Η ιστορία επαναλαμβάνεται, με την Μέση Ανατολή να έχει τινάξει στον αέρα τις τιμές των καυσίμων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζεται να παρουσιάσει μια νέα «εργαλειοθήκη» αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης, η οποία θυμίζει έντονα τις πιο σκοτεινές ημέρες της πανδημίας. Το προσχέδιο που αναμένεται να κυριαρχήσει στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κύπρου (23–24 Απριλίου) δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας: η Ευρώπη επιστρέφει σε καθεστώς περιορισμών, βαφτίζοντας τη στέρηση «εξοικονομηση».
Η νέα γραμμή της Κομισιόν εγκαταλείπει οριστικά τις οριζόντιες επιδοτήσεις που πρόσφεραν μια στοιχειώδη ανάσα το 2022. Τώρα, το δόγμα είναι «προσωρινά και στοχευμένα» μέτρα. Στην πραγματικότητα, αυτό σημαίνει ότι η συντριπτική πλειονότητα της μεσαίας τάξης αφήνεται στο έλεος των κερδοσκόπων, την ώρα που οι τιμές στα πρατήρια καλπάζουν. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για τον Μάρτιο του 2026, οι αυξήσεις στα καύσιμα στην ΕΕ αγγίζουν το 12,9%, με το ντίζελ να εκτοξεύεται κατά σχεδόν 20%. Στην Ελλάδα, η κατάσταση είναι ακόμα πιο εφιαλτική, με το ντίζελ να καταγράφει αύξηση 25% μέσα σε έναν μόλις μήνα — την έβδομη υψηλότερη επίδοση σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο της νέας πρότασης είναι η επαναφορά μέτρων που παραπέμπουν σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Η Κομισιόν προκρίνει την καθιέρωση υποχρεωτικής τηλεργασίας στον ιδιωτικό τομέα τουλάχιστον μία ημέρα την εβδομάδα και την περιοδική αναστολή λειτουργίας δημοσίων υπηρεσιών. Πρόκειται για μια έμμεση παραδοχή αποτυχίας: αφού η ΕΕ δεν μπορεί να εξασφαλίσει φθηνή ενέργεια, επιβάλλει τον περιορισμό της οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας. Οι συστάσεις αυτές, αν και προς το παρόν έχουν συμβουλευτικό χαρακτήρα, αναμένεται να αποκτήσουν δεσμευτική ισχύ αν η ένταση στα Στενά του Ορμούζ συνεχιστεί, μετατρέποντας την Ευρώπη σε μια ήπειρο υπό περιορισμό.
Πίσω από τις βαρύγδουπες ανακοινώσεις για «αποφυγή ενίσχυσης της ζήτησης για ορυκτά καύσιμα», κρύβεται η εμμονική προσκόλληση σε μια πράσινη μετάβαση που υλοποιείται με όρους κοινωνικής εξόντωσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ευθυγραμμισμένη πλήρως με τις σκληρές κατευθύνσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), αρνείται τη μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα συντηρούσε την υψηλή ζήτηση. Αντί αυτού, προτείνει «ψίχουλα» για τους πιο ευάλωτους και υποσχέσεις για μελλοντικές επενδύσεις σε απανθρακοποίηση, οι οποίες όμως δεν ζεσταίνουν το σπίτι του Έλληνα πολίτη σήμερα.
Το προσχέδιο περιγράφει ένα πλέγμα παρεμβάσεων που περιλαμβάνει:
Περιορισμένες κρατικές ενισχύσεις μόνο για κλάδους όπως η γεωργία και οι μεταφορές.
Μείωση φόρων στην ηλεκτρική ενέργεια (αλλά όχι στα καύσιμα κίνησης).
Παρεμβάσεις στην αγορά ρύπων (CO2) για τη σταθεροποίηση των τιμών, που όμως παραμένουν εγκλωβισμένες σε χρηματιστηριακά παιχνίδια.
Δυνατότητα αλλαγής παρόχου ενέργειας εντός 24 ωρών, ένα μέτρο που μοιάζει με δώρο-άδωρο όταν όλοι οι πάροχοι ακολουθούν την ίδια ανοδική τροχιά.
