Υπογράφηκε στο Λονδίνο η συμφωνία που επιχειρεί να «διεμβολήσει» τον άξονα Ελλάδας – Γαλλίας
Η επίσκεψη του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χ. Φιντάν στο Λονδίνο (23-24 Απριλίου) σηματοδοτεί έναν νέο άξονα Βρετανίας – Τουρκίας. Τουλάχιστον έτσι παρουσιάζεται από τα φιλοερντογανικά ΜΜΕ αλλά και Τούρκους αναλυτές οι οποίοι βρίσκονται πολύ κοντά στο περιβάλλον του Τούρκου προέδρου.
- Γράφει ο Λάζαρος Καμπουρίδης*
Η Βρετανία αμέσως μετά την έξοδό της από την Ε.Ε. προσέγγισε την Τουρκία και προχώρησε σε διάφορες συμφωνίες σε θέματα όπως η διαχείριση του Προσφυγικού, η άμυνα, η οικονομία κ.ά., με σκοπό να ενισχύσει το αποτύπωμά της στην ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρεται η συμφωνία πώλησης στην Τουρκία 20+20 αεροσκαφών Eurofighter με σκοπό την κάλυψη των αναγκών της Αγκυρας στα θέματα αεροπορικής ισχύος.
Το επιστέγασμα αυτής της προσέγγισης έρχεται με την τελευταία επίσκεψη του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών στο Λονδίνο, σχεδόν παράλληλα με την επίσκεψη του Γάλλου προέδρου Ε. Μακρόν σε Κύπρο και Ελλάδα. Δεν είναι τυχαίο εξάλλου το γεγονός ότι από τουρκικής πλευράς γίνεται λόγος για στρατηγική προσέγγιση Λονδίνου – Αγκυρας και δημιουργία ενός νέου άξονα απέναντι στον άξονα Γαλλίας – Ελλάδας.
Τι όμως περιλαμβάνει η νέα συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών;
Τουρκικές πηγές αναφέρονται στο έγγραφο-πλαίσιο Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης Τουρκίας – Ηνωμένου Βασιλείου, το οποίο δεν αποτελεί ένα συνηθισμένο κείμενο συμφωνίας, αλλά αρχιτεκτονική ενός νέου άξονα το οποίο έχει τρεις βασικούς πυλώνες: συνεργασία στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, συνεργασία στον τομέα της ενέργειας και των κρίσιμων υποδομών και εμβάθυνση των εμπορικών σχέσεων και της Συμφωνίας Ελεύθερου Εμπορίου (FTA).
Αυτό σημαίνει ότι το Λονδίνο μετά το Brexit δεν θεωρεί την Αγκυρα ως απλό αλλά ως στρατηγικό εταίρο. Ως κρίσιμο, επίσης, θέμα αναφέρεται από τις τουρκικές πηγές αυτό των αεροσκαφών Eurofighter, το οποίο προβάλλεται όχι μόνο ως μια απλή συμφωνία πώλησης αεροσκαφών, αλλά ως θέμα εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο χωρών και μία στρατηγική επένδυση στην Τουρκία.
Επίσης, ως βασικό θέμα της νέας στρατηγικής σχέσης Λονδίνου – Αγκυρας αναφέρεται το θέμα Ιράν – Στενά του Ορμούζ, το οποίο προβλήθηκε ιδιαίτερα και από τον βρετανικό Τύπο, όπου η Τουρκία παρουσιάστηκε ως ο απαραίτητος σταθεροποιητικός παράγοντας στο ζήτημα του Ιράν. Το Λονδίνο θεωρεί την Αγκυρα όχι μόνο σύμμαχο του ΝΑΤΟ, αλλά και περιφερειακό ρυθμιστή που διαχειρίζεται την κρίση. Επιπρόσθετα, το θέμα Ουκρανία – Μαύρη Θάλασσα αποτελεί έναν βασικό παράγοντα της συνεργασίας των δύο χωρών, το οποίο τέθηκε εκ νέου επί τάπητος στο Λονδίνο.
Ως πολύ σημαντικός κρίνεται από τουρκικές πηγές και ο χρόνος της επίσκεψης Φιντάν στο Λονδίνο, καθώς πραγματοποιείται σε μια περίοδο που η Αγγλία διαμορφώνει νέο χώρο μέσω της περιφερειακής γεωπολιτικής της στρατηγικής, χαρακτηρίζοντας την επίσκεψη σημαντικό χρονικό σημείο δημιουργίας ενός άξονα ασφάλειας Τουρκίας – Ηνωμένου Βασιλείου. Τέλος, αυτή η στρατηγική εμβάθυνση των σχέσεων Λονδίνου – Αγκυρας παρουσιάζεται από φιλοερντογανικούς κύκλους ως ένα αντίβαρο στην ελληνογαλλική στρατιωτική ενίσχυση, εντάσσοντας σε αυτό και το θέμα της Κύπρου.
Φαίνεται, λοιπόν, ότι η Τουρκία, εκμεταλλευόμενη την ανάγκη της Βρετανίας για αναζήτηση νέου ανεξάρτητου γεωπολιτικού ρόλου, την έλλειψη κοινής στρατηγικής της Ε.Ε. σε κρίσιμα θέματα που έχουν σχέση με την ασφάλεια στην ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, τις εξελίξεις στην Ουκρανία και στην ευρύτερη περιοχή, προχωρά σε μία στρατηγική σχέση με τη Βρετανία προκειμένου να εξυπηρετήσει τη στρατηγική της αλλά και να διεμβολίσει τις συμμαχίες και τους άξονες ασφαλείας που έχουν ιδρύσει η Ελλάδα και η Κύπρος στην περιοχή.
Η στρατηγική σχέση Βρετανίας – Τουρκίας εάν εξεταστεί σε σχέση και με τους άξονες που επιχειρεί να δημιουργήσει η τουρκική πλευρά με σουνιτικές χώρες αποκαλύπτει την επιδίωξη της Αγκυρας να ιδρύσει νέους άξονες για να αντιμετωπίσει τα πολλαπλά μέτωπα τα οποία θα κληθεί να αντιμετωπίσει στο άμεσο μέλλον.
* Αντιστράτηγος ε.α.
