Το υπουργείο αναζητά λύση καθώς μόνο 75 ηλεκτρικά ταξί κυκλοφορούν στην Αθήνα
Ο στόχος για πλήρη αντικατάσταση των ταξί σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη με αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα από την 1η Ιανουαρίου 2026 αποδεικνύεται ιδιαίτερα δύσκολος. Με βάση τα στοιχεία του ΣΑΤΑ, μόλις 75 ηλεκτρικά ταξί κυκλοφορούν σήμερα στους δρόμους της πρωτεύουσας, σε έναν στόλο περίπου 14 χιλιάδων οχημάτων. Το χάσμα ανάμεσα στη νομοθεσία και στην πραγματικότητα έχει πλέον γίνει εμφανές.
Το κόστος αγοράς ενός ηλεκτρικού ταξί παραμένει υψηλό, καθώς απαιτούνται περίπου 30.000 με 35.000 ευρώ πριν από φόρους, ενώ η φόρτιση φθάνει έως και τα 0,60 ευρώ ανά κιλοβατώρα. Τα δεδομένα αυτά εξηγούν γιατί οι αυτοκινητιστές παραμένουν επιφυλακτικοί.
Σενάρια εξαιρέσεων και παράτασης
Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης άφησε για πρώτη φορά ανοιχτό το ενδεχόμενο εξαιρέσεων, ιδίως για όσους αυτοκινητιστές έχουν μία μόνο άδεια και οδηγούν οι ίδιοι το όχημα. Οι λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί και το υπουργείο εξετάζει εάν θα προβλέψει παράταση ζωής στα υφιστάμενα οχήματα ή δυνατότητα αγοράς νεότερων συμβατικών ή υβριδικών αυτοκινήτων.
Πηγές του υπουργείου υπενθυμίζουν ότι η υποχρεωτικότητα θεσπίστηκε το 2021 και υπήρξε χρόνος προετοιμασίας. Ωστόσο αναγνωρίζουν ότι δεν είναι δυνατόν να οδηγηθούν σε οικονομικό αδιέξοδο ιδιοκτήτες που αδυνατούν να καλύψουν το κόστος της αντικατάστασης.
Το θέμα της ηλεκτροκίνησης αποτέλεσε αφορμή αντιπαράθεσης ανάμεσα στο ΣΑΤΑ και το υπουργείο. Η πρόσφατη συνάντηση των δύο πλευρών οδήγησε στη λήξη της 48ωρης απεργίας και έθεσε τις βάσεις για νέες διαπραγματεύσεις μέσα στο επόμενο εικοσαήμερο. Η τελική απόφαση πρέπει να ληφθεί άμεσα, αφού η διορία λήγει σε περίπου ενάμιση μήνα.
Παρά την πιθανότητα εξαιρέσεων, αρκετοί αυτοκινητιστές εξακολουθούν να έχουν περισσότερες από μία άδειες, με αποτέλεσμα η υποχρεωτική ηλεκτροκίνηση να συνεπάγεται κόστος πολλαπλής αντικατάστασης. Για αυτούς, ακόμη και περιορισμένες εξαιρέσεις δεν επαρκούν.
Πόσα ταξί πρέπει να αντικατασταθούν
Εφόσον η υποχρεωτικότητα τεθεί κανονικά σε ισχύ, θα πρέπει να αντικατασταθούν περίπου χίλια οχήματα από την Πρωτοχρονιά, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΣΑΤΑ. Παραμένει άγνωστο τι θα συμβεί με τις μεταβιβάσεις αδειών λόγω συνταξιοδότησης ή πώλησης, που αφορούν τουλάχιστον τριακόσια περιστατικά κάθε χρόνο.
Με τη σημερινή νομοθεσία, κάθε νέα ταξινόμηση ταξί το 2026 και μετά πρέπει να είναι ηλεκτρική. Το ανώτατο όριο ηλικίας παραμένει στα δεκαπέντε χρόνια για τα οχήματα έως 1850 κυβικά εκατοστά και στα δεκαοκτώ χρόνια για όσους έχουν μεγαλύτερο κινητήρα.
Οι προτάσεις του ΣΑΤΑ για ρεαλιστική μετάβαση
Το ΣΑΤΑ ζητά οριζόντια παράταση της υποχρεωτικότητας έως το 2035. Προειδοποιεί ότι χωρίς μια τέτοια ρύθμιση θα υπάρξει:
απότομη πτώση της αξίας των αδειών
αδυναμία πολλών ιδιοκτητών να αντικαταστήσουν τα οχήματα
αύξηση του κόστους μίσθωσης βάρδιας για τους οδηγούς
κίνδυνος αποχώρησης πολλών επαγγελματιών από τον κλάδο
Στο υπόμνημά του προς το υπουργείο, το ΣΑΤΑ προτείνει:
υψηλές επιδοτήσεις αντίστοιχες με το πρόγραμμα «Πράσινα Ταξί»
επιστροφή ΦΠΑ για επαγγελματίες οδηγούς
φοροελαφρύνσεις και οικολογικά μπόνους έως 40% της λιανικής τιμής
ενίσχυση υποδομών ταχυφόρτισης ειδικά για ταξί
συνεργασία με δήμους για εγκατάσταση φορτιστών σε πιάτσες
Σημειώνουν επίσης ότι πολλοί συμμετέχοντες στο προηγούμενο πρόγραμμα επιδοτήσεων δεν έχουν ακόμη πληρωθεί στο σύνολο της ενίσχυσης, ενώ η επιδότηση δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως προκαταβολή για την αγορά οχήματος.
Τι κάνουν άλλες ευρωπαϊκές πόλεις
Η μελέτη που έχει παρουσιάσει το ΣΑΤΑ εξετάζει παραδείγματα από το εξωτερικό. Το Όσλο έχει ήδη προχωρήσει σε πλήρη ηλεκτροκίνηση των ταξί, ενώ το Αμβούργο επιβάλλει από την επόμενη χρονιά όλες οι νέες ταξινομήσεις να είναι μηδενικών ρύπων. Η Πράγα κινείται με σταδιακή εφαρμογή έως το 2029.
Άλλες χώρες, όπως η Ιταλία και η Ισπανία, έχουν πιο ήπιους στόχους με ορίζοντα το 2035. Η Πολωνία και η Ελλάδα συγκαταλέγονται στις χώρες που έχουν ήδη μεταθέσει τις υποχρεωτικότητες λόγω κόστους και χαμηλής ετοιμότητας των υποδομών.
Οι διαφορές στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία των ταξί. Η Ελλάδα βρίσκεται κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο με περίπου 0,23 ευρώ ανά κιλοβατώρα, αλλά η φόρτιση στα δημόσια σημεία παραμένει ακριβότερη από τις οικιακές τιμές. Σε χώρες όπως η Πολωνία ή η Τσεχία, το κόστος είναι σημαντικά χαμηλότερο, διευκολύνοντας την εξάπλωση της ηλεκτροκίνησης.
Στην Ελλάδα, η συνολική επένδυση για ηλεκτρικό ταξί παραμένει υψηλή, ακόμη και με τι
