλώσεων και κινήσεων από το εξωτερικό, μπορεί να υπάρξει μεταστροφή βουλευτών την ύστατη στιγμή. Για τους γνωρίζοντες, όμως, οι πιθανότητες για κάτι τέτοιο είναι πολύ μικρές.
Το μόνο ενδεχόμενο που παραμένει αυτή τη στιγμή στο τραπέζι, όπως αναφέρουν πληροφορίες της «κυριακάτικης δημοκρατίας», αφορά την προώθηση μιας συμφωνίας για συναινετική εκλογή του Προέδρου με ορισμό ημερομηνίας για κάλπες εντός του 2015. Αυτή η προϋπόθεση τίθεται από έναν κρίσιμο αριθμό ανεξάρτητων βουλευτών, «συζητείται» εντός της ΔΗΜ.ΑΡ., βρίσκει πλέον υποστηρικτές και εντός της συγκυβέρνησης, ενώ υπάρχουν και κορυφαία, μετριοπαθή στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που τη βλέπουν ακόμη και τώρα με θετικό τρόπο. Το αγκάθι εν προκειμένω είναι αν μια τέτοια λύση πρέπει να συνδυαστεί με τον σχηματισμό άλλης, μεταβατικής κυβέρνησης με ευρύτερη σύνθεση. Το ενδιαφέρον είναι ότι για διαφορετικούς λόγους δεν το θέλουν αυτό τόσο ο κ. Σαμαράς όσο και ο κ. Τσίπρας, που προτιμούν, εφόσον δεν εκλέγεται Πρόεδρος, τις εκλογές.
Μέχρι στιγμής τουλάχιστον ο πρωθυπουργός εμφανίζεται διατεθειμένος να μην μπει στη συζήτηση τέτοιων σεναρίων και είτε να επιτευχθεί στις 29 Δεκεμβρίου η ανάδειξη του κ. Σταύρου Δήμα στο προεδρικό αξίωμα είτε να διεξαχθούν εκλογές με τον ίδιο στο τιμόνι της κυβέρνησης και της Ν.Δ., με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται και για τις εξελίξεις της επόμενης ημέρας. Οι πιο παρατηρητικοί μάλιστα σημειώνουν ότι ήδη η ρητορική της Ν.Δ. παραπέμπει πιο πολύ σε προεκλογική στρατηγική και συνδυάζεται, πολύ περισσότερο, με το (επανερχόμενο) σενάριο, αμφίβολου ρεαλισμού όμως, περί «αριστερής παρένθεσης». Κατά τους υποστηρικτές του, κερδίζοντας ο ΣΥΡΙΖΑ την εξουσία δεν θα αντέξει τους κραδασμούς -είτε από τη μνημονιακή προσαρμογή είτε από τη ρήξη με τους δανειστές- και σύντομα θα καταρρεύσει υπό το βάρος της κοινωνικής κατακραυγής. Κατά μια άλλη άποψη, ο ΣΥΡΙΖΑ πολύ δύσκολα θα κερδίσει αυτοδυναμία στις εκλογές και επομένως όλα τα ενδεχόμενα συνεργασιών και ανακατατάξεων για τη συνέχεια πρέπει να θεωρούνται ανοιχτά. Μένει να φανεί πάντως αν θα ευθυγραμμιστούν μέχρι τέλους με αυτή τη γραμμή όλοι οι βουλευτές της Ν.Δ. ή εν όψει της 29ης Δεκεμβρίου όσοι εκφράζουν κατ’ ιδίαν άλλη άποψη θα το κάνουν και επισήμως.
Δεν θέλουν τη «βόμβα»
Εγκλωβισμένος είναι από τη δική του πλευρά και ο κ. Τσίπρας, ο οποίος έχει απορρίψει τα σενάρια συμβιβασμού υπό τον φόβο της διάσπασης και της ραγδαίας αποδυνάμωσης του ΣΥΡΙΖΑ. Ωστόσο, σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες της «κυριακάτικης δημοκρατίας», στελέχη όπως οι Γ. Δραγασάκης και Γ. Σταθάκης συνεχίζουν να μη μετέχουν στο «πανηγυρικό» κλίμα και να αντιλαμβάνονται ότι από τη στιγμή που η σημερινή κυβέρνηση φρόντισε τεχνηέντως να μην υπογράψει τη νέα συμφωνία με την τρόικα, η «βόμβα» θα εκραγεί μάλλον στα δικά τους χέρια. Γι’ αυτό και δεν είναι αντίθετοι ακόμη και τώρα («αν ο κ. Σαμαράς μας καλούσε να συζητήσουμε») σε μια πρόταση «συνεννόησης» υπό άλλη κυβέρνηση.
Ενδεικτικό των διεργασιών που συντελούνται είναι και το γεγονός ότι άρχισε να διαφοροποιείται από τη σκληρή γραμμή και το ΠΑΣΟΚ, που δέχεται τη συζήτηση στη βάση της «εθνικής συνεννόησης», αφήνοντας ανοιχτά τα θέματα της κυβέρνησης και του χρόνου των εκλογών. Ορισμένοι εκτιμούν ότι ο κ. Βενιζέλος προχωρά σε έναν ελιγμό για να αχρηστεύσει την απειλή Παπανδρέου για δημιουργία νέου κόμματος, ενώ άλλοι επιμένουν να υποστηρίζουν ότι το δίωρο τετ α τετ του προέδρου του ΠΑΣΟΚ με τον κ. Τσίπρα (δίχως την παρουσία συνεργατών τους) στο υπουργείο Εξωτερικών μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα, την 1η Δεκεμβρίου, περιείχε και κάποιες, άγνωστες μέχρι σήμερα, εκπλήξεις.
Ανδρέας Καψαμπέλης
