Αμφιταλαντευτήκαμε αρκετά για το ποιο θα μπορούσε να είναι το κεντρικό θέμα της στήλης μας σήμερα. Μια αναφορά στο πώς θα είναι το Χρηματιστήριο, την πολλοστή τον τελευταίο καιρό, με μια συμφωνία; Ή πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα σε περίπτωση ρήξης με τους δανειστές, που μπορεί να οδηγήσει σε έξοδο της χώρας από την ευρωζώνη και το Χρηματιστήριο σε μια νέα, αχαρτογράφητη εποχή; Τελικά τα γεγονότα μάς πρόλαβαν… Το δημοψήφισμα άλλαξε τις συνθήκες και ανεξαρτήτως από τις εξελίξεις των τελευταίων ωρών, η υπόθεση παραμονής της χώρας στο ευρώ έχει γίνει όλο και πιο επισφαλής. Με αυτά τα δεδομένα περισσότερο αξία θα είχε σήμερα να δούμε πώς θα λειτουργεί το Χρηματιστήριο, αν λειτουργεί, με ένα νέο νόμισμα και τι πιθανότητες έχουν κάποιες από τις υπάρχουσες εταιρίες να επιβιώσουν. Υπάρχουν μήπως εταιρίες που θα ευνοηθούν από το Grexit; Δεν είναι και λίγες… και κυρίως πρέπει να τις αναζητήσουμε στον χώρο των εξαγωγικών εταιριών, είτε αυτό είναι αλουμίνιο είτε σπόροι φασολιών.
Αυτό το τελευταίο δεν το λέμε τυχαία… Μια από τις πιο μικρές σε κεφαλαιοποίηση εταιρίες είναι η Σπύρου, μια εταιρία η οποία παράγει σπόρους για γεωργική χρήση, είτε κλασικούς είτε υβριδικούς. Είναι μια εταιρία που εξάγει τεχνογνωσία σε αυτόν τον τομέα και βοηθάει πολλές χώρες -κυρίως του τρίτου κόσμου- να αναπτύξουν τη γεωργία τους. Το profit margin των προϊόντων της είναι μικρό, αλλά εδώ, όπως και σε άλλες εταιρίες που το πρωτογενές προϊόν παράγεται στη χώρα μας, το περιθώριο κέρδους λόγω της ισοτιμίας που θα έχει η νέα δραχμή είναι καταδικασμένο να μεγαλώσει.
Φανταστείτε τώρα την περίπτωση του μεταλλευτικού κλάδου. Τα έως τώρα οφέλη που έκαναν τις εταιρίες των μεταλλευμάτων να κάνουν ρεκόρ κερδών τα δύο τελευταία τρίμηνα ήταν η άνοδος του δολαρίου έναντι του ευρώ και η άνοδος των τιμών των μετάλλων διεθνώς. Φυσικά, σε κάποια φάση επηρέασαν τα κέρδη και η πτώση της τιμής του πετρελαίου. Μια απουσία της χώρας μας πλέον από την ευρωζώνη και μια ισχυρή πιθανότητα κάποια στιγμή να επιστρέψουμε στη δραχμή θα σημάνουν για τις εταιρία αυτόματα μικρότερο κόστος για ένα προϊόν που ενώ θα παράγεται φθηνότερα, θα πωλείται ακριβότερα και λόγω του δολαρίου και λόγω της ανόδου των τιμών.
Το παράδειγμα των εταιριών των μεταλλευμάτων είναι το πιο χαρακτηριστικό και ισχύει σε όλες τις επιχειρήσεις που παράγουν με κάποιον τρόπο πρωτογενές προϊόν στη χώρα μας, χωρίς να χρειάζονται εισαγωγή της πρώτης ύλης. Οι ιχθυοκαλλιέργειες, για παράδειγμα, θα ευνοηθούν, γιατί θα πουλάνε σε σκληρό νόμισμα και θα παράγουν σε δραχμή, η δε πρώτη ύλη τους, η παραγωγή γόνου δηλαδή, όχι μόνο δεν θα τις προβληματίσει αλλά θα τις βοηθήσει κιόλας, μια και η παραγωγή τους είναι τόσο μεγάλη που εξάγεται και σε εταιρίες ιχθυοκαλλιέργειας στο εξωτερικό.
Εδώ υπάρχει και ένα κομβικό σημείο που θέλει ιδιαίτερη προσοχή. Οι εταιρίες πλαστικών, για παράδειγμα, άλλες θα ευνοηθούν και άλλες όχι, γιατί η πρώτη ύλη εισάγεται. Οσες λοιπόν έχουν εργοστάσιο εκτός Ελλάδας, θα είναι περισσότερο ευνοημένες από αυτές που παράγουν το πλαστικό εντός Ελλάδας και μετά το εξάγουν.
Στον τουρισμό, όπου πολλοί πιστεύουν ότι η δραχμή θα γεμίσει τη χώρα μας τουρίστες, δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα. Η Aegean, για παράδειγμα, θα πρέπει να πληρώνει σε σκληρό νόμισμα τα καύσιμα, ενώ θα εισπράττει σε δραχμές τα χρήματα από τις εσωτερικές πτήσεις. Ισως δεν θα έπρεπε να αναφερθούμε σε άλλους τομείς, μια και ελπίδα μας είναι να μη φτάσουμε εκεί, αλλά αν τα πράγματα εξελιχθούν έτσι, ας μην ξεχνάμε ότι το Χρηματιστήριό μας ξαναδιαπραγματευόταν σε δραχμές. Αλλωστε το θέμα δεν είναι σε τι νόμισμα διαπραγματεύεται ένα χρηματιστήριο, αλλά από τι εταιρίες αποτελείται. Αν αυτές παράγουν ανάπτυξη ή έστω υπηρεσίες, μπορούν να επιβιώσουν στην ανταγωνιστική Ευρώπη. Αν όμως είναι εταιρίες που απλώς εισάγουν προϊόντα, τότε πολλές από αυτές θα κινδυνεύσουν με αφανισμό. Και να ξέρετε ότι κάποιες από αυτές είναι ηχηρά ονόματα. Αυτά για την ώρα και ας ευχηθούμε να αποφύγουμε τα χειρότερα…
Βασίλης Κωνσταντουλάκης
