Μετά τη δολοφονία του Χραντ Ντινκ, τη 19η Ιανουαρίου του 2007, οι Αρμένιοι έχουν τώρα 1.500.000 θύματα συν ένα: Τον σπουδαίο αγωνιστή δημοσιογράφο και δημιουργό του ομώνυμου ιδρύματος ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Κωνσταντινούπολης
Με εμπνέει ως άνθρωπο, ως πολίτη, ως Ελληνα, ο συνεπής, ο συνεχής, ο σοβαρός, ο υπεύθυνος, ο συνεχής αγώνας του αρμενικού έθνους, της πνευματικής και πολιτικής του ηγεσίας για την Ιστορία, για τη δικαιοσύνη και την αλήθεια, για την αναγνώριση της Γενοκτονίας.
- Από τον Θεοφάνη Μαλκίδη*
Για αυτό και έχει αποτελέσματα, παρά τις δυσκολίες και τα εμπόδια, παρά τον πόλεμο, κυριολεκτικό και μεταφορικό που δέχεται από εχθρούς και «φίλους». Εμπόδια τα οποία είναι πολλά και ποικίλα, αλλά επειδή ο αρμενικός λαός έχει μαζί του την αλήθεια και το δίκαιο, (θα) είναι νικηφόρος.
Εχω δει πολλά δείγματα της προσπάθειας αυτής, πώς, δηλαδή, ο αγώνας ανάδειξης και αναγνώρισης του μαζικού εγκλήματος, της Γενοκτονίας 1.500.00 Αρμενίων, μπορεί να είναι δυνατός πολιτικά, πνευματικά και ηθικά. Να μπορεί, δηλαδή, να παλέψει το σκοτάδι, την άρνηση, τη σιωπή, το ψεύδος, την προπαγάνδα, να νικήσει τον θάνατο.
Στην περίοδο από το 1915 μέχρι σήμερα το αρμενικό έθνος έκανε πάρα πολλά για να αναδειχθεί το οθωμανικό – τουρκικό – κεμαλικό έγκλημα που στέρησε τη ζωή και προσφυγοποίησε εκατομμύρια ανθρώπους. Με συνέπεια και με γνώση της δύναμης που έχει η σοβαρότητα της πολιτικής και της Ιστορίας, οι Αρμένιοι σε δύσκολες συνθήκες, ακόμη και εντός της Σοβιετικής Ενωσης, πέτυχαν πολλά. Αναγνωρίσεις, καταδίκη της Τουρκίας, την αληθινή οπτική της Ιστορίας και όχι την τουρκική και άλλα πολλά που χάριν συντομίας του κειμένου παραλείπουμε.
Ανάμεσα στα πολλά, δύο γεγονότα είναι αυτά που ξεχωρίζω το τελευταίο χρονικό διάστημα, που δείχνουν ότι ο αρμενικός λαός έχει μεγάλη αίσθηση της ιστορικής του πορείας και διαθέτει, κυρίως, παρά τα συνεχή χτυπήματα, αξιοπρέπεια και αυτοσεβασμό, θάρρος και ανδρεία. Η αγιοποίηση των 1.500.000 θυμάτων της Γενοκτονίας ήταν το πρώτο. Βρέθηκα στην τελετή αυτή, στο Ερεβάν τον Απρίλιο του 2015, προσκεκλημένος της Δημοκρατίας της Αρμενίας, και πρέπει να σημειώσω ότι ήταν από τις πιο συγκλονιστικές στιγμές της ζωής μου. Τότε μίλησα και στο παγκόσμιο φόρουμ για τις γενοκτονίες και ζήτησα την αναγνώρισης της δικής μας Γενοκτονίας από το αρμενικό Κοινοβούλιο, κάτι που έγινε την 25η Μαρτίου του επόμενου έτους!
Το δεύτερο ήταν η δολοφονία του Χραντ Ντινκ, του σπουδαίου Αρμένιου αγωνιστή δημοσιογράφου της εφημερίδας «Agos» και δημιουργού του ομώνυμου ιδρύματος ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Κωνσταντινούπολης. Ο Χραντ Ντινκ δολοφονήθηκε τη 19η Ιανουαρίου του 2007, λόγω της δράσης του για το αρμενικό ζήτημα, για τη δημοκρατία, την ελευθερία και τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Τουρκία, αλλά και για ένα ζήτημα που έφερε στο φως της δημοσιότητας. Ζήτημα ταμπού που αναιρεί και καταργεί την τουρκική προπαγάνδα, το ψεύδος, την εθνικιστική πολιτική του τουρκικού κράτους και παρακράτους.
Ο Χραντ Ντινκ έγραψε ότι η υιοθετημένη κόρη του Κεμάλ, η πρώτη γυναίκα αεροπόρος στην Τουρκίας, η Σαμπιχά Γκιοκτσέν (το όνομά της δόθηκε από τον Ερντογάν στο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης), δεν ήταν ορφανό παιδί του οποίου οι γονείς δολοφονήθηκαν από Αρμένιους, αλλά Αρμένια της οποίας οι γονείς δολοφονήθηκαν από Τούρκους κατά τη διάρκεια της Γενοκτονίας!
Μετά, λοιπόν, το άρθρο για «Το μυστικό της Σαμπιχά Γκιοκτσέν», που έγραψε ο Χραντ Ντινκ, ο Αρμένιος δημοσιογράφος δολοφονήθηκε από τον ανήλικο τότε Ογούν Σαμάστ. Η δολοφονία του σπουδαίου Αρμένιου δημοσιογράφου συγκλόνισε όλη την Τουρκία και ειδικά τους δημοκράτες που ακόμη ζουν στη χώρα και δεν είναι στη φυλακή, οι οποίοι είδαν ότι η αλήθεια δεν είναι και τόσο ευπρόσδεκτη. Οπως είπαν πολύ χαρακτηριστικά, οι συνεχιστές του έργου του, οι Αρμένιοι, έχουν τώρα 1.500.000 θύματα συν ένα: Τον Χραντ Ντινκ.
Η αλήθεια είναι η Τουρκία νόμιζε ότι με τη δολοφονία του Αρμένιου δημοσιογράφου τον Ιανουάριο του 2007 θα τελείωνε με τον αγώνα δικαιοσύνης και αναγνώρισης, θα τελείωνε με τους Αρμένιους, που συνεχίζει να καταπιέζει και να δολοφονεί, είτε στην Τουρκία είτε στο Αρτσάχ (Ναγκόρνο Καραμπάχ). Εκανε, όμως, ακριβώς το αντίθετο. Το μαρτυρούν οι διαδηλώσεις στην Τουρκία την ημέρα της δολοφονίας του και την ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας, το μαρτυρούν οι αναγνωρίσεις της Γενοκτονίας σε όλον τον πλανήτη, το δείχνουν οι νέοι αγωνιστές, όπως ο Αρμένιος βουλευτής του HDP Γκάρο Παϊλάν, που μιλά μέσα στην τουρκική Βουλή για τη Γενοκτονία!
Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ έλεγε πως όταν ένας άνθρωπος δολοφονείται κατά τη διάρκεια ενός αγώνα για την απελευθέρωση ενός έθνους, τότε συμβάλλει στην Ανάσταση του έθνους του. Και είναι βέβαιο ότι ο Χράντ Ντίνκ έχει συμβάλει στο ποθούμενο. Στη δικαίωση, δηλαδή, την απελευθέρωση και την Ανάσταση του αρμενικού έθνους.
Εσχατο αλλά όχι τελευταίο: Ο δολοφόνος του Χραντ Ντινκ , ο Ογούν Σαμάστ, αφέθηκε ελεύθερος (!) το 2023, λόγω «καλής συμπεριφοράς», ύστερα από 16 χρόνια και 10 μήνες φυλάκιση, και η δήλωση του συμπροέδρου της Ενωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (IHD) Ερέν Κεσκίν θεωρώ ότι τα λέει όλα: «Η “καλή συμπεριφορά”, την οποία δεν εφάρμοσαν ούτε στους άρρωστους κρατουμλένους, εφαρμόστηκε στον δολοφόνο! Πρόκειται για μια δυστοπική χώρα! Οι Γκιουλτάν Κισανάκ, Σελαχατίν Ντεμιρτάς, Οσμάν Καβάλα, Τζαν Αταλάι είναι στη φυλακή μόνο για τις σκέψεις τους, αλλά ο δολοφόνος είναι ελεύθερος».
*Διδάκτορας Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών
