Η έκδοση νέας, αυστηρότερης εγκυκλίου δεν θα έχει αναδρομική ισχύ και δεν θα επιβάλλονται κυρώσεις στους υποχρέους
Προστασία των πολιτών από μεταγενέστερες δυσμενείς αποφάσεις της φορολογικής διοίκησης, σε περίπτωση αναδρομικών ελέγχων, προβλέπει διάταξη του φορολογικού νομοσχεδίου, που κατατέθηκε την Παρασκευή στη Βουλή. Με την εν λόγω διάταξη θα μπει τέλος σε ένα νοσηρό φαινόμενο, το οποίο είχε οδηγήσει σε αλλεπάλληλες καταδίκες του Ελληνικού Δημοσίου από τα ανώτατα δικαστήρια.
Ειδικότερα, το άρθρο 12 παράγραφος 1β του νομοσχεδίου αναφέρει ότι «οι ερμηνευτικές εγκύκλιοι είναι δεσμευτικές για τη Φορολογική Διοίκηση, έως ότου ανακληθούν ρητά ή έως ότου τροποποιηθεί η νομοθεσία την οποία ερμηνεύουν.
Η τυχόν μεταβολή της ερμηνευτικής θέσης της Φορολογικής Διοίκησης δεν ισχύει αναδρομικά, σε περίπτωση που συνεπάγεται τη χειροτέρευση της θέσης των φορολογουμένων». Ετσι, για παράδειγμα, φορολογούμενος που υπέβαλε φορολογικές δηλώσεις με βάση όσα ίσχυαν κατά τον χρόνο υποβολής τους δεν μπορεί να υποστεί σε αναδρομικό έλεγχο κυρώσεις περί ανακριβούς δήλωσης με βάση εγκυκλίους, αποφάσεις κ.λπ. που εκδόθηκαν αργότερα και αυστηροποίησαν το παλαιότερο πλαίσιο εφαρμογής του σχετικού νόμου.
Εφαρμογή
Εως σήμερα το Δημόσιο εφάρμοζε την πιο πρόσφατη εγκύκλιο ή απόφαση της φορολογικής διοίκησης κατά τη διενέργεια αναδρομικών ελέγχων, αδιαφορώντας για το γεγονός ότι συχνά η τελευταία εγκύκλιος ή απόφαση ήταν αυστηρότερη από εκείνη που ίσχυε κατά την περίοδο που αφορούσε ο έλεγχος. Ετσι, οι ελεγχόμενοι υφίσταντο κυρώσεις για πράξεις ή παραλείψεις οι οποίες δεν θεωρούνταν παραβάσεις κατά τον χρόνο τέλεσής τους.
Η προδήλως άδικη αυτή πρακτική είχε ως αποτέλεσμα να καταδικαστεί το Δημόσιο για παράβαση των συνταγματικών αρχών της χρηστής διοίκησης και της προστατευόμενης εμπιστοσύνης με σειρά αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου. Οπως αναφέρεται στην εισηγητική έκθεση του νομοσχεδίου, η διάταξη προτείνεται για την αντιμετώπιση περιπτώσεων όπου μεταγενέστερη μεταβολή της ερμηνευτικής θέσης της Διοίκησης έχει ως συνέπεια την αναδρομική χειροτέρευση της θέσης του φορολογουμένου. Πάντως, ακόμα και με τη νέα διάταξη το πρόβλημα δεν λύνεται σε όλη την έκτασή του, καθώς δεν αντιμετωπίζεται η περίπτωση νόμων που επέβαλαν αναδρομικά στους φορολογουμένους υποχρεώσεις τις οποίες δεν γνώριζαν.
