Πράσινο φως από το ΣτΕ για την επανεκκίνηση των οικοδομικών αδειών με περιβαλλοντική αντιστάθμιση
Νέο κεφάλαιο για τον κατασκευαστικό κλάδο ανοίγει με την υπογραφή του Προεδρικού Διατάγματος για τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ) από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και τον υφυπουργό Νίκο Ταγαρά.
Το Διάταγμα προβλέπει τη διαδικασία έγκρισης του Ειδικού Σχεδίου Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων (ΕΣΠΙΑΠ), το οποίο επιτρέπει την επανέκδοση ή συνέχιση οικοδομικών αδειών που είχαν «παγώσει» μετά από δικαστικές αποφάσεις, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την περιβαλλοντική ισορροπία.
Επανεκκίνηση χιλιάδων οικοδομικών αδειών
Το Συμβούλιο της Επικρατείας γνωμοδότησε θετικά, κρίνοντας νόμιμο και συνταγματικά θεμελιωμένο τον μηχανισμό του περιβαλλοντικού ισοδυνάμου. Με αυτόν τον τρόπο ανοίγει ο δρόμος για την επανεκκίνηση χιλιάδων οικοδομικών αδειών που είχαν εκδοθεί με βάση τα κίνητρα του ΝΟΚ, αλλά ακυρώθηκαν ή προσβλήθηκαν δικαστικά.
Σύμφωνα με πηγές του ΥΠΕΝ, η εξέλιξη αυτή θεωρείται κομβική για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην αγορά και την ενίσχυση της οικοδομικής δραστηριότητας, καθώς επηρεάζει σημαντικά έργα που εντάσσονται στο Ταμείο Ανάκαμψης (ΤΑΑ) και στο ΕΣΠΑ.
Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο
Ο μηχανισμός του περιβαλλοντικού ισοδυνάμου εισάγει ένα σύστημα αντισταθμιστικών μέτρων που συνδέει την οικοδομική ανάπτυξη με δράσεις προστασίας του περιβάλλοντος. Συγκεκριμένα προβλέπει:
Καταβολή τέλους υπέρ του δήμου από τον ιδιοκτήτη ή επενδυτή, το οποίο διατίθεται αποκλειστικά για έργα περιβαλλοντικής αναβάθμισης.
Δυνατότητα συνέχισης οικοδομικών εργασιών για άδειες που εκδόθηκαν πριν από τις 11 Δεκεμβρίου 2024, εφόσον είχε διαπιστωθεί έναρξη εργασιών (εκσκαφές, κατεδάφιση, ή εργασίες σκυροδέτησης).
Εφαρμογή δράσεων σε επίπεδο δήμου ή δημοτικής ενότητας, όπως δημιουργία ή αναμόρφωση κοινόχρηστων χώρων, κατεδάφιση επικίνδυνων ή αυθαίρετων κτισμάτων, αναπλάσεις υποβαθμισμένων περιοχών και καθαρισμός ρεμάτων.
Χρηματοδότηση μέσω του Πράσινου Ταμείου ή μέσω ιδιωτικών δωρεών για την εκπόνηση των ΕΣΠΙΑΠ.
Κατάθεση του ποσού του ισοδυνάμου στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, ώστε να διατεθεί αποκλειστικά για τις αντίστοιχες περιβαλλοντικές δράσεις.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι το πλαίσιο δεν παραβιάζει το Σύνταγμα, καθώς επιτυγχάνει ισορροπία μεταξύ ανάπτυξης και προστασίας του περιβάλλοντος, προστατεύοντας παράλληλα τους πολίτες που είχαν επενδύσει καλόπιστα σε οικοδομικά έργα.
Όπως επισημαίνεται, ο μηχανισμός συμβάλλει στην αποτροπή δημιουργίας ημιτελών ή εγκαταλελειμμένων κτηρίων, που αποτελούν εστίες υποβάθμισης και κινδύνου για τη δημόσια υγεία και ασφάλεια.
Περιβαλλοντικός προέλεγχος πριν από την επανέκδοση αδειών
Ως προϋπόθεση για την επανέκδοση των αδειών τίθεται η διενέργεια περιβαλλοντικού προελέγχου, ώστε να διαπιστωθεί αν απαιτείται Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ).
Η διαδικασία αυτή λειτουργεί ως εγγύηση για τη συμβατότητα των έργων με το περιβάλλον και προλαμβάνει νέα νομικά εμπόδια.
