Η εμφάνιση κρουσμάτων χανταϊού στο κρουαζιερόπλοιο που ταξιδεύει στον Ατλαντικό επανέφερε τις τελευταίες ημέρες στο προσκήνιο έναν ιό που παραμένει σχετικά άγνωστος στο ευρύ κοινό. Οι θάνατοι και τα επιβεβαιωμένα περιστατικά πάνω στο πλοίο προκάλεσαν ανησυχία και εύλογους φόβους για ενδεχόμενη νέα υγειονομική κρίση, ωστόσο οι ειδικοί εμφανίζονται καθησυχαστικοί, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις για πανδημική απειλή αντίστοιχη με εκείνη του κορονοϊού.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι, παρά τη σοβαρότητα που μπορεί να παρουσιάσει ο χανταϊός σε ορισμένες περιπτώσεις, η μεταδοτικότητά του είναι εξαιρετικά περιορισμένη, γεγονός που διαφοροποιεί ουσιαστικά τη συμπεριφορά του από ιούς όπως η γρίπη ή ο SARS-CoV-2.
Ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, τόνισε ότι δεν υπάρχει λόγος πανικού ούτε σενάριο πανδημίας, εξηγώντας πως η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι ιδιαίτερα σπάνια και απαιτεί στενή και παρατεταμένη επαφή μεταξύ των ατόμων.
Αναφερόμενος στα περιστατικά που καταγράφηκαν στο κρουαζιερόπλοιο, σημείωσε ότι τα επτά κρούσματα σε περίπου 150 επιβάτες αποτελούν σαφή ένδειξη της χαμηλής μεταδοτικότητας του ιού. Σύμφωνα με τον ίδιο, αν επρόκειτο για έναν ιό με δυναμική ταχείας εξάπλωσης, τα δεδομένα θα ήταν τελείως διαφορετικά μέσα σε έναν τόσο κλειστό χώρο όπως ένα πλοίο.
Παράλληλα, αποκάλυψε ότι το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Νόσων έχει ήδη αποστείλει ειδικό επιστήμονα για τη διερεύνηση και ιχνηλάτηση των επαφών των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων, σε μια προσπάθεια να υπάρξει πλήρης επιδημιολογική εικόνα της υπόθεσης.
Στην Ελλάδα, ο χανταϊός παρακολουθείται συστηματικά εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Θοδωρής Βασιλακόπουλος, από το 2004 μέχρι σήμερα καταγράφονται συνήθως μόλις ένα ή δύο περιστατικά ετησίως, γεγονός που αποτυπώνει την περιορισμένη παρουσία του ιού στον γενικό πληθυσμό.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίπτωση του Έλληνα επιβάτη που φέρεται να βρέθηκε θετικός στο κρουαζιερόπλοιο. Μέχρι στιγμής δεν έχουν δοθεί αναλυτικά στοιχεία για τον τόπο διαμονής του ή τις επαφές του, ενώ οι ελληνικές αρχές αναμένουν επιπλέον πληροφορίες από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
Τι είπε ο Γκίκας Μαγιορκίνης
Καθησυχαστικός εμφανίστηκε και ο καθηγητής επιδημιολογίας Γκίκας Μαγιορκίνης, ο οποίος υπενθύμισε ότι ο χανταϊός δεν είναι νέος ούτε άγνωστος στην επιστήμη. Όπως εξήγησε, ο ιός εντοπίζεται εδώ και χρόνια κυρίως σε περιοχές της Νότιας Αμερικής, όπου κατά καιρούς έχουν καταγραφεί τοπικές επιδημικές εξάρσεις χωρίς όμως να εξελιχθούν σε παγκόσμια απειλή.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν ενδείξεις πως ο ιός έχει αλλάξει συμπεριφορά ή έχει υποστεί μεταλλάξεις που να αυξάνουν τη μεταδοτικότητά του. Αντίθετα, η εμπειρία των τελευταίων δεκαετιών δείχνει ότι τα περιστατικά μπορούν να περιοριστούν αποτελεσματικά μέσω επιδημιολογικής επιτήρησης και απομόνωσης των επαφών.
Παρότι ορισμένες μορφές της νόσου μπορεί να αποδειχθούν ιδιαίτερα σοβαρές ή και θανατηφόρες, οι ειδικοί επιμένουν ότι τα μέχρι τώρα δεδομένα δεν δικαιολογούν σενάρια γενικευμένης εξάπλωσης.
Ένα από τα βασικά προβλήματα που δυσκολεύουν την έγκαιρη αναγνώριση του χανταϊού είναι ότι τα αρχικά συμπτώματα θυμίζουν έντονα ένα κοινό κρυολόγημα ή μια απλή ίωση. Πυρετός, συνάχι, αδυναμία και κακουχία είναι από τις πρώτες εκδηλώσεις της νόσου, γι’ αυτό και οι υγειονομικές αρχές επιλέγουν την προληπτική παρακολούθηση και απομόνωση των στενών επαφών πιθανών κρουσμάτων.
Η υπόθεση του κρουαζιερόπλοιου μπορεί να προκάλεσε διεθνή ανησυχία, ωστόσο οι ειδικοί επιχειρούν να αποτρέψουν τη δημιουργία κλίματος πανικού, τονίζοντας ότι πρόκειται για έναν ιό γνωστό, παρακολουθούμενο και –τουλάχιστον μέχρι σήμερα– ελεγχόμενο από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα.
