Η έγκαιρη διάγνωση και η πρώιμη έναρξη θεραπείας σχετίζονται με μειωμένο ρυθμό μετάδοσης της HIV λοίμωξηςΜε τη λήψη των φαρμάκων ο HIV του AIDS παραμένει σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα στο αίμα, καθιστώντας τον τελικά μη ανιχνεύσιμο. Πλέον δεν θεωρείται θανατηφόρα ασθένεια, αλλά χρόνια νόσος, η οποία μπορεί να ελεγχθεί.
Στην Ελλάδα ο αριθμός των νέων λοιμώξεων έχει σταθεροποιηθεί στα 600 περιστατικά τον χρόνο, ενώ έχει παρατηρηθεί πτώση στο ποσοστό όσων μολύνονται μέσω της χρήσης ενδοφλέβιων εξαρτησιογόνων ουσιών. Αυτό μπορεί να οφείλεται στην καλύτερη ενημέρωση των χρηστών ή στο γεγονός ότι γίνεται χορήγηση δωρεάν συριγγών.
Ωστόσο, έχει καταγραφεί αύξηση στις νέες περιπτώσεις διάγνωσης του ιού (19%) σε άνδρες άνω των 50 ετών. «Οι μεγαλύτεροι άνθρωποι δεν συμμορφώνονται με τη χρήση του προφυλακτικού, ενώ έχουν επαρκή ενημέρωση για τον ιό και πώς αυτός μεταδίδεται, με συνέπεια να σχηματίζουν εσφαλμένες αντιλήψεις για τον κίνδυνο που διατρέχουν» αναφέρει ο Μάριος Κ. Λαζανάς, παθολόγος – λοιμωξιολόγος, πρόεδρος της Ελληνικής Eταιρείας Μελέτης και Αντιμετώπισης του AIDS (ΕΕΜΑΑ).
Η έγκαιρη διάγνωση και η πρώιμη έναρξη θεραπείας σχετίζονται με μειωμένο ρυθμό μετάδοσης της HIV λοίμωξης.
«Υπάρχουν αυτήν τη στιγμή σημεία για γρήγορα τεστ, που μπορεί να γίνουν στο ΚΕΕΛΠΝΟ, σε μονάδες Μη Kερδοσκοπικών Oργανώσεων και σε ιατρεία του Δήμου Αθηναίων. Στόχος δεν είναι μόνο η γρήγορη διάγνωση, αλλά η μη μόλυνση από τον ιό, και αυτό σημαίνει προφύλαξη. Η προφύλαξη συνιστάται στη χρήση προφυλακτικού κατά τη σεξουαλική επαφή, στην έγκαιρη χορήγηση θεραπείας σε άτομα που έχουν μολυνθεί από τον ιό και σε άμεση χορήγηση προφυλακτικής αντιρετροϊκής θεραπείας σε άτομα που ήρθαν σε σεξουαλική επαφή με μη τήρηση προφυλακτικών μέτρων. Σε άλλες χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής γίνεται προφυλακτική χορήγηση αντιρετροϊκών φαρμάκων σε άτομα που έχουν αυξημένες πιθανότητες να μολυνθούν από τον ιό, όπως επαγγελματίες του σεξ, ζευγάρια που ο ένας έχει μολυνθεί με τον ιό ή σε άτομα με πολλαπλές επαφές υψηλού κινδύνου. Στην Ελλάδα δυστυχώς δεν έχει καθιερωθεί ακόμα αυτό το μέτρο» εξηγεί ο κ. Λαζανάς.
► Ζουν στην άγνοια λόγω έλλειψης χρηματοδότησης
Πέρα από τα καλά νέα, ασφαλώς υπάρχουν και προβλήματα. Τα τελευταία τρία χρόνια τα άτομα που έχουν μολυνθεί από τον ιό ζουν σε καθεστώς ανασφάλειας για την υγεία τους και ανησυχίας για την πιθανή έκθεση των ερωτικών συντρόφων τους στον HIV.
«Οι εξετάσεις για τη μέτρηση του ιικού φορτίου και της γονοτυπικής αντοχής (εξέταση που δείχνει σε ποια φάρμακα είναι ευαίσθητος ο ιός, όπως το αντιβιόγραμμα που γίνεται στις υπόλοιπες μικροβιακές λοιμώξεις) γίνονται πλέον μόνο σε κατεπείγουσες περιπτώσεις, λόγω έλλειψης χρηματοδότησης και αντιδραστηρίων στα εργαστήρια των κέντρων αναφοράς της χώρας. Ετσι οι άνθρωποι που ζουν με τον HIV δεν είναι σε θέση να δουν την ακριβή κατάσταση της υγείας τους και αν εξακολουθούν να μη μεταδίδουν τον ιό» αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Λαζανάς.
! Τρόποι μετάδοσης
Η μετάδοση του ιού γίνεται κυρίως με τους εξής τρόπους:
1) Μέσω της σεξουαλικής επαφής.
2) Με την επαναχρησιμοποίηση σύριγγας από άτομο που έχει μολυνθεί από τον ιό.
3) Από τη μητέρα στο παιδί κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, του τοκετού ή του θηλασμού (μόνο εάν και εφόσον η μητέρα δεν παρακολουθείται από γιατρό και δεν λαμβάνει αντιρετροϊκή αγωγή). 4) Από μετάγγιση αίματος, γεγονός που είναι εξαιρετικά δύσκολο στη χώρα μας, λόγω του ελέγχου που πραγματοποιείται με νεότερες τεχνικές (1 φιάλη ανά 1.000.000).
Νεότερες εξελίξεις στη θεραπεία
Tα τελευταία πέντε χρόνια κυκλοφορούν νέα αντιρετροϊκά φάρμακα, τα οποία είναι πιο δραστικά και έχουν ελάχιστες ανεπιθύμητες ενέργειες. «Παλιότερα οι ασθενείς έπρεπε να λαμβάνουν τα αντιρετροϊκά φάρμακα τρεις – τέσσερις φορές την ημέρα. Σήμερα λαμβάνουν μόνο ένα χάπι την ημέρα, γεγονός που βοηθά στη συμμόρφωση απέναντι στην αγωγή» λέει ο κ. Λαζανάς και προσθέτει: «Εετοιμάζονται φάρμακα τα οποία θα χορηγούνται κάθε τρεις εβδομάδες είτε ενδομυϊκά είτε με τη μορφή χαπιού, τα οποία θα κάνουν ακόμα πιο εύκολη τη ζωή των ατόμων που έχουν μολυνθεί από τον HIV».
Η θεραπεία δεν απαλλάσσει το άτομο από τον ιό, αλλά οδηγεί στη μακροχρόνια καταστολή του, ώστε να μειώνεται το ιικό φορτίο που κυκλοφορεί στο αίμα. «Ο ιός δεν εκριζώνεται, αλλά βρίσκεται σε καταστολή, με αποτέλεσμα το άτομο να μπορεί να ζει σχεδόν όπως ο υπόλοιπος υγιής πληθυσμός» τονίζει ο κ. Λαζανάς
Τα άτομα που λαμβάνουν με συνέπεια την αγωγή τους και έχουν μη μετρήσιμο ιικό φορτίο δεν μεταδίδουν τον ιό. «Ωστόσο, καλό είναι να γίνεται επιλογή των ερωτικών συντρόφων και να χρησιμοποιούν πάντα προφυλακτικό κατά τη σεξουαλική επαφή» επισημαίνει ο κ. Λαζανάς.
Επίσης, οι γυναίκες που έχουν προσβληθεί από τον ιό μπορούν να μείνουν έγκυοι. Λαμβάνοντας την αντιρετροϊκή αγωγή τους και χορηγώντας προφυλακτική θεραπεία στο νεογνό, μπορουν σήμερα να γεννήσουν υγιή παιδιά σε ποσοστό 99%.
