Εκτός από τον πασίγνωστο κεκλιμένο πύργο της Πίζας, υπάρχει μια άλλη… PISA, που έγειρε κι έπεσε στα κεφάλια μας προσφάτως. Πρόκειται για το Programme for International Student Assessment (PISA) του ΟΟΣΑ, πρόγραμμα διεθνούς εκτίμησης – αξιολόγησης του μαθητή, το οποίο καταγράφει σε όλα τα κράτη-μέλη του την ποιότητα των γνώσεων στα πιο βασικά μαθήματα στην ηλικία των 15 ετών.
Οι επιδόσεις των μαθητών μας είναι απογοητευτικές. Σύμφωνα με την έκθεση, κατέλαβαν την 43η θέση ανάμεσα σε 72 χώρες στις τρεις βασικές κατηγορίες αξιολόγησης, που είναι οι επιστήμες, η κατανόηση κειμένου και τα μαθηματικά, ενώ οι επιδόσεις τους εμφανίζουν κάμψη και σε σχέση με τις ελληνικές επιδόσεις των προηγούμενων χρόνων.
Και στις τρεις κατηγορίες οι επιδόσεις των 15χρονων Ελλήνων είναι κάτω από τον μέσο όρο των χωρών-μελών του ΟΟΣΑ. Το ακόμη πιο απογοητευτικό όμως είναι ότι οι μαθητές μας έχουν χαμηλές επαγγελματικές προσδοκίες από τις γνώσεις που προσφέρουν οι επιστήμες, και δείχνουν να μην έχουν κίνητρα για να μελετήσουν.
Για να έχετε μια τάξη μεγέθους, εκτιμήθηκε ότι ένα Ελληνόπουλο, για να φτάσει στο επίπεδο ενός μαθητή που πηγαίνει σχολείο στη Σιγκαπούρη της οποίας οι μαθητές πρώτευσαν σε όλα (!) θα πρέπει να πάει σχολείο άλλα δυόμισι χρόνια! Από όλη την Ευρώπη είμαστε καλύτεροι μόνο από τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία. Η βαθμολογία μας δε σε όλα ήταν πολύ κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο…
Στην πρώτη δεκάδα βρίσκονται η Ιαπωνία, η Ταϊβάν, το Μακάο, ο Καναδάς, το Βιετνάμ, το Χονγκ Κονγκ, η Κίνα και μόλις δύο ευρωπαϊκές χώρες: η Φινλανδία και η Εσθονία. Η αποτύπωση για το πού μεταφέρεται το κέντρο βάρους της παγκόσμιας δραστηριότητας δεν θα μπορούσε να γίνει πιο παραστατικά από τη σύνδεσή του με την παρεχόμενη παιδεία.
Και επ’ αυτού οι εξελίξεις στην πατρίδα μας δεν είναι απλώς απογοητευτικές. Είναι θλιβερά ανησυχητικές. Μέσα στον κουρνιαχτό φροντιστηρίων, ιδιαίτερων μαθημάτων, ξένων γλωσσών, ακαδημιών επί πάσης τέχνης και αθλοπαιδιάς, το καταγραφόμενο τελικό αποτέλεσμα είναι δυστυχώς… κουμπούρες! Στον κόκορα τα ‘χουν φορτωμένα τα βλαστάρια μας! Και φυσικά πριν από αυτά οι δάσκαλοί τους και οι πολιτικοί τους προϊστάμενοι! Σαν να μη μας φτάνει ότι οι καλύτεροι από καιρό έχουν πάρει των ομματιών τους κι όπου τους βγάλει, τώρα όσοι μένουν εδώ θα είναι αγράμματοι και με… απολυτήριο!
Μήπως θα πρέπει να καταντήσουμε έτσι και χειρότερα για να ισοπεδωθούμε εντελώς δίχως καμιά αντίσταση; Τι μας περιμένει; Τι μέλλον μπορεί να έχει μια χώρα δίχως ένα σύστημα εκπαίδευσης; Τι σόι πολίτες θα είναι όλα αυτά τα παιδιά και με ποια προσόντα θα διεκδικήσουν την επιβίωσή τους;
Αν όλα αυτά δεν καταστούν θέματα πρώτιστης προτεραιότητας για όλους μας, αν επειγόντως η αντιμετώπισή τους δεν πάρει διαστάσεις μιας εθνικής πανστρατιάς ενάντια στην αποβλάκωση και την αγραμματοσύνη, τότε πολύ φοβάμαι ότι όλη η σαπίλα που έβγαλε στην επιφάνεια η οικονομική κρίση, δυστυχώς, έχει κάνει καθολικές μεταστάσεις πάνω στο σώμα μας, με ό,τι αυτό σημαίνει για τη συνέχεια της πορείας μας και την επιβίωσή μας…
Γιώργος Κ. Στράτος
*Δικηγόρος- Δημοσιογραφος
