Υποχρεωτικές ανακαινίσεις και νέα αυστηρά όρια για να μη χαθούν τα ευρωπαϊκά κονδύλια για το «Εξοικονομώ»
Ριζικές αλλαγές στον τρόπο που χτίζουμε, ανακαινίζουμε και θερμαίνουμε τα κτίρια φέρνει η νέα Ευρωπαϊκή Οδηγία για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, την οποία η χώρα μας πρέπει να ενσωματώσει στην εθνική νομοθεσία έως τις 29 Μαΐου. Οπως επισημαίνει το Συμβούλιο Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδας (SBC Greece), η ορθή εφαρμογή της EPBD δεν είναι απλώς μια γραφειοκρατική υποχρέωση προς την Ευρωπαϊκή Ενωση.
- Από τον Βασίλη Παπακωνσταντόπουλο
Η καθυστέρηση σημαίνει απώλεια επενδύσεων, επιβράδυνση έργων και αυξημένο κόστος συμμόρφωσης για την αγορά, αφού αλλάζει ο τρόπος που θα ορίζεται η αξία των ακινήτων. Πάνω από το 55% των κατοικιών στην Ελλάδα χτίστηκε πριν από το 1980 χωρίς θερμομόνωση, κάτι που σημαίνει υψηλότερους λογαριασμούς ενέργειας, χαμηλότερη άνεση και μεγαλύτερη έκθεση σε ακραία καιρικά φαινόμενα (καύσωνες και ψύχος) για εκατομμύρια πολίτες.
Την ίδια στιγμή το Εθνικό Σχέδιο Ανακαίνισης Κτιρίων, που έπρεπε να έχει υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήδη από τον Μάρτιο του 2026, παραμένει εκκρεμές. Αυτό δημιουργεί κίνδυνο καθυστέρησης στη ροή των ευρωπαϊκών κονδυλίων που χρηματοδοτούν προγράμματα όπως το «Εξοικονομώ». Η νέα Ευρωπαϊκή Οδηγία, λοιπόν, βάζει συγκεκριμένους στόχους και προθεσμίες για να αλλάξει αυτή η εικόνα, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν τα εξής: α) μείωση της κατανάλωσης ενέργειας στις κατοικίες κατά 16% έως το 2030. Οι σωστές πολιτικές σημαίνουν χαμηλότερους λογαριασμούς για κάθε νοικοκυριό.
β) Μέχρι το 2033 το 26% των ενεργοβόρων κτιρίων πρέπει να έχει αναβαθμιστεί. Αυτό σημαίνει νέα προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ» και περισσότερες επιδοτήσεις για θερμομόνωση, κουφώματα και αντλίες θερμότητας.
γ) Από το 2028 τα δημόσια και από το 2030 όλα τα νέα κτίρια θα πρέπει να είναι σχεδόν αυτόνομα ενεργειακά. Σε υπόμνημα προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, το Συμβούλιο Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδος κατέθεσε συγκεκριμένες προτάσεις. Μεταξύ άλλων, ζητά τον ορισμό και τη δημοσιοποίηση έως τις 15 Μαϊου ενός επικαιροποιημένου χρονοδιαγράμματος ενσωμάτωσης της EPBD στην ελληνική νομοθεσία.
Προτείνει τη θέσπιση σαφών και κλιμακωτών ελάχιστων προτύπων ενεργειακής απόδοσης, με σημεία ενεργοποίησης (πώληση, μίσθωση, αλλαγή χρήσης), ώστε να διασφαλιστεί πρακτική εφαρμογή και να αποφευχθούν αντιδράσεις της αγοράς. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν μέτρα στήριξης για ευάλωτα νοικοκυριά και ΜμΕ, ώστε η μετάβαση να είναι κοινωνικά δίκαιη.
Το SBC Greece εργάζεται ακόμη για τη δημιουργία εθνικού πλαισίου άνθρακα με υποχρεωτική αποτύπωση ανθρακικού αποτυπώματος βάσει της ανάλυσης κύκλου ζωής για νέα κτίρια. Χαρακτηρίζει επίσης αναγκαία τη διασύνδεση της εφαρμογής της EPBD με τον Εθνικό Κλιματικό Νόμο, τον ΚΕΝΑΚ, το Παρατηρητήριο Αειφόρου Δόμησης του ΤΕΕ και τον νέο Κανονισμό Δομικών Προϊόντων, ο οποίος θα θεσπίσει το Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντων. Σημειώνεται ότι η αναθεωρημένη Οδηγία για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων τέθηκε σε ισχύ τον Μάιο του 2024 και υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να τη μεταφέρουν στο εθνικό δίκαιο έως τις 29 Μαΐου 2026.
