Στον Προϋπολογισμό του 2015, που ψηφίστηκε πρόσφατα από τη Βουλή, η κυβέρνηση καταφεύγει στο «ψαλίδισμα» του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) κατά 400.000.000 ευρώ το 2015 (στα 6,4 δισ. ευρώ) σε σύγκριση με φέτος και περίπου κατά 3,2 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2009, προκειμένου να επιτύχει τους δημοσιονομικούς στόχους του Μνημονίου. Ωστόσο, λίγες ημέρες προτού παρουσιαστεί το τελικό κείμενο του νέου Προϋπολογισμού, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), σε μια… κρίση ειλικρίνειας, παραδεχόταν ότι σε περιόδους ύφεσης οι δημόσιες επενδύσεις όχι μόνο δεν πρέπει να μειώνονται, αλλά, αντιθέτως, συνιστάται να αυξάνονται, ακόμα και με πρόσθετο δανεισμό αν χρειαστεί!
Το αποκαλυπτικό αυτό συμπέρασμα αποτυπώνεται στην τελευταία έκθεση του ΔΝΤ για την παγκόσμια οικονομία, που δημοσιοποιήθηκε τον περασμένο Οκτώβριο.
Το κεφάλαιο
Η έκθεση αφιερώνει ένα ολόκληρο κεφάλαιο 40 σελίδων στη θετική επίδραση που έχουν οι δημόσιες επενδύσεις για την κατασκευή και τη συντήρηση δρόμων, λιμανιών, αεροδρομίων, σιδηροδρομικών γραμμών, τηλεπικοινωνιακών και ενεργειακών υποδομών κ.λπ. στην ανάπτυξη και τη μείωση του δημόσιου χρέους. Βεβαίως, η αναγνώριση της σημασίας των εν λόγω επενδύσεων έρχεται… κατόπιν εορτής για τη χώρα μας, καθώς το Ταμείο, ως μέλος της τρόικας, πρωταγωνίστησε στην επιβολή αιματηρών περικοπών στις δημόσιες δαπάνες και δεν έφερε καμία αντίρρηση στο δραστικό «κούρεμα» του ΠΔΕ, που συρρικνώθηκε σε απόλυτους αριθμούς στο 1/3 σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα και μετά βίας αγγίζει πλέον το 3,5% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), έναντι 4% το 2009.
Το ΠΔΕ, μάλιστα, και σύμφωνα με την ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Επενδύσεων, «αποτελεί το σημαντικότερο μέσο άσκησης αναπτυξιακής πολιτικής της χώρας και καλείται να συμβάλει στην περαιτέρω σύγκλιση των περιφερειών, στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής με στοχευμένες δράσεις και παρεμβάσεις για την τόνωση της ενεργού ζήτησης, στην προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης, στην ενίσχυση της απασχόλησης, στην ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής δικαιοσύνης και τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας». Ολα τα παραπάνω, όμως, δεν στάθηκαν αρκετά για να διασώσουν το πρόγραμμα από την «κλίνη του Προκρούστη» στη διάρκεια της κρίσης. Αντιθέτως, έγιναν ο εύκολος στόχος των εκάστοτε υπουργών Οικονομικών, οι οποίοι κάθε φορά που «στριμώχνονταν» στην κατάρτιση και την εκτέλεση των Προϋπολογισμών των τελευταίων ετών υποχρηματοδοτούσαν τις επενδύσεις, παραβλέποντας ότι έτσι στερούσαν τόσο άμεσα όσο και μεσομακροπρόθεσμα οφέλη από την καταρρακωμένη οικονομία μας.
Πρώτος διδάξας ήταν ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου, ο οποίος, αφού έβαλε μαζί με τον τότε πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου την Ελλάδα στο Μνημόνιο, «πριόνισε» το ΠΔΕ κατά 11,5% το 2010 και κατά 21,8% το 2011.
Ο Βενιζέλος
Ετσι, από τα 9,6 δισ. ευρώ το 2009, βρέθηκε στα 6,6 δισ. ευρώ δύο χρόνια αργότερα. Στα βήματα του προκατόχου του βάδισε και ο Ευάγγελος Βενιζέλος το 2012, προχωρώντας σε περαιτέρω μείωση κατά 7,4% και «προσγειώνοντας» το ΠΔΕ στα 6,1 δισ. ευρώ. Η καθοδική πορεία ανακόπηκε μεν το 2013 και φέτος, με αύξηση των δημόσιων επενδύσεων αντιστοίχως κατά 8,6% (στα 6,7 δισ. ευρώ) και 2,3% (στα 6,8 δισ. ευρώ), αλλά τα ποσοστά αυτά είναι πολύ μικρά για να καλύψουν το χαμένο έδαφος της προηγούμενης τριετίας. Επιπλέον, η κυβέρνηση επεφύλασσε νέα συμπίεση του ΠΔΕ για το 2015 κατά 5,9%, περιορίζοντάς το εκ νέου στα 6,4 δισ. ευρώ.
Μάριος Ροζάκος
