Τα λόγια του Εθνάρχη στον πρόεδρο Μπους (το 1991) στην Ηρώδου Αττικού
Στα δύσκολα ανατρέχω πάντα στας… γραφάς. Παρακολουθώντας τον πρόεδρο Ομπάμα να περνά τις πύλες του Προεδρικού Μεγάρου, αναζήτησα στη βιβλιοθήκη μου τον δωδέκατο τόμο των Αρχείων Καραμανλή. Σε αυτόν περιλαμβάνεται ένα ιδιόχειρο σημείωμα του πρέσβη Πέτρου Μολυβιάτη, στο οποίο καταγράφονται οι διάλογοι που είχε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής με τον πρόεδρο Μπους τον πρεσβύτερο το καλοκαίρι του 1991 στην Ηρώδου Αττικού.
Πρόκειται για μάθημα εξωτερικής πολιτικής, με απλά λόγια, το οποίο δόθηκε μάλιστα υπό μορφήν… συνέντευξης. Ο πλανητάρχης ρωτούσε, ο Πρόεδρος απαντούσε. Λίγες μέρες πριν από την άφιξή του ο Εθνάρχης είχε φροντίσει να του στείλει δύο μηνύματα για να καταλάβει πώς αντιλαμβάνεται τη σύγχρονη Αμερική μετά την πτώση του υπαρκτού. Με το πρώτο προειδοποιούσε, βλέποντας μπροστά: «Η Αμερική, ακόμη και αν μπορούσε, δεν θα έπρεπε να θέλει να γίνει κοσμοκράτειρα, διότι αυτό δεν θα το ανεχόταν ο υπόλοιπος κόσμος. Τον ρόλο αυτό πρέπει να τον έχουν μαζί η Αμερική και η ενωμένη Ευρώπη». Για δε την Ευρώπη, προφήτευε ότι «αν διευρυνθεί πριν ενωθεί, τελικά θα διαλυθεί». Με το δεύτερο του έλεγε ότι «η Αμερική θα μπει σε μεγάλη περιπέτεια, αν η Τουρκία αναλάβει σημαντικό ρόλο στη Μέση Ανατολή. Και τούτο διότι οι αραβικές χώρες δυσπιστούν παραδοσιακά έναντι της Τουρκίας και πιστεύουν ότι η επιδίωξη ιδιοτελών σκοπών εκ μέρους της θα είναι παράγοντας αστάθειας, και όχι σταθερότητας».
Είκοσι πέντε χρόνια μπροστά ήταν στην ανάλυσή του ο πρόεδρος. Οταν λοιπόν κάθισε απέναντί του ο πλανητάρχης, είχε «στρώσει το γήπεδο» για να πει τα δικά μας θέματα. Ελληνοτουρκικά, Κυπριακό, Βαλκάνια. «Το Αιγαίο είναι 50% ελληνικός χώρος, 42% διεθνής και 8% τουρκικός. Και, παρά ταύτα, οι Τούρκοι θέλουν να τον μοιράσουμε στη μέση. Αν γίνει αυτό, διχοτομείται η ελληνική επικράτεια. Πρόκειται για περίπλοκο πρόβλημα. Και, δυστυχώς, φοβούμαι ότι όλα γίνονται άνευ λόγου, γιατί τελικά δεν υπάρχει πετρέλαιο» είπε. Και αφού υπενθύμισε ότι «το Αιγαίο είναι πάντοτε κατοχυρωμένο από τη Συνθήκη της Λωζάννης», έριξε την… μπηχτή του, όταν ο Μπους ρώτησε αν οι ΗΠΑ μπορούν να κάνουν κάτι: «Αντί οι ΗΠΑ να δίνουν χρήματα και όπλα στην Τουρκία, που πρέπει να της δίνουν, γιατί είναι σύμμαχος, θα ήταν καλύτερα να της έδιναν περισσότερες συμβουλές.
Είναι προς το συμφέρον των δύο λαών, της Βαλκανικής και της συμμαχίας να λυθούν οι διαφορές μας. Χρειάζεται λίγη λογική και λίγο θάρρος».
Και όταν ερωτήθηκε τι εννοεί θάρρος, απάντησε: «Μα, να αγνοηθεί η κοινή γνώμη!» Καραμανλής… σύμμαχος με θάρρος.
Μανώλης Κοττάκης
