Η κυβέρνηση, διά στόματος του (εργατικού και πεπειραμένου σε ανθρωπιστικές κρίσεις) αναπληρωτή υπουργού Γιάννη Μουζάλα, ισχυρίστηκε στην προχθεσινή συνεδρίαση της Βουλής ότι «ο ΣΥΡΙΖΑ διαχειρίστηκε το Προσφυγικό με ευπρέπεια» και «τα αποτελέσματά μας είναι καλά».
Σεβαστές οι καλές προθέσεις και οι φιλότιμες προσπάθειες για την αντιμετώπιση μιας κρίσης ιστορικών διαστάσεων, αλλά μακάρι αυτή η εξωραϊσμένη και, έμμεσα, αισιόδοξη εικόνα να ήταν αληθινή! Η δήλωση του κυρίου Μουζάλα θυμίζει περισσότερο το εύκολο πολιτικό λάθος της σύγκρισης με το χειρότερο κακό και λιγότερο την απαιτούμενη ρεαλιστική αποτύπωση των δυσάρεστων πραγματικών δεδομένων.
Η κατάσταση παραμένει δύσκολη, δυσάρεστη και -το χειρότερο- διαρκώς επιδεινούμενη. Αργά, αλλά σταθερά. Το γεγονός ότι το Μεταναστευτικό – Προσφυγικό έχει υποχωρήσει από την πρώτη γραμμή της τηλεοπτικής επικαιρότητας δεν σημαίνει ότι βελτιώθηκε, βελτιώνεται ή θα βελτιωθεί στο ορατό μέλλον. Μπορεί να μη ζούμε τις μεγάλες εντάσεις του 2015, όταν η κυβέρνηση έκανε την κακή αρχή ανοίγοντας τα σύνορα και μοιράζοντας έγγραφα μέχρι που ακολούθησε η χειρότερη εξέλιξη της πρόσκλησης Μέρκελ προς κάθε πρόσφυγα, κυνηγημένο ή οικονομικό μετανάστη να ζήσει σε γερμανικό ή ευρωπαϊκό έδαφος, αλλά η «φωτιά» σιγοκαίει.
Σε αντίθεση με την καθησυχαστική εικόνα που παρουσιάζει η κυβέρνηση, οι εξελίξεις είναι πολλαπλά αρνητικές. Πρώτα απ’ όλα, η προ ημερών κατάρρευση των ειρηνευτικών προσπαθειών των ΗΠΑ και της Ρωσίας στη Συρία καθώς και η στρατιωτική δράση της Τουρκίας στην περιοχή (κυρίως κατά των Κούρδων και όχι του ISIS) διαλύει κάθε ελπίδα σύντομης ειρήνευσης. Εκτός από την αιματοχυσία και τις ανθρώπινες τραγωδίες, το κυνικό συμπέρασμα είναι ότι περισσότερες χιλιάδες άνθρωποι θα κινηθούν προς την Τουρκία και, στη συνέχεια, προς την Ευρώπη. Στους σχεδόν 61.000 ανθρώπους που έχουν εγκλωβιστεί στην Ελλάδα μετά το κλείσιμο των συνόρων της ΠΓΔΜ και των χωρών της κεντρικής Ευρώπης θα προστίθενται κι άλλοι, όσο κι αν γνωρίζουν ότι ο χερσαίος βαλκανικός διάδρομος έχει κλείσει.
Παράλληλα οι αριθμοί των τελευταίων μηνών μιλούν από μόνοι τους. Από τις 20 Μαρτίου 2016 και μετά (δηλαδή από την επομένη της δίδυμης συμφωνίας Ε.Ε. – Τουρκίας για ανακοπή των μεταναστευτικών ροών με αντάλλαγμα την κατάργηση της βίζας) ως και τις 30 Σεπτεμβρίου εισήλθαν στη χώρα σχεδόν 15.500 άτομα. Οι εισροές ήταν μεγαλύτερες τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο (περίπου 3.500 κάθε μήνα), ως αποτέλεσμα του αποτυχημένου πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου στην Τουρκία, και τα πράγματα θα συνεχιστούν κατ’ αυτόν τον τρόπο. Ακόμα και στην καλύτερη περίπτωση συμφωνίας Ε.Ε. – Τουρκίας για τη βίζα (σ.σ.: «καλύτερη» μόνον ως προς το Μεταναστευτικό, γιατί όλες οι άλλες δευτερογενείς συνέπειες στην Ελλάδα και την Ευρώπη μόνον καλές δεν θα είναι) οι αριθμοί των προσφύγων και μεταναστών θα παραμείνουν οι ίδιοι ανά μήνα. Ανεξάρτητα δε από τη -σκληρή και εντυπωσιακά επιτυχημένη- αντεπίθεση του Ρ. Τ. Ερντογάν από τη 16η Ιουλίου ως σήμερα η μάχη εξουσίας και οι εσωτερικές συγκρούσεις στην Τουρκία θα συνεχιστούν επί μακρόν. Οσο επικρατεί αυτή η κατάσταση, κανένα στρατιωτικό, παραστρατιωτικό ή αστυνομικό σώμα (ή η ακτοφυλακή) της Τουρκίας δεν πρόκειται να επιδείξει ζήλο για τη συγκράτηση των ροών προς την Ελλάδα.
Οι τελευταίες πληροφορίες ελληνικών και ξένων διπλωματικών πηγών αναφέρουν ότι ίσως μέχρι και το τέλος του 2016 θα συνεχιστεί ο διάλογος Ευρωπαϊκής Επιτροπής – Αγκυρας για τη συμφωνία του περασμένου Μαρτίου. Επομένως, υπό την προϋπόθεση της έλλειψης αιφνιδιασμού από τον απρόβλεπτο κύριο Ερντογάν δεν θα πρέπει να αναμένεται μεγάλη κρίση ή εκρηκτική αύξηση των ροών τους επόμενους λίγους μήνες. Με αυτές τις προβλέψεις το Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της Ε.Ε., που συνεδριάζει αύριο και μεθαύριο, θα διεξαχθεί σε ήρεμο κλίμα, αλλά οι επικρίσεις κατά της Ελλάδας (περί της ανάγκης βελτίωσης των hot spots και εντατικής εξέτασης των αιτημάτων ασύλου) δεν θα λείψουν.
Αλέξανδρος Τάρκας
* Εκδότης του περιοδικού «Αμυνα & Διπλωματία» και σύμβουλος ξένων εταιριών μελέτης επιχειρηματικού ρίσκου για τη ΝΑ Ευρώπη.
