Η σκληρή γλώσσα του Τραμπ και το πρόβλημα των συμμάχων
Σε λίγες ημέρες θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά το βιβλίο του Ντόναλντ Τραμπ «Αμερική: Σπουδαία ξανά» (εκδόσεις Μίνωας). Θα έχουμε έτσι την ευκαιρία να μελετήσουμε την πολιτική σκέψη του νέου πλανητάρχη και στο μέτρο που μας αναλογεί να κάνουμε υπολογισμούς.
Οσοι έχουν πάρει μια πρώτη γεύση των σκέψεων Τραμπ υποστηρίζουν ότι η φιλοσοφία που τις διαπερνά είναι ο οικονομικός πατριωτισμός. Πέρασε ολόκληρη την προεκλογική εκστρατεία του σε αποβιομηχανοποιημένες περιοχές της Αμερικής, μίλησε στους εργάτες, κατάλαβε ότι οι νικητές του Ψυχρού Πολέμου ηττώνται στο έδαφός τους από την παγκοσμιοποίηση, αισθάνθηκε ότι η χώρα του πιάνεται κορόιδο και αποφάσισε να κηρύξει την επανάσταση, ακόμη και με επιστροφή στον προστατευτισμό.
Χρόνια τώρα οι ΗΠΑ, η δεσπόζουσα δύναμη του πλανήτη, παρακολουθούν τη Γερμανία και την Κίνα να τους παίρνουν τις δουλειές. H Siemens λάδωσε όλο τον κόσμο για να πετάξει τους Αμερικανούς από τις αγορές. Η Novartis κλέβει μερίδιο αγοράς με τις ίδιες πρακτικές. Οι ελβετικές τράπεζες συγκεντρώνουν το μαύρο χρήμα της υφηλίου, ενώ οι αμερικανικοί παράδεισοι ό,τι περισσεύει. Η Mercedes σαρώνει στην αμερικανική αγορά. Οι Κινέζοι έχουν τριπλασιάσει το μερίδιό τους. Ο Τραμπ δείχνει να έχει καταλάβει, λοιπόν, ότι το μείζον για τη μελλοντική κυριαρχία της πατρίδας του δεν είναι σώνει και καλά ο έλεγχος των ενεργειακών δρόμων, αλλά η αποτροπή της κατάρρευσης του καπιταλισμού στην ίδια την Αμερική.
Σε αυτήν την ανάλυσή του προσθέτει ακόμη μία διάσταση: «Γιατί να είμαστε οι χωροφύλακες του κόσμου; Αν πρέπει να είμαστε, πρέπει να πληρωνόμαστε γι’ αυτό». Και η οργή του αγγίζει μέρος του αραβικού κόσμου, του Κουβέιτ και της Σαουδικής Αραβίας περιλαμβανομένων. Σας σώζουμε, πληρώνουμε βαρύ φόρο αίματος, αλλά εσείς μας γυρνάτε την πλάτη, δεν επενδύετε στις ΗΠΑ, είναι το μήνυμά του.
Ο Τραμπ ονοματίζει στο βιβλίο ως εχθρούς των ΗΠΑ το ISIS, το Ιράν και την Κίνα. Ελάχιστα λέει για Ρωσία. Προφανές: Χώρα με ΑΕΠ μικρότερο από της Ισπανίας δεν θεωρείται απειλή.
Γι’ αυτό και γοητεύεται από την προοπτική της συμμαχίας με τον Πούτιν. Το πρόβλημα για τους συμμάχους είναι ότι η άνευ περικοκλάδων ευθεία γλώσσα Τραμπ ξεβολεύει συστήματα και κατεστημένα που είχαν μάθει στον υπόγειο πόλεμο και στο καταστροφικό παιχνίδι με το «σεις» και με το «σας».
Εις ό,τι μας αφορά, η σκληρή γλώσσα με την οποία εύχεται τη διάλυση της ευρωζώνης ως οικονομικού αντιπάλου των ΗΠΑ εκτιμώ ότι σε πρώτη φάση θα οδηγήσει την Ενωση σε αναγκαστική συσπείρωση. Με ό,τι μπορεί να συνεπάγεται σήμερα για εμάς.
Μανώλης Κοττάκης
