Γιατί χρησιμοποιούνται οι αεροφωτογραφίες του 1945, τότε που μεγάλες εκτάσεις στη χώρα είχαν παραμείνει ακαλλιέργητες για πολλά χρόνια λόγω του πολέμου, και όχι αυτές του 1960, που είναι καλύτερης ποιότητας
Από τον
Β. Παπακωνσταντόπουλο
Αντιμέτωποι με τον κίνδυνο να χάσουν την περιουσία τους ή να καταβάλουν υπέρογκα -για την οικονομική συγκυρία- ποσά προκειμένου να τη διατηρήσουν βρίσκονται δεκάδες χιλιάδες πολίτες. Με τη διαδικασία υποβολής ενστάσεων να βρίσκεται στου δρόμου τα μισά, τα προβλήματα που έρχονται στην επιφάνεια πολλαπλασιάζονται. Πέρα από το ύψος του τέλους αντιρρήσεων και το ζήτημα με τις αναδασωτέες εκτάσεις, για τα οποία η κυβέρνηση έχει δρομολογήσει λύσεις, έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει η χρήση των αεροφωτογραφιών του 1945. Οι παλαιές αεροφωτογραφίες συγκρίνονται με νεότερες, της περιόδου 2007-2009, κι έτσι αποτυπώνεται ο χαρακτήρας της έκτασης, αν είναι ίδιος ή αν έχει αλλάξει.
Οι υπέρμαχοι της επιλογής αυτής κάνουν λόγο για δίκαιη αντιμετώπιση των περιοχών σε όλη την επικράτεια. Πολύ περισσότεροι όμως είναι εκείνοι που επισημαίνουν ότι οι αεροφωτογραφίες του 1945 δεν είναι δυνατόν να θεωρηθούν αξιόπιστη βάση δεδομένων, επειδή δείχνουν το μεγαλύτερο μέρος της επικράτειας δασοκαλυμμένο, αφού έμεινε για χρόνια ακαλλιέργητο λόγω του πολέμου.
Η κάλυψη
Είναι χαρακτηριστικό ότι στις αεροφωτογραφίες αυτές καταγράφεται δασοκάλυψη στο 65% της επικράτειας, ενώ πρόσφατες φωτογραφίες δείχνουν δασοκάλυψη περίπου 25%. Ουσιαστικά δεν λήφθηκαν υπ’ όψιν οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες της συγκεκριμένης εποχής. Λόγω του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, της Κατοχής, του Εμφυλίου και της έλλειψης εργατικών χεριών, πολλές από τις καλλιεργήσιμες εκτάσεις είχαν εγκαταλειφθεί, με αποτέλεσμα στις αεροφωτογραφίες του 1945 να φαίνονται ως δασικές κάποιες εκτάσεις από αυτές που μπορεί να είχαν καλλιεργηθεί ακόμα και πριν από το 1940. Μετά την Κατοχή και τον πόλεμο, σε μια χώρα με οικονομική βάση διαλυμένη, το βασικό μέλημα της ελληνικής οικογένειας ήταν η εξασφάλιση των αναγκαίων για επιβίωση. Χρησιμοποιώντας τις αεροφωτογραφίες του 1945, η Πολιτεία έρχεται 60-70 χρόνια μετά να θεωρήσει αυτούς τους ανθρώπους καταπατητές.
Από το 1945, πολλά δάση έχουν μετατραπεί σε αγρούς που αξιοποιούνται από τους Ελληνες αγρότες δεκαετίες τώρα. Οι αγροί αυτοί έχουν μεταβιβασθεί σε κληρονόμους, έχουν φορολογηθεί, έχουν παράξει εισόδημα και οι παραγωγοί έχουν εισπράξει επιδοτήσεις για τις καλλιέργειές τους στις παραπάνω εκτάσεις. Επίσης, σε τεχνικό επίπεδο, λόγω της διαφορετικής φωτογραμμετρικής ακρίβειας, είναι αυξημένη η δυσκολία ταύτισης των γραμμών του 1945 με τα σημερινά υπόβαθρα, γεγονός που αυξάνει και τις πιθανότητες αστοχιών.
Παρόλο που η νομοθεσία δίνει τη δυνατότητα χρήσης αεροφωτογραφιών και του 1960, αυτό γίνεται μόνο σε περιπτώσεις που εκείνες του 1945 δεν είναι ευκρινείς. Κάτι όμως που είναι ακατανόητο για πολλούς, καθώς υπάρχει η πανελλαδική αεροφωτογραφική κάλυψη του 1960, και μάλιστα με αεροφωτογραφίες καλής ποιότητας, κάτι που εξασφαλίζει το ενιαίο κριτήριο για τον χαρακτηρισμό των εκτάσεων.
Παράλληλα, οι αεροφωτογραφίες του 1960 θεωρούνται ιδανικές για την κατάρτιση των δασικών χαρτών, καθώς λαμβάνουν υπ’ όψιν όποιες εκχερσώσεις έγιναν από το 1945 έως το 1960 για βιοποριστικούς λόγους.
Τα ερωτήματα
Τα ερωτήματα, λοιπόν, που προκύπτουν για την επιλογή των αεροφωτογραφιών του 1945 είναι εύλογα, με αρκετούς να θεωρούν ότι αυτό έγινε επειδή στις συγκεκριμένες αεροφωτογραφίες καταγράφεται δασοκάλυψη στο 65% της επικράτειας κι έτσι διευρύνεται σημαντικά ο αριθμός των πολιτών που θα κληθούν να υποβάλουν ένσταση για να αποδείξουν ότι η έκτασή τους δεν είναι δασική. Κοινώς, με πρόσχημα τους δασικούς χάρτες, η κυβέρνηση έρχεται να αμφισβητήσει κόπους και θυσίες ετών, με στόχο να επιβάλει στον αγροτικό κόσμο -και όχι μόνο- ακόμη έναν φόρο.
Τα χρονοδιαγράμματα
Οσοι θέλουν να υποβάλουν αντιρρήσεις πρέπει να σπεύσουν, καθώς τα χρονοδιαγράμματα είναι ασφυκτικά. Μέσα σε μόλις δύο μήνες θα πρέπει κάποιος να εντοπίσει στους δασικούς χάρτες την ιδιοκτησία του, να ελέγξει το πώς έχει αυτή χαρακτηριστεί, να ενημερωθεί για το τι ακριβώς θα πρέπει να κάνει στην περίπτωσή του και το πώς θα στηρίξει νομικά το πρόβλημά του (επιπλέον δαπάνη) και στη συνέχεια να προβεί ηλεκτρονικά στην υποβολή της αντίρρησης, η οποία, αν δεν πληρωθεί το παράβολο, δεν πρόκειται να γίνει δεκτή. Ζήτημα προκύπτει για τις περιπτώσεις ηλικιωμένων πολιτών, που είναι φυσιολογικό να μην είναι εξοικειωμένοι με το διαδίκτυο, πόσο μάλλον με την ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή αντιρρήσεων. Οι άνθρωποι αυτοί είναι πιθανόν να μην προλάβουν καν να ενημερωθούν, πολλώ δε μάλλον να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες.
