Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση του σπουδαίου καλλιτέχνη, η Εθνική Πινακοθήκη ανοίγει τις πύλες της σε μια μεγάλη αναδρομική έκθεση που τιμά το σύνολο του έργου και της πορείας του
Εναν αιώνα μετά τη γέννησή του ο Τέτσης «επιστρέφει» μέσα από τους πίνακες, τα χαρακτικά, τις υδατογραφίες και τα παστέλ του για να συνομιλήσει ξανά με το κοινό που αγάπησε τη ζωγραφική του και να αποκαλύψει την αστείρευτη δύναμη της καλλιτεχνικής ματιάς του.
- Από τη Γιώτα Βαζούρα
Η έκθεση με τίτλο «Παναγιώτης Τέτσης – Η εμμονή του βλέμματος» δεν επιχειρεί απλώς να σκιαγραφήσει την καλλιτεχνική διαδρομή του Ελληνα δημιουργού, αλλά να μεταφέρει τον θεατή στον πυρήνα της ματιάς του. Το φως δεν είναι ποτέ ουδέτερο στα έργα του· γίνεται πρώτη ύλη που «δονεί» τη δημιουργία, ρυθμός που δίνει τον τόνο στο ίδιο το έργο του, ένα βαθύ συναίσθημα που ενεργοποιεί όλες τις υπόλοιπες αισθήσεις. Το χρώμα, ζωντανό και τολμηρό, αναδεικνύεται σε πρωταγωνιστή, άλλοτε πλημμυρίζοντας τους καμβάδες με λάμψη κι άλλοτε βυθίζοντάς τους σε μελαγχολικούς ορίζοντες.
Δικαίως λοιπόν το όνομά του συνδέθηκε με το φως, το χρώμα, τη θάλασσα και τη μνήμη· μ’ εκείνη την αέναη και αδιάκοπη προσπάθεια να συλλάβει το αθέατο βάθος της απλής καθημερινότητας και να το αναδείξει σε εικόνα. Ζωγράφος, χαράκτης, δάσκαλος, ακαδημαϊκός· μια φυσιογνωμία που δεν περιορίστηκε ποτέ σε έναν και μόνο ρόλο. Ως πρόεδρος της Καλλιτεχνικής Επιτροπής και του διοικητικού συμβουλίου της Εθνικής Πινακοθήκης, υπηρέτησε με αφοσίωση τον οργανισμό, ενώ με το έργο του, τη διδασκαλία του και την προσωπική του στάση σημάδεψε βαθιά την ελληνική μεταπολεμική τέχνη.
Η «Λαϊκή Αγορά» και η «Υδρα» -δύο αγαπημένα του θέματα- λειτουργούν ως πύλη εισόδου στο σύμπαν του καλλιτέχνη. Από εκεί ο επισκέπτης ακολουθεί μια διαδρομή χωρίς αυστηρή χρονολογική τάξη: οι ενότητες διαδέχονται η μία την άλλη σαν συνεχόμενα κύματα, αποκαλύπτοντας σταδιακά τον εικαστικό του κόσμο. Ζωγραφικές σειρές που κράτησαν χρόνια, σχεδόν εμμονικά αφιερωμένες σε ένα θέμα: ποδοσφαιριστές, κήποι, μπαλκονόπορτες, καρέκλες, ναυπηγεία, τραπέζια, θάλασσες· τοπία της Σίφνου και της Υδρας, νεκρές φύσεις, πορτρέτα φίλων, πεύκα και βράχια. Ο Τέτσης δεν αντιμετώπιζε τα θέματα με τα οποία καταπιανόταν ως πρόσκαιρες εμπνεύσεις, αλλά ως έναν μοναδικό τόπο εξερεύνησης, ένα πεδίο συνεχούς αναμέτρησης με το φως και τον χώρο.
Γι’ αυτό και τα καλλιτεχνικά μέσα έκφρασής του -ελαιογραφίες, μελάνια, χαρακτικά, ακουαρέλες, παστέλ- δεν λειτουργούν ανεξάρτητα, αλλά ως συγκοινωνούντα δοχεία. Κάθε τεχνική τού έδινε την ευκαιρία να αναζητήσει μια άλλη όψη του ίδιου θέματος, δίνοντας την εντύπωση πως επέστρεφε ξανά και ξανά γύρω από εκείνο που τον ενδιέφερε για να το φωτίσει από πολλές πλευρές. Ετσι, οι ενότητες αποκτούν βάθος και το βλέμμα του καλλιτέχνη αναδεικνύεται πολύπλευρο, ανεξάντλητο.
Συνολικά, 160 έργα συγκροτούν την έκθεση, η οποία διαρκεί μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου. Η πλειονότητα προέρχεται από τη συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης, χάρη στις γενναιόδωρες δωρεές του ίδιου του καλλιτέχνη από το 1997 έως το 2015, ενώ ακόμη 64 έργα αποτελούν δάνεια από ιδιωτικές και θεσμικές συλλογές. Η επιλογή τους επιτρέπει στον επισκέπτη να γνωρίσει τόσο την «εμμονική» παρατήρηση του Τέτση όσο και λιγότερο γνωστές όψεις της τεχνοτροπίας του, που εκπέμπουν στον θεατή τη σπάνια ευαισθησία και δύναμη που τον διέκρινε. Η αναδρομική αυτή έκθεση δεν είναι απλώς μια παρουσίαση έργων· είναι ένα ταξίδι στο εσωτερικό βλέμμα ενός καλλιτέχνη που είδε την Ελλάδα μέσα από το φως και το χρώμα και κατάφερε να υψώσει το καθημερινό στο επίπεδο της ποίησης.
Info: Η έκθεση «Παναγιώτης Τέτσης – Η εμμονή του βλέμματος» παρουσιάζεται στην Εθνική Πινακοθήκη μέχρι τις 31 Οκτωβρίου.
Την επιμέλεια έχει η Εφη Αγαθονίκου.
