Βρε, δεν πά’ να λέτε εσείς για κάμερες και αστυνόμευση και ό,τι θέλετε; Κι εγώ σας λέω ότι παρά τις κάθε τόσο απειλές για νέες κάμερες, για αυστηρότερα πρόστιμα και για μηδενική ανοχή από την Τροχαία, οι Ελληνες οδηγοί παραμένουν πιστοί στην παλιά, σχεδόν εθνική συνήθεια. «Γράφουν» κανονικά τα όρια ταχύτητας και τα σήματα της Τροχαίας. Οι πινακίδες είναι εκεί, τα φανάρια είναι εκεί, οι διαγραμμίσεις επίσης, αλλά συχνά αντιμετωπίζονται περισσότερο ως διακοσμητικά στοιχεία-στολίδια του δρόμου (αν φαίνονται, δηλαδή) παρά ως κανόνες που πρέπει να τηρούνται.
Καθημερινά γύρω μου βλέπω παραβάτες και παραβάσεις. Χθες, στον Πειραιά, μια κυρία βγήκε από STOP δεξιά μου, μπήκε στη Β’ Μεραρχίας και παραλίγο να με τρακάρει, και, όταν της κορνάρισα, μου έριξε ένα φάσκελο και τη γνωστή λέξη που αρχίζει από «μ» και τελειώνει σε «άκα»!
Δεν είναι λίγοι εκείνοι που θεωρούν ότι το όριο ταχύτητας είναι απλώς μια… υπενθύμιση! Αν γράφει «50», πολλοί το μεταφράζουν αυθόρμητα σε «70», ειδικά αν ο δρόμος το σηκώνει. Αν πάλι υπάρχει σήμα STOP, συχνά ακολουθείται η γνωστή ελληνική εκδοχή: Μια γρήγορη ματιά δεξιά και αριστερά, γκάζι και… βουρ! Αλλωστε, έτσι κάνουν όλοι!
Οι ανακοινώσεις για κάμερες που θα καταγράφουν παραβάσεις φέρνουν πάντα μια πρόσκαιρη ανησυχία. Για λίγες μέρες οι οδηγοί κόβουν ταχύτητα, κοιτούν πιο προσεκτικά τα σήματα και θυμούνται τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Σύντομα όμως, όταν διαπιστωθεί ότι οι κάμερες είναι λίγες ή ότι δεν γράφουν παντού, όλα επιστρέφουν στην κανονικότητα. Η συνήθεια αποδεικνύεται πιο ισχυρή από τον φόβο του προστίμου.
Ενα μέρος του προβλήματος ίσως βρίσκεται στη γενικότερη νοοτροπία μας. Πολλοί οδηγοί πιστεύουν ότι οι κανόνες ισχύουν κυρίως για τους άλλους, για τους άπειρους, τους απρόσεκτους ή τους «κακούς» οδηγούς. Οι ίδιοι θεωρούν ότι έχουν τον έλεγχο, ότι ξέρουν τον δρόμο και ότι μπορούν να παραβιάσουν λίγο τους κανόνες χωρίς συνέπειες. Μέχρι φυσικά να συμβεί το «μπαμ».
Η πραγματικότητα είναι ότι τα όρια ταχύτητας και τα σήματα της Τροχαίας δεν υπάρχουν για να μας δυσκολεύουν, αλλά για να μας προστατεύουν. Οσο κι αν πληθύνουν οι κάμερες και μεγαλώσουν τα πρόστιμα, αν δεν αλλάξει η καθημερινή οδηγική συμπεριφορά, το αποτέλεσμα θα παραμένει το ίδιο. Ισως τελικά το πιο αποτελεσματικό μέτρο δεν έχει να κάνει με την τεχνολογία ή την αυστηρότητα, αλλά με την αλλαγή νοοτροπίας πίσω από το τιμόνι.
Και σε αυτό, πιστέψτε με, δεν θα φτάσουμε ποτέ αν η Τροχαία δεν επιμείνει, αν οι κάμερες δεν καταγράφουν τα πάντα κι αν τα πρόστιμα δεν είναι πολύ βαριά. Οταν αυτά λειτουργήσουν, όλα θα πάνε καλύτερα.
Η ΑΚΙΣ
