Η πανευρωπαϊκή έρευνα ESPAD 2024 αποκαλύπτει ότι η Ελλάδα παραμένει ανάμεσα στις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά ρίσκου στην Ευρώπη. Αλκοόλ, ηλεκτρονικά τσιγάρα, τζόγος και υπερβολική χρήση οθονών συνθέτουν ένα νέο προφίλ εφηβείας — πιο ψηφιακό, αλλά και πιο ευάλωτο.
Αλκοόλ: σχεδόν όλοι μπορούν να το βρουν
Η Ελλάδα βρίσκεται στις πρώτες θέσεις της Ευρώπης όσον αφορά την πρόσβαση και την κατανάλωση αλκοόλ. Το 92% των μαθητών δηλώνουν ότι μπορούν να βρουν εύκολα αλκοόλ, ενώ 6 στους 10 λένε πως έχουν πιει μέσα στον τελευταίο μήνα. Το 13% ανέφερε επεισόδιο μέθης, ποσοστό κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
| Δείκτης | Ελλάδα | Μέσος όρος ΕΕ | Θέση Ελλάδας |
| Πρόσβαση σε αλκοόλ | 92% | 75% | Top-5 |
| Κατανάλωση τελευταίου μήνα | 59% | 47% | Top-5 |
| Επεισόδιο μέθης | 13% | 11% | Μ.Ο. |
Ηλεκτρονικά τσιγάρα: μια νέα εξάρτηση
Το παραδοσιακό κάπνισμα μειώνεται, αλλά τα ηλεκτρονικά τσιγάρα αυξάνονται ραγδαία. Στην Ελλάδα, 27% των 16χρονων έχουν χρησιμοποιήσει ηλεκτρονικό τσιγάρο τον τελευταίο μήνα — ποσοστό υπερδιπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου (13%). Περισσότεροι από 1 στους 2 έχουν δοκιμάσει έστω και μία φορά.
| Δείκτης | Ελλάδα | Μέσος όρος ΕΕ | Θέση Ελλάδας |
| Ημερήσιο κάπνισμα | 14% | 10% | Top-5 |
| E-cigs (τελευταίος μήνας) | 27% | 13% | Top-3 |
| E-cigs (έχει δοκιμάσει) | 52% | 40% | Top-5 |
Κάνναβη και ουσίες
Η χρήση κάνναβης στην Ελλάδα παραμένει κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο (6,2% έναντι 7,7%), αλλά η πρόσβαση αυξάνεται. Περίπου 1 στους 3 μαθητές θεωρεί ότι μπορεί να τη βρει εύκολα.
| Δείκτης | Ελλάδα | Μέσος όρος ΕΕ | Θέση Ελλάδας |
| Κάνναβη (τελευταίος μήνας) | 6,2% | 7,7% | Μ.Ο. |
| Εύκολη πρόσβαση | 34% | 28% | Ελαφρώς πάνω |
Τζόγος: 3η στην Ευρώπη
Η Ελλάδα βρίσκεται στην 3η θέση στην Ευρώπη για τη συμμετοχή 16χρονων σε τυχερά παιχνίδια. Περισσότεροι από 1 στους 3 μαθητές (36%) έχουν παίξει μέσα στον τελευταίο χρόνο, ενώ 26% έχουν ποντάρει διαδικτυακά. Το 11% παρουσιάζει σημάδια προβληματικού τζόγου, σχεδόν διπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου.
| Δείκτης | Ελλάδα | Μέσος όρος ΕΕ | Θέση Ελλάδας |
| Έχει παίξει (12 μήνες) | 36% | 21% | 3η |
| Online στοίχημα | 26% | 13% | 2η |
| Προβληματικός τζόγος | 11% | 6% | Top-5 |
Top 10 χωρών σε συμμετοχή σε τζόγο (16χρονοι):
| Θέση | Χώρα | Ποσοστό (%) |
| 1 | Ισλανδία | 39% |
| 2 | Ιταλία | 37% |
| 3 | Ελλάδα | 36% |
| 4 | Μάλτα | 33% |
| 5 | Ιρλανδία | 31% |
| 6 | Κροατία | 29% |
| 7 | Νορβηγία | 27% |
| 8 | Πολωνία | 25% |
| 9 | Δανία | 24% |
| 10 | Φινλανδία | 23% |
Οθόνες και social media: οι νέες εξαρτήσεις
Περίπου 1 στους 2 μαθητές (48%) δηλώνει ότι περνά υπερβολικό χρόνο online ή στα κοινωνικά δίκτυα. Η χρήση gaming και η συνεχής παρουσία στα social media συνδέονται με αυξημένο άγχος και διαταραχές ύπνου.
| Δείκτης | Ελλάδα | Μέσος όρος ΕΕ | Σχόλιο |
| Εξάρτηση από social media | 48% | 47% | Κοντά στον Μ.Ο. |
| Εξάρτηση από gaming | 21% | 18% | Ελαφρώς πάνω |
Πού χρειάζεται δράση
- • Υποχρεωτική ταυτοποίηση ηλικίας σε online πλατφόρμες.
- • Όρια καταθέσεων και χρόνου για νέους χρήστες.
- • Εκπαίδευση για ρίσκο, εξαρτήσεις και ψηφιακή υγεία στα σχολεία.
- • Ενημέρωση γονέων για παράνομες ιστοσελίδες και gaming apps.
- • Συνεργασία με social media για αποκλεισμό παράνομων διαφημίσεων.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η πρόληψη πρέπει να ξεκινά από το σπίτι και το σχολείο — πριν οι συνήθειες αυτές γίνουν τρόπος ζωής.
Πηγή: ESPAD 2024 – European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs.
21+ | ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΡΥΘΜΙΣΤΗΣ ΕΕΕΠ | ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΘΙΣΜΟΥ & ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ | ΓΡΑΜΜΗ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΚΕΘΕΑ: 1114 | ΠΑΙΞΕ ΥΠΕΥΘΥΝΑ.
