Οι σχέσεις της Ελλάδας με την Τουρκία έχουν εισέλθει σε νέα φάση όχι μόνο λόγω των προκλήσεων στα Iμια, της επανάληψης της θεωρίας των γκρίζων ζωνών και των απειλών μετά τη μη έκδοση των οκτώ αξιωματικών, αλλά και εξαιτίας των λαθών, με ευθύνη του Κύπριου Προέδρου Ν. Αναστασιάδη, στο παράλληλο διεθνές (και όχι διμερές) πρόβλημα της Μεγαλονήσου.
Ο κύριος Αναστασιάδης έχει αγνοήσει τη βασική αρχή ότι οι διασκέψεις κορυφής, όπως η πρόσφατη και η επικείμενη στη Γενεύη, πρέπει να είναι άριστα προετοιμασμένες, σχεδόν στο «παρά πέντε» μιας τελικής συμφωνίας, ώστε να παράγουν χειροπιαστά και θετικά αποτελέσματα. Η ελλιπής προετοιμασία και η βιαστική προσέλευση σε διάλογο με (ουσιαστικά) ανοιχτή ατζέντα, όπως ακριβώς συνέβη στη Γενεύη, πολλαπλασιάζουν τους κινδύνους και οδηγούν είτε σε άμεσες επικίνδυνες εξελίξεις είτε σε μεταγενέστερη επανάληψη των επαφών από χειρότερη θέση για την ελληνική πλευρά.
Η διολίσθηση σε, κάθε φορά, δυσμενέστερο σημείο ξεκίνησε την άνοιξη και το καλοκαίρι του 2014, όταν ο Κύπριος πρόεδρος πίστεψε ότι η πρωτοβουλία του τότε αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζ. Μπάιντεν θα οδηγούσε σε ταχεία λύση εντός ολίγων μηνών.
Το ίδιο συνέβη τον Δεκέμβριο του 2015, όταν και πάλι πήρε τοις μετρητοίς τις εκτιμήσεις του τότε υπουργού Εξωτερικών Τζ. Κέρι περί δυνατότητας επίλυσης ίσως και μέσα σε έναν μόνο μήνα. Το ίδιο συμβαίνει και τώρα, σε πολύ, πάρα πολύ χειρότερο βαθμό! Ο Κύπριος Πρόεδρος (αφού προηγουμένως παγίδευσε την ελληνική κυβέρνηση με αδιανόητο τρόπο) έσπευσε στη διαδικασία της Γενεύης φέτος τον Ιανουάριο και, χωρίς να διδαχθεί ούτε εκεί τίποτα από τη στάση της Τουρκίας, συμφώνησε βιαστικά και στην επανάληψή της τον προσεχή Μάρτιο.
Ομως, πλέον ο κόμπος έχει φτάσει στο χτένι, καθώς η Αγκυρα εκμεταλλεύεται στο έπακρο τα σφάλματα Αναστασιάδη, απαιτώντας ξαφνικά αναγνώριση των τεσσάρων ελευθεριών της Ε.Ε. (διακίνηση πολιτών, αγαθών, υπηρεσιών και προϊόντων) για τους Τούρκους πολίτες μέσω του νέου κράτους στην Κύπρο. Η εξέλιξη είναι τόσο σημαντική και τόσο δυσμενής για τα ελληνικά συμφέροντα, ώστε -αυτή τη φορά- τη συνειδητοποιεί και ο ίδιος ο Κύπριος Πρόεδρος, τονίζοντας σε επιστολή του προς τους άλλους 27 ηγέτες κρατών και κυβερνήσεων ότι «είναι δυνατόν να έχει απρόβλεπτες συνέπειες όχι μόνο για την Κύπρο, αλλά και για την Ε.Ε. και τα κράτη-μέλη της».
Ξέχασε, βέβαια, να παραδεχθεί ότι ο ίδιος είναι υπεύθυνος για το άνοιγμα της «κερκόπορτας» της Γενεύης που αξιοποιούν ο Τούρκος πρόεδρος Ρ. Τ. Ερντογάν και ο (τάχα ανεξάρτητος και προερχόμενος από τη «ρομαντική Αριστερά») Τουρκοκύπριος εκπρόσωπος Μ. Ακιντζί, αναστατώνοντας περαιτέρω την ήδη κλονιζόμενη Ε.Ε. και τις ισορροπίες μεταξύ των μελών της.
Αν μάλιστα αποδειχθούν ακριβείς οι πληροφορίες έγκυρων διπλωματικών πηγών ότι η Αγκυρα δεν θα προσέλθει στη Γενεύη, αν δεν γίνει δεκτή η απαίτησή της για τις τέσσερις ελευθερίες, τότε είναι σαφές ότι είτε ο διάλογος θα τερματιστεί με συνέπεια την αύξηση της έντασης και στην Κύπρο (ταυτόχρονα με το Αιγαίο) είτε θα επαναληφθεί από δυσμενέστερο σημείο για την Αθήνα, τη Λευκωσία και ίσως ολόκληρη την Ε.Ε. Σαν να μην έφταναν οι απειλές και το ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί του Μεταναστευτικού, ο πρόεδρος Ερντογάν θα χρησιμοποιεί, στο εξής, και το Κυπριακό ως μέσο πίεσης προς την Ε.Ε.
Εκτός κι αν ο κύριος Αναστασιάδης έχει, στο μεταξύ, περισσότερες φαεινές ιδέες, οπότε τα πράγματα θα γίνουν ακόμα χειρότερα.
Αλέξανδρος Τάρκας
*Εκδότης του περιοδικού «Αμυνα & Διπλωματία» και σύμβουλος ξένων εταιριών μελέτης επιχειρηματικού ρίσκου για τη ΝΑ Ευρώπη
