Ο σταθμός του μετρό στο Σύνταγμα φιλοξενεί έκθεση με ιστορικό υλικό, σπάνια ντοκουμέντα και 150 πίνακες
Ρεπορτάζ
Στάθης Βασιλόπουλος
Φωτό: Δ. Γκολφομήτσος
Την αιματοβαμμένη «Οδύσσεια» του Ποντιακού Ελληνισμού, μέσα από την τεκμηριωμένη έρευνα του καθηγητή του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Κωνσταντίνου Φωτιάδη, παρουσιάζει η έκθεση με τίτλο «Πόντος – Δικαίωμα και Υποχρέωση στη Μνήμη», που φιλοξενείται στο σταθμό του μετρό, στο Σύνταγμα. Σκοπός της έκθεσης, που τελεί υπό την αιγίδα του υπουργείου Εθνικής Αμυνας και περιλαμβάνεται στον κύκλο εκδηλώσεων της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας, είναι η προβολή της ιστορίας και του πολιτισμού του Ποντιακού Ελληνισμού και η ανάδειξη των γεγονότων που οδήγησαν στη Γενοκτονία.
Το πλούσιο ιστορικό υλικό, που «ντύνει» την έκθεση, περιλαμβάνει σπάνια ντοκουμέντα που χρονολογούνται από την εποχή του ξεριζωμού, βιβλία και διηγήματα για τα εγκλήματα των Νεότουρκων και των κεμαλικών σε βάρος των Ελλήνων, δημοσιεύματα ελληνικών και ξένων περιοδικών και εφημερίδων, καθώς επίσης και περίπου 150 πίνακες με θέμα τη σφαγή των Ποντίων. «
Μέσα από την έκθεση επιδιώκω να γνωστοποιήσω στον κόσμο όλο αυτό το υλικό, που τεκμηριώνει την Ποντιακή Γενοκτονία, αλλά και αναδείξω τον πολιτισμό που είχαν οι Ελληνες του Πόντου. Οι Τούρκοι δεν τους έσφαξαν τυχαία. Τους εξαφάνισαν διότι είχαν αναπτύξει έντονη πολιτιστική, πνευματική και οικονομική παρουσία» σημειώνει στη «δημοκρατία» ο κ. Φωτιάδης, ο οποίος έχει συγγράψει σειρά βιβλίων, μεταξύ των οποίων και τη «Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου», που εκδόθηκε από το Ιδρυμα της Βουλής των Ελλήνων. Τα ντοκουμέντα που παρουσιάζονται στην έκθεση συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια της μακρόχρονης ερευνητικής δραστηριότητας του καθηγητή Ιστορίας σε περιοχές του Ευξείνου Πόντου, της Ρωσίας και της Τουρκίας.
Στην έκθεση, η οποία ξεκίνησε από το Γενί Τζαμί της Θεσσαλονίκης το 2005 και έχει ταξιδέψει σε πολλές περιοχές της Ελλάδας (και πρόσφατα στην Κύπρο), ξεχωρίζει και η «αναθηματική στήλη» στη μνήμη των Ελλήνων που καταδικάστηκαν σε θάνατο και κρεμάστηκαν στην πλατεία της Αμάσειας, στις 21 Σεπτεμβρίου 1921. Το κοινό θα μπορεί να επισκέπτεται την έκθεση έως την Κυριακή 22 Μαΐου, από τις 9 το πρωί έως τις 9.30 το βράδυ.
Κορυφώνονται σήμερα οι εκδηλώσεις μνήμης για τα 353.000 θύματα της γενοκτονικής μανίας των Νεότουρκων, με την καθιερωμένη αλλαγή της Προεδρικής Φρουράς (στις 7 το απόγευμα), με δύο εύζωνες ενδεδυμένους με την τιμημένη φορεσιά του Πόντιου αντάρτη. Θα ακολουθήσουν επιμνημόσυνη δέηση, κατάθεση στεφάνου και ανάκρουση του εθνικού ύμνου, ενώ στη συνέχεια οι συγκεντρωμένοι θα κινηθούν πεζή προς την τουρκική πρεσβεία, όπου θα επιδώσουν ψήφισμα για την αναγνώριση της Γενοκτονίας. Πόντιοι ντυμένοι με τις παραδοσιακές φορεσιές τους θα κάνουν το Σάββατο αισθητή την παρουσία τους σε διάφορα σημεία της πρωτεύουσας, με επίκεντρο τον πεζόδρομο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Οι εκδηλώσεις ολοκληρώνονται, στην Αθήνα, την Κυριακή.
Σε λαϊκό προσκύνημα η Παναγία Σουμελά από αύριο στο Παντάγωνο
Για πρώτη φορά στα χρονικά, το υπουργείο Εθνικής Αμυνας θα ανοίξει τις πόρτες του στους πιστούς, προκειμένου να δουν από κοντά και να προσκυνήσουν τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Σουμελά, το σημαντικότερο θρησκευτικό σύμβολο του Ποντιακού Ελληνισμού. Η ιερή εικόνα της Παναγίας Σουμελά θα γίνει δεκτή με τιμές αρχηγού κράτους, αύριο το μεσημέρι, στο Στρατόπεδο Παπάγου και θα φιλοξενηθεί μέχρι την Κυριακή στον Ιερό Ναό της Παναγίας Παντάνασσας.
Η υποδοχή
Την εικόνα θα υποδεχτούν, όπως ορίζει το πρωτόκολλο, ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Πάνος Καμμένος, ο αναπληρωτής ΥΠΕΘΑ Δημήτρης Βίτσας και η ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων με επικεφαλής τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ, ναύαρχο Ευάγγελο Αποστολάκη.
Η πρωτοβουλία για την έλευση του ιστορικού κειμηλίου της Ορθοδοξίας στο Στρατόπεδο Παπάγου ανήκει στον Πάνο Καμμένο και εντάσσεται στο πλαίσιο των εκδηλώσεων μνήμης για την επέτειο της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού. Η θαυματουργή εικόνα «της Παναγίας της πονεμένης Ρωμιοσύνης» θα τεθεί σε λαϊκό προσκύνημα αύριο Παρασκευή, από τις 2 το μεσημέρι ως τις 9 το βράδυ, το Σάββατο από τις 7 το πρωί ως τις 9 το βράδυ και την Κυριακή από τις 7 το πρωί ως τις 2 το μεσημέρι. Η ιερή εικόνα της Παναγίας Σουμελά φυλάσσεται στο ομώνυμο προσκύνημα, στην Καστανιά Ημαθίας.
«Το παρελθόν καθορίζει το μέλλον!»
Την καθολική αναγνώριση και καταδίκη της Γενοκτονίας των Ποντίων, ώστε να προστατευθεί ο κόσμος από νέα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, ζητεί ο επιχειρηματίας και μεγαλομέτοχος της ΠΑΕ ΠΑΟΚ Ιβάν Σαββίδης μέσω γραπτής δήλωσής του για τη σημερινή ημέρα μνήμης, θλίψης και τιμής του
Ποντιακού Ελληνισμού.
«Η οικογένειά μου κατάγεται από το χωριό Σάντα, κοντά στην Τραπεζούντα. Υπάρχουν θρύλοι για το θάρρος των κατοίκων του, για τους αλύγιστους και τολμηρούς Σανταίους. Ανάμεσά τους ήταν και οι προπαππούδες μου» αναφέρει αρχικά ο Ιβάν Σαββίδης και προσθέτει:
«Από εκείνα τα τραγικά γεγονότα πέρασαν 100 χρόνια, και σήμερα στις σκέψεις μου βιώνω πάλι την τραγωδία του λαού μας. Βλέπω κατεστραμμένα χωριά, σκοτωμένες γυναίκες και παιδιά, ατέλειωτα καραβάνια από πρόσφυγες που χάνονται στον ορίζοντα. Κοινό μας χρέος είναι να κάνουμε ό,τι μπορούμε για την αναγνώριση και την καταδίκη των εγκλημάτων κατά του άμαχου πληθυσμού του Πόντου, επειδή η στάση για το παρελθόν καθορίζει το μέλλον».
«Για να αναπαυθούν οι ψυχές των προγόνων μας»
Η επέτειος της Γενοκτονίας των Ποντίων άγγιξε και την επόμενη μέρα του προχθεσινού τελικού για το Κύπελλο Ελλάδας ανάμεσα στον Ολυμπιακό και την ΑΕΚ, που «βρήκε» νικητή την ομάδα του «Δικεφάλου». Στην ιστορική επέτειο αναφέρθηκε χθες το πρωί ο ισχυρός άνδρας της «Ενωσης» (και πρόεδρος της Ευξείνου Λέσχης Αθηνών) Δημήτρης Μελισσανίδης, αφιερώνοντας το τρόπαιο στη μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας. «Θα ήθελα να αφιερώσω το Κύπελλο στα αδικοχαμένα θύματα της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού.
Ολοι οι Ελληνες πρέπει να ενώσουν τις δυνάμεις τους με όλες προοδευτικές φωνές στην ανθρωπότητα αλλά και μέσα στην Τουρκία, για να αναγνωριστεί τελικά η Γενοκτονία και να μπει επιτέλους τέλος στον κύκλο της βίας και του αίματος στην περιοχή μας» ανέφερε συγκεκριμένα ο κ. Μελισσανίδης, μιλώντας σε δημοσιογράφους ακόμα και στους υπαλλήλους της εταιρίας του, Aegean, οι οποίοι χθες το πρωί του είχαν ετοιμάσει θερμή υποδοχή -με «κιτρινόμαυρα» συνθήματα να… δονούν το κτίριο- με αφορμή την κατάκτηση του τροπαίου.
Το μήνυμα Παυλόπουλου για τη «μαύρη» επέτειο
Σαφές μήνυμα σε όσους αμφισβητούν την Ποντιακή Γενοκτονία έστειλε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, με αφορμή τη «μαύρη» επέτειο για τη συμπλήρωση 97 χρόνων από την τουρκική θηριωδία κατά των Ελλήνων του Πόντου. «Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου συνιστά, δίχως ιστορική αμφιβολία, ακόμη ένα έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, το οποίο ουδείς δημοκρατικός λαός μπορεί να αγνοεί ή έστω και να υποβαθμίζει» υπογράμμισε ο κ. Παυλόπουλος στο μήνυμά του για τη 19η Μαΐου, Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.
«Οι δε θύτες της Γενοκτονίας αυτής οφείλουν πάντα, τουλάχιστον, μια ειλικρινή αναδρομική συγγνώμη» συμπλήρωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο οποίος κάλεσε τους απανταχού Ελληνες να τιμήσουν τη μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας, την οποία αναγνώρισε τον Φεβρουάριο του 1994 η Βουλή των Ελλήνων με τον νόμο 2193/1994.
«Μόνο υπό τους ως άνω όρους, και η ιερή μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, ανάμεσα σε άλλα σημαντικά ιστορικά παραδείγματα, θα μας διδάξει επαρκώς, ιδίως υπό τις σημερινές εξαιρετικά κρίσιμες περιστάσεις, το πώς θα αποτρέψουμε, στο διηνεκές, εγκλήματα που θίγουν τον πυρήνα της αξίας του ανθρώπου και θέτουν έτσι σε κίνδυνο την ίδια την πορεία της ανθρωπότητας» κατέληξε ο κ. Παυλόπουλος.
Και συνεδρίαση μνήμης στη Βουλή
Σε ειδική εκδήλωση θα τιμήσει σήμερα η Βουλή τη Γενοκτονία των Ποντίων. Η εν λόγω εκδήλωση είναι προγραμματισμένη να ξεκινήσει στις 9.30 το πρωί. Θα προεδρεύσει ο αντιπρόεδρος της Βουλής Αν. Κουράκης, ενώ την κυβέρνηση θα εκπροσωπήσει ο υφυπουργός Εξωτερικών Ι. Αμανατίδης. Εκ μέρους του ΣΥΡΙΖΑ τον λόγο αναμένεται να λάβει η βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας Μαρία Τριανταφυλλίδου και εκ μέρους της Ν.Δ. ο βουλευτής Β’ Θεσσαλονίκης Σ. Αναστασιάδης. Τους ΑΝ.ΕΛ. θα εκπροσωπήσει ο βουλευτής Β’ Θεσσαλονίκης Γ. Λαζαρίδης, το ΚΚΕ ο βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης Ι. Δελλής, το Ποτάμι η βουλευτής Β’ Θεσσαλονίκης Κατερίνα Μάρκου, το ΠΑΣΟΚ – Δημοκρατική Συμπαράταξη η βουλευτής Δράμας Χαρά Κεφαλίδου, την Ενωση Κεντρώων ο βουλευτής της Α’ Αθηνών Μ. Γεωργιάδης και τη Χρυσή Αυγή ο βουλευτής Κέρκυρας Ι. Αϊβατίδης.
