Ο πρωθυπουργός Αλ. Τσίπρας και ο Κύπριος Πρόεδρος Ν. Αναστασιάδης συμμετέχουν αύριο, στην Ιερουσαλήμ, σε ακόμα μία σύνοδο με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπ. Νετανιάχου, προωθώντας την τριμερή πολιτική, οικονομική και αμυντική συνεργασία.
Το πλαίσιο, επίσης, των διμερών διαβουλεύσεων έχει, πραγματικά, ωριμάσει, με έναν πολιτικό της ελληνικής Αριστεράς και έναν της ισραηλινής Δεξιάς να έχουν βρει, μέσα σε σύντομο χρόνο, κοινό κώδικα επικοινωνίας πάνω από ιδεολογίες προς το συμφέρον των δύο χωρών τους
. Σε πείσμα, μάλιστα, διάφορων εν Αθήναις προβοκατόρων, που, προς ίδιον συμφέρον, δεν διστάζουν να αποδώσουν, ψευδέστατα, σε συγκεκριμένους θεσμούς της Ελληνικής Δημοκρατίας ρατσισμό κατά Ελλήνων πολιτών εβραϊκού θρησκεύματος, η διμερής συνεργασία όχι μόνον είναι στενή, αλλά αναβαθμίζεται διαρκώς.
Χαρακτηριστικό, μεταξύ άλλων, είναι το γεγονός της προ ημερών (διακριτικής και επιτυχημένης) επίσκεψης ειδικού απεσταλμένου του Μεγάρου Μαξίμου στο Τελ Αβίβ για διαβουλεύσεις με εμπειρογνώμονες των σημαντικότερων κλάδων των ισραηλινών διπλωματικών και αμυντικών δομών. Η επικοινωνία των δύο πλευρών διευκολύνεται σε μεγάλο βαθμό και από το έργο του πρεσβευτή μας στο Τελ Αβίβ (και πρώην διοικητή της ΕΥΠ) Κων. Μπίκα, ο οποίος έχει βαθιά γνώση των θεμάτων της Μεσογείου.
Παράλληλα ιδιαίτερη σημασία έχει η προγραμματιζόμενη, εντός του 2017, περαιτέρω αναβάθμιση της διμερούς αμυντικής συνεργασίας που είναι στενότατη και επιτυχής, αλλά μπορεί να διευρυνθεί και σε άλλους τομείς πέραν των κοινών ασκήσεων αεροναυτικών δυνάμεων ή επίλεκτων στρατιωτικών τμημάτων.
Από την άλλη πλευρά, οι απόψεις των δύο πλευρών δεν ταυτίζονται, ασφαλώς, επί όλων των θεμάτων και τους επόμενους μήνες θα πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια διευκρίνισης των εκατέρωθεν θέσεων. Ζήτημα «κλειδί» αποτελεί η συναίνεση επί της μελλοντικής οδού εξαγωγής των κοιτασμάτων φυσικού αερίου της περιοχής. Η σχετική βελτίωση των σχέσεων Ισραήλ – Τουρκίας (αν μπορεί, φυσικά, να υπάρξει ποτέ εμπιστοσύνη στις προθέσεις του προέδρου Ρ. Τ. Ερντογάν) έχει αναζωπυρώσει τις συζητήσεις για την κατασκευή αγωγού μέσω Κύπρου, που θα προωθεί στην Τουρκία (και μέσω του εκεί δικτύου αγωγών προς τη Δύση) το ισραηλινό φυσικό αέριο. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πρόκειται για μια σύντομη και, κυρίως, χαμηλού κόστους εξαγωγική οδό, αλλά προϋποθέτει την πραγματικά δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού.
Οσοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν την κατασκευή του συγκεκριμένου αγωγού (κυρίως ο υπουργός Ενέργειας Γ. Στάινιτς, καθώς ο κ. Νετανιάχου φέρεται ότι παραμένει εξαιρετικά επιφυλακτικός) μάλλον παρασύρονται από την επιθυμία μιας γρήγορης επιτυχίας, η οποία ωστόσο δεν μπορεί να διατηρηθεί ή να εξασφαλιστεί για μακρύ χρονικό διάστημα.
Γιατί, όσο κι αν οι εμπορικές σχέσεις επιβιώνουν, αρκετές φορές, ακόμα και εν μέσω σοβαρών κρίσεων μεταξύ δύο χωρών, είναι αμφίβολο αν η Τουρκία, που στηρίζει τους Αδελφούς Μουσουλμάνους και ποικίλους άλλους ακραίους ισλαμιστές στην ευρύτερη περιοχή, θα «συγκινηθεί» από τα κέρδη οποιουδήποτε αγωγού.
Αντίθετα, η εναλλακτική λύση των εξαγωγών προς τους τερματικούς σταθμούς της φιλικής Αιγύπτου, η εγκατάσταση υποθαλάσσιου εξοπλισμού (κατασκευασμένου από εξειδικευμένες ισραηλινές εταιρίες) ή ακόμα και το πανάκριβο και δυσχερέστατο σχέδιο του αγωγού East Med προσφέρουν σαφώς μεγαλύτερες εγγυήσεις μακροπρόθεσμα.
Η ρευστότητα, άλλωστε, στο θέμα των αγωγών υπενθυμίζει την ανάγκη διμερών επαφών και επί άλλων επικίνδυνων προβλημάτων της Βόρειας Αφρικής, της Μέσης Ανατολής ή της κεντρικής Ασίας. Προς την κατεύθυνση αυτή, και λαμβάνοντας υπόψη τη συγκυρία της ανάληψης καθηκόντων ενός -πολύ διαφορετικού των προηγουμένων- προέδρου των ΗΠΑ, τα λεγόμενα «λόμπι» Ελλάδας και Ισραήλ στην Ουάσινγκτον θα ήταν χρήσιμο να συντονιστούν σε πολλά θέματα, αναβαθμίζοντας την ως τώρα πρακτική της απλής ανταλλαγής απόψεων.
Αλέξανδρος Τάρκας
*Εκδότης του περιοδικού «Αμυνα & Διπλωματία» και σύμβουλος ξένων εταιριών μελέτης επιχειρηματικού ρίσκου για τη ΝΑ Ευρώπη
