Η στρατιωτική επιχείρηση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν έχει προκαλέσει, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, τον εκτοπισμό περίπου 3,2 εκατομμυρίων ανθρώπων μέσα σε μόλις τρεις εβδομάδες.
Ενώ πολλοί εγκαταλείπουν την Τεχεράνη για την επαρχία, εκατομμύρια παραμένουν εγκλωβισμένοι στην πρωτεύουσα, προσπαθώντας να διατηρήσουν μια ψευδαίσθηση κανονικότητας ανάμεσα στις αεροπορικές επιδρομές.
Η καθημερινότητα του φόβου
Η Ναφισέ, μια 30χρονη σχεδιάστρια κοσμημάτων, αρνείται να εγκαταλείψει το σπίτι της στο κέντρο της Τεχεράνης, κυρίως λόγω των κατοικιδίων της. «Το ταξίδι ήταν δύσκολο γι’ αυτούς. Ήταν τρομοκρατημένοι», εξηγεί αναφερόμενη σε μια προηγούμενη απόπειρα φυγής. Για να αντέξουν την πίεση, αυτή και ο σύζυγός της συγκεντρώνονται κάθε βράδυ με φίλους: «Κάθε βράδυ στις οκτώ, μαζευόμαστε στο σπίτι κάποιου. Ο καθένας φέρνει φαγητό ή γλυκό για να μοιραστούμε. Βοηθάει στο να κρατάμε το ηθικό μας ψηλά».
Παρά την αντίθεσή της στο καθεστώς, η Ναφισέ είναι κατηγορηματική: «Δεν θέλουμε αυτόν τον πόλεμο. Θέλουμε αλλαγή, αλλά όχι έτσι. Είμαστε κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αλλά δεν θέλουμε ούτε την επιστροφή της μοναρχίας. Όταν ο κόσμος διαδήλωνε τον Ιανουάριο, δεν ήταν επειδή υποστηρίζαμε τον Παχλαβί. Το σύστημα είναι βαθύ και περίπλοκο. Ακόμα κι αν αλλάξει μια μέρα, δεν θα συμβεί εν μια νυκτί, και δεν θα συμβεί με αυτόν τον πόλεμο».
Οικονομική ασφυξία και καταφύγια
Ο Αμίρ, έμπορος ανταλλακτικών, βλέπει τη δουλειά του να καταρρέει λόγω των κυρώσεων και των εχθροπραξιών. «Ο πόλεμος και οι οικονομικές συνθήκες επηρεάζουν άμεσα τη δουλειά μου. Η μεγαλύτερη ανησυχία μου είναι ένας παρατεταμένος πόλεμος. Αλλά ακόμα κι αν ο πόλεμος τελειώσει, πολλές χώρες δεν συνεργάζονται με το Ιράν. Αν οι κυρώσεις άρονταν, η χώρα θα μπορούσε να σημειώσει σημαντική πρόοδο. Η οικονομία μας έχει μεγάλες προοπτικές».
Την ίδια στιγμή, ο Μοτζτάμπα, ένας 30χρονος σκηνοθέτης ντοκιμαντέρ, ζει και εργάζεται πλέον στο υπόγειό του, θεωρώντας το ως το μόνο ασφαλές σημείο: «Αυτή τη στιγμή, ούτε καν τα σπίτια δεν είναι ασφαλή από τις επιθέσεις. Νιώθουμε τα ωστικά κύματα των εκρήξεων σε όλη την πόλη». Ο ίδιος περιγράφει τις νύχτες του: «Αυτές τις μέρες, δουλεύω μέχρι αργά τη νύχτα, μέχρι να με πάρει ο ύπνος. Συνήθως ξυπνάω από μια έκρηξη. Κάνει την καρδιά μου να χτυπάει γρήγορα. Προσπαθώ να μαντέψω την κατεύθυνση της έκρηξης και αν έγινε κοντά ή μακριά. Το Ιράν έχει δει πολλές εισβολές ανά τους αιώνες. Θα τα καταφέρουμε και αυτή τη φορά».
Μια γενιά σε αναμονή
Για τους νεότερους, όπως ο 14χρονος Μοέν, η ζωή έχει σταματήσει. «Είναι βαρετά. Δεν μπορώ να δω φίλους ή να βγω έξω. Θέλω να επιστρέψω στο σχολείο. Ήμουν στην τάξη όταν άρχισε ο πόλεμος και μας έστειλαν σπίτι. Όλοι φοβούνταν και κανείς δεν ξέρει πότε θα ξαναρχίσουν τα μαθήματα».
Παρά την καταστροφή, η αποφασιστικότητα παραμένει. Η Ασάλ, σχεδιάστρια ρούχων, δηλώνει από την ταράτσα της: «Αυτό είναι το σπίτι μου και δεν πρόκειται να φύγω, όποιες κι αν είναι οι συνθήκες».
Για άλλους, όπως ο Αλί, ένας Παλαιστίνιο-Σύρος που ζει χρόνια στην Τεχεράνη, ο πόλεμος έχει προκαλέσει μια επώδυνη συνήθεια: «Είναι τρομακτικό, αλλά νιώθω ότι είμαι σαν τοίχος πλέον. Αυτό είναι που μπορεί να σου κάνει ο πόλεμος».
