Εκθεση με φωτογραφίες των ναζί την περίοδο της Κατοχής, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού
Από τη
Γιώτα Βαζούρα
Βρέθηκαν στη Θεσσαλονίκη υπακούοντας όχι στο τουριστικό ένστικτό τους για βόλτες στην όμορφη πόλη της βόρειας Ελλάδας, αλλά ακολουθώντας τις διαταγές των ανωτέρων τους. Οι Γερμανοί που υπηρέτησαν τη θητεία τους στα μέρη μας κατά τη διάρκεια της Κατοχής (1941-1944) φαίνεται ότι δεν περιορίστηκαν στα στρατιωτικά καθήκοντά τους. Κάποιοι από αυτούς, με άκρως περιηγητική διάθεση, «απαθανάτισαν» με τον φωτογραφικό τους φακό τις όψεις της καθημερινότητας της πόλης αλλά και δικές τους προσωπικές στιγμές, στιγμές ξεγνοιασιάς των κατακτητών.
Αυτό διαφαίνεται στις φωτογραφίες οι οποίες παρουσιάζονται, αρχής γενομένης από τις 10 Φεβρουαρίου, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της συμπρωτεύουσας. Ο τίτλος της ενδιαφέρουσας περιοδικής έκθεσης είναι «Στο περιθώριο του πολέμου: Η Θεσσαλονίκη της Κατοχής (1941-1944) μέσα από τη φωτογραφική συλλογή Βύρωνα Μήτου» και περιλαμβάνει σπάνιες και δυσεύρετες λήψεις. Πρόκειται για φωτογραφίες που θεωρούνται μοναδικά ντοκουμέντα της κατοχικής Θεσσαλονίκης και «μιλούν» κατευθείαν στο θυμικό του θεατή.
Στις φωτογραφίες που εκτίθενται βλέπει κανείς πλανόδιους πωλητές, καταστηματάρχες στη στοά Μοδιάνο αλλά και Γερμανούς στρατιωτικούς, που ποζάρουν με περηφάνια έξω από εμβληματικά τοπόσημα της πόλης. Μάλιστα, όπως έχει πει και ο συλλέκτης τους, οι λήψεις αυτές είχαν τραβηχτεί κατά κύριο λόγο για να κοσμήσουν τα προσωπικά λευκώματα των Γερμανών. Παρόλα αυτά καταφέρνουν να αιχμαλωτίσουν το πνεύμα μιας εποχής, φωτίζοντας άγνωστες στιγμές από την Ιστορία της Θεσσαλονίκης.
Οπως αναφέρουν οι διοργανωτές, στην έκθεση παρουσιάζονται πρωτότυπες φωτογραφίες και φιλμ, αναπαραγωγές ακόμη και ψηφιακές προβολές. Μάλιστα, ο στόχος της φιλόδοξης αυτής διοργάνωσης είναι να αποκαλυφθεί η δύναμη της προπαγάνδας, όπως αυτή αποτυπώνεται στην επίσημη και στην ερασιτεχνική φωτογραφική παραγωγή του Γ’ Ράιχ, ρίχνοντας ταυτόχρονα φως στις άγνωστες όψεις της Ιστορίας μιας πόλης που έζησε (και αυτή) για τέσσερα χρόνια υπό το άγρυπνο βλέμμα του κατακτητή.
Οι φωτογραφίες είχαν συλλεχθεί από έναν Γερμανό στρατιωτικό, ο οποίος υπήρξε μέλος της υγειονομικής υπηρεσίας που έδρασε στην Ελλάδα την περίοδο της Κατοχής. Μάλιστα, ήταν τέτοιο το πάθος του γι’ αυτά τα σπάνια φωτογραφικά ενσταντανέ εκείνης της περιόδου, που έψαχνε να αγοράσει οποιαδήποτε φωτογραφία είχαν βγάλει οι παλιοί συμπολεμιστές του. Μετά τον θάνατό του το αρχείο (που στο μεταξύ είχε εντοπίσει ο Ελληνας συλλέκτης) πέρασε στην κόρη του. Ο μοναδικός όρος που είχε θέσει ο Γερμανός πριν πεθάνει για να πωληθεί ήταν να μην αποκαλυφθεί ποτέ η ταυτότητα του ιδιοκτήτη του…
Κατάλογος με χορηγία του Γενικού Προξενείου
Να σημειωθεί πως την έκθεση συνοδεύει σύντομος κατάλογος, ο οποίος εκδίδεται με την ευγενική χορηγία του Γενικού Προξενείου της Γερμανίας στην Θεσσαλονίκη αλλά και την υποστήριξη του σωματείου Οι Φίλοι του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού. Παράλληλα, στις 8 Απριλίου 2016 θα διοργανωθεί μια διεθνής ημερίδα, η οποία θα διερευνήσει πτυχές της φωτογραφικής παραγωγής στην κατεχόμενη Θεσσαλονίκη.
Η παρουσίαση θα διαρκέσει μέχρι και τις 6 Νοεμβρίου 2016.
