Με αφορμή την τραγωδία στην Αίγινα ήρθαν στο φως οι παραλείψεις στο ισχύον νομικό καθεστώς! Μόνο τρεις ώρες οδήγηση και χωρίς μαθήματα διαχείρισης κρίσεων χορηγείται άδεια χειριστή (για τζετ σκι έως και πλεούμενο 20 μέτρων)
Γεράσιμος Κόντος
Τα τεράστια κενά στην εκπαίδευση των χειριστών ταχύπλοων σκαφών και τις εγκληματικές παραλείψεις στο ισχύον νομικό καθεστώς φέρνει στο προσκήνιο η τραγωδία της Αίγινας. Χειριστές που κρίνονται έτοιμοι να… οργώσουν τις ελληνικές θάλασσες έχοντας οδηγήσει σκάφος για μόλις τρεις ώρες (!), άδειες που επιτρέπουν σε κάποιον να οδηγεί από τζετ σκι μέχρι σκάφος 20 μέτρων χωρίς κανέναν διαχωρισμό κατηγοριών, τυπικές ανανεώσεις διπλωμάτων για τους άνω των 65 και ελλιπής έως ανύπαρκτη εκπαίδευση στη διαχείριση κρίσεων. Και όλα αυτά με την υποσημείωση ότι το νομικό πλαίσιο που ρυθμίζει μια σειρά από κρίσιμα ζητήματα, όπως η προετοιμασία του χειριστή, οι προϋποθέσεις, τα δικαιολογητικά και η διενέργεια εξετάσεων για την έκδοση άδειας οδήγησης ταχύπλοου σκάφους, άρχισε να εφαρμόζεται μόλις το 2014!
Ανεξέλεγκτη
«Εως τότε η κατάσταση ήταν εντελώς ανεξέλεγκτη. Δεν υπήρχε νομοθεσία που να καθορίζει τις προϋποθέσεις για τον χειρισμό ταχύπλοων. Επειτα από επίμονες προσπάθειες και συνεχείς πιέσεις των εκπαιδευτών, θεσμοθετήθηκαν οι σχετικές διατάξεις, με τον Γενικό Κανονισμό Λιμένων Αρ. 50. Ωστόσο, τα προβλήματα δεν λύθηκαν. Η εκπαίδευση των χειριστών παραμένει ελλιπέστατη» λέει στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ο εκπαιδευτής χειριστών ταχύπλοων σκαφών Σωκράτης Γασπαράτος.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, οι προϋποθέσεις για να αποκτήσει κάποιος άδεια οδήγησης ταχύπλοου σκάφους είναι οι εξής: α) Να έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του, β) να είναι υγιής, κάτι που αποδεικνύεται με πιστοποιητικά από παθολόγο και οφθαλμίατρο ή με μια απλή φωτοτυπία διπλώματος Ι.Χ. ή μοτοσικλέτας σε ισχύ, γ) να γνωρίζει κολύμβηση, κάτι που… επιβεβαιώνεται με μια απλή υπεύθυνη δήλωση (!) του ενδιαφερομένου και δ) να έχει λάβει θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση μόλις εννέα ωρών (έξι ωριαία θεωρητικά μαθήματα και τρία πρακτικά) από εγκεκριμένη σχολή.
«Ο νομοθέτης θεωρεί ότι τρεις ώρες πρακτικής εκπαίδευσης -και μάλιστα σε συνθήκες μη πραγματικές- αρκούν για να βγει κάποιος στη θάλασσα με ταχύπλοο. Αντιθέτως, οι εκπαιδευτές πιστεύουμε ότι χρειάζονται πολύ περισσότερες ώρες και προτείνουμε στους ενδιαφερομένους να ακολουθήσουν ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης. Δεν μπορούμε όμως να υποχρεώσουμε κανέναν να το ακολουθήσει, εξαρτάται από την ευσυνειδησία του καθενός. Με πείρα τριών ωρών είναι αδύνατο να διαχειριστείς μια κρίση, μια μηχανική βλάβη, μια εισροή υδάτων, οτιδήποτε. Οι ώρες εκπαίδευσης πρέπει να αυξηθούν. Οταν, για παράδειγμα, ο ελάχιστος αριθμός πρακτικών μαθημάτων για το αυτοκίνητο, που το χρησιμοποιούμε πιο συχνά, επομένως βελτιωνόμαστε συνεχώς, είναι 25, για το σκάφος θα έπρεπε να είναι τουλάχιστον 60» αναφέρει ο κ. Γασπαράτος.
Χωρίς κατηγορίες
Μετά την έκδοση της άδειας, που ισχύει έως τη συμπλήρωση των 65 ετών, ο χειριστής μπορεί να οδηγήσει οποιοδήποτε σκάφος μήκους ως 20 μέτρων, χωρίς κανέναν περιορισμό. «Δεν υπάρχουν κατηγορίες αδειών, ο καθένας είναι ελεύθερος να οδηγήσει από μικρό ταχύπλοο μέχρι μεγαλύτερο σκάφος» εξηγεί ο κ. Γασπαράτος. Οσο για τις ανανεώσεις αδειών για τους άνω των 65; «Το θέμα είναι είναι τυπικό. Δίνεις τα σχετικά δικαιολογητικά, δίπλωμα σε ισχύ, ταυτότητα, παράβολα και, αν ζητηθούν, κάποιες ιατρικές βεβαιώσεις και ανανεώνεις την άδεια. Δεν προβλέπεται επανεξέταση, ισχύει το ίδιο καθεστώς με τα διπλώματα αυτοκινήτων» αναφέρει ο ίδιος.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Υπηρεσίας Διερεύνησης Ναυτικών Ατυχημάτων & Συμβάντων (ΕΛΥΔΝΑ), το 2015 καταγράφηκαν στη χώρα μας 242 ναυτικά ατυχήματα, ενώ, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της τελευταίας πενταετίας, σχεδόν το ένα τρίτο των ναυτικών ατυχημάτων σημειώνεται σε θαλάσσιες περιοχές κοντά στην Αττική.
Τι οδηγίες που δίνονται πριν από τις εξετάσεις
Σύμφωνα με τις οδηγίες που δίνονται στους εκπαιδευόμενους πριν από τις εξετάσεις, οι χειριστές ταχύπλοων σκαφών οφείλουν να είναι ιδιαιτέρως προσεκτικοί και να αποφεύγουν τους επικίνδυνους ελιγμούς, να έχουν μαζί τους τις άδειες ικανότητας χειριστή και εκτέλεσης πλόων, να απαγορεύουν την επιβίβαση ατόμων που δεν γνωρίζουν κολύμβηση, καθώς και ατόμων που βρίσκονται υπό την επήρεια τοξικών ουσιών ή αλκοόλ, να απαγορεύουν την επιβίβαση ατόμων που ο αριθμός τους είναι μεγαλύτερος του επιτρεπόμενου και να μην επιτρέπουν στους επιβαίνοντες να στέκονται όρθιοι ή να κάθονται στην κουπαστή του σκάφους.
Σε κατ’ οίκον περιορισμό ο κατηγορούμενος!
Οι νεκροί κηδεύτηκαν, ο 77χρονος κατηγορούμενος Θρασύβουλος Λυκουρέζος απολογήθηκε στην ανακρίτρια (τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό μέχρι να αποφανθεί, στο άμεσο διάστημα, το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Πειραιά για την προφυλάκισή του), ωστόσο οι «σκιές» στην υπόθεση της ναυτικής τραγωδίας στην Αίγινα παραμένουν ως είχαν από την πρώτη στιγμή.
Την υπόθεση «τρέχουν» κυρίως οι συγγενείς του 44χρονου Θεοδόση Κατιφέ και της πεντάχρονης κόρης του Σεβαστής, που βρήκαν θάνατο -από πνιγμό- στο ναυάγιο της «Αντωνίας», την περασμένη Τρίτη. Τα οικεία πρόσωπά τους, όταν διάβασαν το πολυσέλιδο και άρτια συνταγμένο απολογητικό υπόμνημα του Θρ. Λυκουρέζου -στο οποίο, πάντως, παραδέχεται ότι δεν μπόρεσε να βοηθήσει τους ναυαγούς- όρισαν δικηγόρους. Σε οργισμένη ανακοίνωσή τους αμφισβητούν όσα ανέφερε στην απολογία του και απευθύνουν έκκληση ώστε να καταθέσουν αυτόπτες μάρτυρες, κάνοντας λόγο για απόπειρα συγκάλυψης των γεγονότων.
Εντύπωση προκαλεί το σημείο στο οποίο αναφέρονται σε εμπλοκή πέντε άγνωστων προσώπων, τα οποία -όπως λένε- μετείχαν στις προσπάθειες συγκάλυψης (σ.σ.: βοήθησαν τον ίδιο και τους άλλους τρεις συνεπιβάτες του «Ντουέντε» να φύγουν από το σημείο της τραγωδίας) και δεν προσήχθησαν ενώπιον των Αρχών. «Την ίδια ώρα, άνθρωποι πέθαιναν αβοήθητοι, αλλά ο συγκεκριμένος κατά δήλωσή του κυβερνήτης, αφού αποποιήθηκε κάθε ευθύνη, δήλωσε και τα ονόματα των συνεπιβαινόντων του – όλοι, κατά δήλωσή του, αρκετά μεγάλοι ηλικιακά, αλλά με διάθεση για κρουαζιέρα, με ταυτόχρονη ανάπτυξη μεγάλων ταχυτήτων από ισχυρές σε ιπποδύναμη μηχανές» σημείωσαν χαρακτηριστικά οι συγγενείς.
Η… ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ «ΛΑΔΩΜΑΤΟΣ»!
Απρίλιος του 2003, στρατιωτικό νοσοκομείο επί της Κατεχάκη. Θυμάμαι μια ουρά περίπου 10 ατόμων, όλα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, να περιμένουν για την υποχρεωτική εξέταση από ψυχίατρο. Μπαίνει ο πρώτος, σφραγίδα, μπαίνει ο δεύτερος, άλλη σφραγίδα. Σε τρία λεπτά είχαν «εξεταστεί» όλοι. Κι εκεί που απορείς, έρχεται ο συνειρμός που λύνει τον «γρίφο»: Πρόκειται για την ίδια χώρα όπου και σήμερα οι μισοί -ίσως και συντριπτικά μεγαλύτερο ποσοστό- υποψήφιοι οδηγοί Ι.Χ., ακόμη κι αν χειρίζονται άρτια το όχημα, «λαδώνουν» αδρά τους εξεταστές για να πάρουν το δίπλωμα. Περίτρανη νίκη τού «έλα μωρέ, δεν τρέχει και τίποτα».
Κ. Καντούνης
