Πως θα περάσουμε από την Ευρωπαϊκή οδηγία στην πράξη. Ο συντονισμός των σχετικών δράσεων και τα πιλοτικά συστήματα
Η προστασία του περιβάλλοντος ξεκινά από το ίδιο μας το σπίτι. Καθημερινά στα νοικοκυριά μας παράγονται επικίνδυνα οικιακά απόβλητα, όπως χρώματα, διαλύτες, καθαριστικά, φάρμακα, ηλεκτρικές στήλες και μικρές ηλεκτρικές συσκευές, τα οποία, αν δεν διαχειριστούν σωστά, μπορούν να επιβαρύνουν σοβαρά το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.
Η Ευρωπαϊκή Οδηγία (ΕΕ) 2018/851, που τροποποίησε την Οδηγία 2008/98/ΕΚ για τα απόβλητα και ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία με τον Ν. 4819/2021, καθιστά υποχρεωτική τη χωριστή συλλογή των επικίνδυνων αποβλήτων που παράγονται από τα νοικοκυριά.
Από 1ης Ιανουαρίου 2024 οι δήμοι (ΟΤΑ Α’ βαθμού) έχουν την ευθύνη για τη συλλογή αυτών των αποβλήτων στα Πράσινα Σημεία ή σε άλλους κατάλληλα αδειοδοτημένους χώρους που υποδεικνύονται από τον οικείο Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΔΣΑ). Παράλληλα, οι ΟΤΑ και οι ΦΟΔΣΑ είναι υπεύθυνοι για τη διαχείριση των συλλεγόμενων Επικίνδυνων Οικιακών Αποβλήτων (ΕΟΑ), με στόχο την πρόληψη της ρύπανσης και την προώθηση της κυκλικής οικονομίας.
Στο πλαίσιο αυτό, το έργο LIFE-IP CEI-Greece, που συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα LIFE και το Πράσινο Ταμείο, αναπτύσσει ολοκληρωμένες στρατηγικές για την ορθή διαχείριση των ΕΟΑ. Τον συντονισμό των σχετικών δράσεων έχει αναλάβει η εταιρεία TERRA NOVA ΕΠΕ, με μακρά εμπειρία σε θέματα περιβαλλοντικού σχεδιασμού και διαχείρισης αποβλήτων. Σε συνεργασία με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τον Δήμο Αθηναίων και τη ΔΙΑΔΥΜΑ Α.Ε. εφαρμόζονται πιλοτικά συστήματα χωριστής συλλογής και διαχείρισης των ΕΟΑ στον Δήμο Αθηναίων και στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, με στόχο τη δημιουργία πρότυπων συστημάτων που θα αποτελέσουν οδηγό για όλη τη χώρα.
Σημαντικές παράμετροι για τον σχεδιασμό συστημάτων χωριστής συλλογής και διαχείρισης των ΕΟΑ αποτελούν η οριστικοποίηση του καταλόγου με τις κατηγορίες των ΕΟΑ, ο καθορισμός εξειδικευμένων τεχνικών προδιαγραφών ανάλογα με τα χαρακτηριστικά έκαστης περιοχής εφαρμογής και το διαφορετικό είδος αποβλήτων, οι έρευνες κοινού για τη διερεύνηση της γνώσης των πολιτών, η εκπόνηση μελετών ποιοτικής σύστασης των ΕΟΑ σε κάθε περιοχή καθώς και η ενίσχυση της ενημέρωσης των πολιτών ώστε να γνωρίζουν ποια οικιακά απόβλητα θεωρούνται επικίνδυνα και πώς να τα διαχειρίζονται ορθά.
Οπως υπογραμμίζει ο Ανδρέας Σωτηρόπουλος, Περιβαλλοντολόγος, MSc (TERRA NOVA ΕΠΕ), «η επιτυχία της χωριστής συλλογής των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων εξαρτάται από τη συνεργασία δήμων και πολιτών. Οι ΟΤΑ έχουν τη νομική υποχρέωση να οργανώσουν συστήματα χωριστής συλλογής και διαχείρισης, αλλά η ενεργή συμμετοχή των πολιτών είναι το κλειδί για να πετύχει αυτή η προσπάθεια». Η ορθή διαχείριση των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων δεν είναι μόνο νομική υποχρέωση, αλλά κυρίως δείγμα πολιτισμού και περιβαλλοντικής ευθύνης.
