Πριν από έναν χρόνο η Τοπική Αυτοδιοίκηση έδειχνε έτοιμη για μια ουσιαστική μεταρρύθμιση, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργίας των δήμων και την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων τους.
- Γράφει ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος*
Η κυβέρνηση προανήγγειλε τότε τη σύνταξη νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης και Χάρτας Δικαιωμάτων των Δήμων, ανοίγοντας μια διαβούλευση που υποτίθεται θα έδινε φωνή στους αιρετούς. Στην πράξη, όμως, έναν χρόνο μετά η διαβούλευση αποδεικνύεται προσχηματική:
Οι δήμοι παραμένουν θεατές μιας διαδικασίας που θα έπρεπε να τους καθιστά πρωταγωνιστές. Από το περσινό συνέδριο μέχρι σήμερα, αντί να κάνουμε βήματα μπροστά, βρεθήκαμε να αμυνόμαστε σε κάθε μέτωπο. Η οικονομική αυτοτέλεια παραμένει ζητούμενο, οι ΚΑΠ αυξήθηκαν οριακά, ενώ το ενεργειακό κόστος και οι πληθωριστικές πιέσεις απορροφούν κάθε πόρο. Την ίδια στιγμή, κρίσιμες πηγές χρηματοδότησης, όπως τα έσοδα του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, απομακρύνονται από τους δήμους, περιορίζοντας τη δυνατότητα άσκησης τοπικής πολιτικής.
Σε θεσμικό επίπεδο, η επιχειρούμενη αφαίρεση των Υπηρεσιών Δόμησης συνιστά ακόμα μία υποχώρηση. Η θέση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι ξεκάθαρη: Η πολεοδομία είναι βασική λειτουργία των δήμων και πρέπει να μένει κοντά στον πολίτη. Η απομάκρυνσή της δεν διευκολύνει, αποδυναμώνει. Αντίστοιχα, η ενεργειακή αξιοποίηση των απορριμμάτων εξελίσσεται χωρίς τη συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης, παρά το γεγονός ότι οι δήμοι έχουν την τεχνογνωσία και την εμπειρία να υλοποιήσουν βιώσιμες λύσεις.
Ολο αυτό το διάστημα η φωνή της Αυτοδιοίκησης ακούστηκε, αλλά όχι πάντα με την ένταση που απαιτούσαν οι περιστάσεις. Η διοίκηση της ΚΕΔΕ δεν έχει ανταποκριθεί στον ρόλο της. Οι διεκδικήσεις γίνονται αποσπασματικά, μεμονωμένα, χωρίς την απαραίτητη θεσμική συνοχή. Είναι καιρός η ΚΕΔΕ να σταθεί πιο δυναμικά στο πλευρό των δήμων, υπερασπίζοντας τον θεσμό πέρα και πάνω από κομματικές ισορροπίες. Μόνο έτσι η Αυτοδιοίκηση θα αποκτήσει ξανά κύρος και επιρροή.
Το επερχόμενο συνέδριο της ΚΕΔΕ πρέπει να αποτελέσει σημείο επανεκκίνησης – όχι με επιφανειακά σχήματα, αλλά με δυναμική διεκδίκηση για ουσιαστική μεταρρύθμιση: με συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης από την αρχή, ξεκάθαρα χρονοδιαγράμματα και νομοθετικά αποτελέσματα. Χρειαζόμαστε ισχυρούς δήμους που θα έχουν αρμοδιότητες, πόρους και εξουσία, που θα μπορούν να σχεδιάζουν και να υλοποιούν δράσεις για τους πολίτες τους. Η Αυτοδιοίκηση δεν ζητά προνόμια, ζητά δικαιοσύνη, ισοτιμία και την εμπιστοσύνη να εκπροσωπεί τους πολίτες της. Ηρθε η ώρα να διεκδικήσουμε αυτό που μας ανήκει: μια Αυτοδιοίκηση ισχυρή, υπεύθυνη και πραγματικά αυτοδιοίκητη.
*Α’ αντιπρόεδρος Κεντρικής Ενωσης Δήμων Ελλάδας, δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης
