Ο δήμαρχος της Τρίπολης μιλά για τον εμβληματικό απελευθερωτή μας Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον Αστέρα Τρίπολης, το κολυμβητήριο-φάντασμα, την απολιγνιτοποίηση και το φαρμακευτικό hub (κόμβος)
Η Τρίπολη βρίσκεται σήμερα μπροστά σε μια από τις σημαντικότερες καμπές της σύγχρονης Ιστορίας της. Για δεκαετίες η αρκαδική πρωτεύουσα λειτουργούσε κυρίως ως πέρασμα προς άλλους προορισμούς της Πελοποννήσου, χωρίς να διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο στον αναπτυξιακό χάρτη της χώρας. Τα τελευταία χρόνια, όμως, η εικόνα αυτή επιχειρεί να αλλάξει ριζικά.
- Συνέντευξη στον Βαγγέλη Φανίδη
Μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες-κολοσσοί επενδύουν στη Βιομηχανική Περιοχή, έργα υποδομής μεταμορφώνουν την καθημερινότητα, ο τουρισμός αποκτά νέα δυναμική και η δημοτική Αρχή προσπαθεί να διαμορφώσει ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης για την πόλη και τα χωριά της ευρύτερης περιοχής. Την ίδια στιγμή, η ελληνική Αυτοδιοίκηση συνεχίζει να λειτουργεί υπό ασφυκτικές οικονομικές πιέσεις.
Η υποχρηματοδότηση, η ενεργειακή κρίση, η αύξηση του λειτουργικού κόστους και οι διαρκώς αυξανόμενες κοινωνικές ανάγκες συνθέτουν ένα δύσκολο περιβάλλον για όλους τους δήμους της χώρας. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες η Τρίπολη επιχειρεί όχι μόνο να διαχειριστεί τα προβλήματα της καθημερινότητας αλλά και να σχεδιάσει τη «μεγάλη επόμενη μέρα» της. Ο δήμαρχος Τρίπολης, σε μια εκτενή συζήτηση μαζί μας που εκτείνεται από την οικονομία και τα έργα υποδομής μέχρι την ιστορική μνήμη, τον πολιτισμό, τον αθλητισμό και το δημογραφικό πρόβλημα της περιφέρειας, περιγράφει το σχέδιο μιας πόλης που προσπαθεί να αλλάξει εποχή.
Η μεγάλη μετάβαση της Τρίπολης
Η μεγαλύτερη αλλαγή που βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη στην περιοχή αφορά τις επενδύσεις των φαρμακοβιομηχανιών στη Βιομηχανική Περιοχή της Τρίπολης. Η εγκατάσταση μεγάλων εταιριών, όπως οι DEMO, ΕΛΠΕΝ και FARAN, δημιουργεί ένα νέο οικονομικό περιβάλλον, το οποίο έρχεται να καλύψει το κενό που άφησαν η απολιγνιτοποίηση και η σταδιακή συρρίκνωση της δραστηριότητας της ΔΕΗ στη Μεγαλόπολη. Η δημοτική Αρχή μιλά πλέον ανοιχτά για τη δημιουργία ενός νέου φαρμακευτικού και ερευνητικού κέντρου στη νοτιοανατολική Ευρώπη.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, οι επενδύσεις αυτές θα δημιουργήσουν περισσότερες από 1.000 άμεσες θέσεις εργασίας, ενώ παράλληλα αναμένεται να κινητοποιήσουν ένα ολόκληρο δίκτυο υποστηρικτικών επιχειρήσεων, υπηρεσιών και νέων επαγγελματικών δραστηριοτήτων. Για μια περιοχή που για χρόνια έβλεπε τους νέους επιστήμονες να φεύγουν προς την Αθήνα ή το εξωτερικό, η προοπτική αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η Τρίπολη επιχειρεί πλέον να μετατραπεί από πόλη διέλευσης σε τόπο επαγγελματικής εγκατάστασης και επιστροφής νέων ανθρώπων στον τόπο τους.
Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη σύνδεση των επενδύσεων με την εκπαίδευση και την κατάρτιση. Η συζήτηση για τη δημιουργία Ακαδημίας Φαρμακοβιομηχανίας (σήμερα έχει 40 φοιτητές) δείχνει τη στρατηγική προσπάθεια να δημιουργηθεί ένα μόνιμο οικοσύστημα γνώσης, έρευνας και παραγωγής γύρω από τον συγκεκριμένο κλάδο.
Η πραγματικότητα των δήμων
Παρά το αναπτυξιακό κλίμα, η καθημερινότητα της Αυτοδιοίκησης παραμένει εξαιρετικά δύσκολη. Ο δήμαρχος περιγράφει μια κατάσταση συνεχούς οικονομικής πίεσης για τους δήμους όλης της χώρας. Η πανδημία, η ενεργειακή κρίση, οι αυξήσεις στο κόστος υλικών και υπηρεσιών αλλά και η διαρκής υποχρηματοδότηση από το κράτος έχουν επιβαρύνει δραματικά τους δημοτικούς προϋπολογισμούς. Οπως σημειώνει, μπορεί να υπάρχουν σημαντικές χρηματοδοτήσεις για μεγάλα έργα, όμως αυτά τα κονδύλια είναι δεσμευμένα και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τις καθημερινές λειτουργικές ανάγκες.
Το αποτέλεσμα είναι πολλοί δήμοι να βρίσκονται σε μια ιδιότυπη κατάσταση: να διαθέτουν χρηματοδοτούμενα έργα, αλλά να δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές λειτουργίες, από την καθαριότητα μέχρι τις κοινωνικές υπηρεσίες. Σύμφωνα με τη δημοτική Αρχή, η Τρίπολη παρέλαβε το 2019 έναν οικονομικά σταθερό δήμο, αλλά με σημαντική διοικητική στασιμότητα και έργα που παρέμεναν για χρόνια στο επίπεδο των εξαγγελιών και των εντάξεων. Η σημερινή διοίκηση του Κώστα Τζιούμη υποστηρίζει ότι προχώρησε σε επιτάχυνση διαδικασιών, ωρίμανση μελετών και ενεργοποίηση χρηματοδοτήσεων που παρέμεναν ανενεργές.
Τα έργα που αλλάζουν την πόλη
Η ανάπλαση της πλατείας Αγίου Βασιλείου αποτελεί ίσως το πιο εμβληματικό έργο της τελευταίας περιόδου στην Τρίπολη. Το κεντρικότερο σημείο της πόλης απέκτησε νέα αισθητική και λειτουργική ταυτότητα, με τη δημοτική Αρχή να υποστηρίζει ότι η αλλαγή αυτή αναζωογόνησε συνολικά την εμπορική και κοινωνική ζωή του κέντρου. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το έργο του Open Mall, που στόχο έχει να ενισχύσει τη λειτουργία της εμπορικής αγοράς και να αναβαθμίσει την εικόνα του αστικού ιστού.
Παράλληλα, προχωρούν έργα αντιπλημμυρικής προστασίας, βιολογικών καθαρισμών, αγροτικής οδοποιίας, ύδρευσης και αποχέτευσης τόσο στην πόλη όσο και στα χωριά του δήμου. Και αυτό γιατί, όπως επισημαίνει ο δήμαρχος, «η Τρίπολη δεν είναι μόνο η πόλη αλλά και 78 χωριά». Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στον δρόμο προς το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, ένα έργο που η τοπική κοινωνία περίμενε επί σχεδόν 24 χρόνια. Η σύνδεση του πανεπιστημιακού χώρου με τον αστικό ιστό θεωρείται κρίσιμη τόσο για τη λειτουργικότητα όσο και για τη συνολική ανάπτυξη της περιοχής.
Από πόλη-πέρασμα σε προορισμό
Για δεκαετίες η Τρίπολη λειτουργούσε κυρίως ως ενδιάμεσος σταθμός για όσους κατευθύνονταν προς άλλες περιοχές της Πελοποννήσου. Σήμερα, η δημοτική Αρχή επιχειρεί να ανατρέψει αυτή την εικόνα και να μετατρέψει την πόλη σε αυτόνομο τουριστικό προορισμό. Το Μαίναλο, τα ορεινά χωριά, τα φυσικά μονοπάτια, οι χειμερινές θερμοκρασίες και η μικρή απόσταση από την Αθήνα παρουσιάζονται ως βασικά συγκριτικά πλεονεκτήματα της περιοχής.
Η στρατηγική βασίζεται σε ένα μοντέλο συνδυαστικού τουρισμού: φυσιολατρικές δραστηριότητες, πολιτισμός, τοπική γαστρονομία και αθλητικές διοργανώσεις επιχειρούν να δημιουργήσουν μια ολοκληρωμένη εμπειρία για τον επισκέπτη. Τα τελευταία χρόνια η πόλη επενδύει συστηματικά σε πολιτιστικές εκδηλώσεις, θεματικά φεστιβάλ, χριστουγεννιάτικες δράσεις, χορωδιακές συναντήσεις και μουσικές διοργανώσεις που προσελκύουν επισκέπτες από όλη τη χώρα.
Ιδιαίτερη δυναμική παρουσιάζουν και οι αθλητικές διοργανώσεις, όπως οι αγώνες ορεινού τρεξίματος στο Μαίναλο, οι πεζοπορικές δράσεις και οι διοργανώσεις μηχανοκίνητου αθλητισμού, που δημιουργούν σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα στην τοπική αγορά. Ωστόσο, η αυξημένη επισκεψιμότητα έχει ήδη αναδείξει και νέες αδυναμίες. Η έλλειψη, όμως, ξενοδοχειακών κλινών αποτελεί πλέον το σοβαρότερο πρόβλημα για την πόλη, ιδιαίτερα σε περιόδους αιχμής, με τη δημοτική Αρχή να θεωρεί αναγκαίες νέες επενδύσεις στον τουριστικό τομέα.
«Είμαστε καθαρά χειμερινός προορισμός»
Το Μαίναλο, τα ορεινά χωριά, τα φυσικά μονοπάτια και οι χαμηλές θερμοκρασίες αποτελούν -σύμφωνα με τον δήμαρχο- τα βασικά συγκριτικά πλεονεκτήματα της περιοχής. Η δημοτική Αρχή επενδύει πλέον ανοιχτά στον χειμερινό τουρισμό, θεωρώντας ότι η Τρίπολη μπορεί να εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους ορεινούς προορισμούς της Πελοποννήσου.
Παράλληλα, εκτιμά ότι η διεθνής τάση υπέρ πιο δροσερών και φυσιολατρικών προορισμών ενισχύει ακόμη περισσότερο τις προοπτικές της περιοχής. Ο δήμαρχος υποστηρίζει ότι η Τρίπολη διαθέτει ένα πλεονέκτημα που μέχρι πριν από λίγα χρόνια παρέμενε αναξιοποίητο: βρίσκεται σε απόσταση περίπου μιάμισης ώρας από την Αθήνα, αλλά προσφέρει εντελώς διαφορετικό περιβάλλον, ρυθμό ζωής και ποιότητα καθημερινότητας. «Ο επισκέπτης μπορεί να πιει καφέ στο κέντρο της πόλης, να βρεθεί σε λίγα λεπτά στο Μαίναλο, να επισκεφθεί χωριά, να κάνει πεζοπορία και να γνωρίσει τοπικά προϊόντα» αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η στρατηγική του δήμου συνδέει πλέον άμεσα τον τουρισμό με την τοπική παραγωγή και τη γαστρονομία. Το μοσχοφίλερο της Μαντινείας, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, η κτηνοτροφία και οι παραδοσιακές γεύσεις παρουσιάζονται ως αναπόσπαστο κομμάτι της συνολικής εμπειρίας της περιοχής. Παρά τις αδυναμίες σε υποδομές και τη μεγάλη ανάγκη νέων επενδύσεων, ο δήμαρχος εμφανίζεται αισιόδοξος ότι η εικόνα της πόλης έχει ήδη αλλάξει σημαντικά. «Παλιά η Τρίπολη ήταν μια πόλη από την οποία περνούσες. Σήμερα όλο και περισσότεροι έρχονται για να μείνουν» λέει χαρακτηριστικά.
Ιστορία, πολιτισμός και ταυτότητα
Η προσπάθεια αναβάθμισης της πόλης συνδέεται άμεσα και με την ιστορική και πολιτιστική της ταυτότητα. Ο δήμος επιχειρεί να αξιοποιήσει μνημεία, μουσεία και ιστορικούς χώρους ώστε να δημιουργήσει ένα πιο ισχυρό πολιτιστικό αποτύπωμα. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο μνημείο του Κολοκοτρώνη, το οποίο ανακατασκευάζεται ύστερα από πολλά πολλά χρόνια και μάλιστα είχε υποστεί τέτοιες φθορές κυρίως στη βάση στήριξης, που, όπως λέει ο δήμαρχος, είναι θαύμα που δεν είχε πέσει καθώς δεν είχαν γίνει ποτέ εργασίες συντήρησης.
Ο Κώστας Τζιούμης αναφέρθηκε και στα υπόγεια του Δικαστικού Μεγάρου Τριπόλεως, που σχεδιάζεται να μετατραπούν σε χώρο ιστορικής μνήμης. Επίσης, τόνισε πως παράλληλα ενισχύονται πολιτιστικές υποδομές, όπως το Μαλλιαροπούλειο Θέατρο, η δημοτική πινακοθήκη και τα τοπικά μουσεία, με στόχο ο πολιτισμός να λειτουργεί όχι μόνο ως στοιχείο τουριστικής προβολής αλλά και ως καθημερινό κομμάτι της ζωής της πόλης.
Ο Αστέρας και οι κοινωνικές δομές
Σημαντικό ρόλο στη σύγχρονη ταυτότητα της Τρίπολης έχει παίξει και ο Αστέρας Τρίπολης. Από μια επαρχιακή ομάδα εξελίχθηκε σε έναν οργανισμό που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο η υπόλοιπη Ελλάδα βλέπει την πόλη. Η παρουσία του στη Super League, οι ακαδημίες, οι αθλητικές εγκαταστάσεις και η ανάπτυξη της γυναικείας ομάδας ποδοσφαίρου δημιούργησαν ένα νέο σημείο αναφοράς για την τοπική κοινωνία. «Παλιά, όταν έλεγες ότι είσαι από την Τρίπολη, σου έλεγαν “εκεί ήμουν φαντάρος”. Τώρα σου λένε “εκεί είναι ο Αστέρας”» σημειώνει χαρακτηριστικά.
Το σωματείο απασχολεί 200 εργαζομένους, συμβάλλοντας τα μέγιστα στην τοπική οικονομία. Το ΚΔΑΠ ΑμεΑ, το Κέντρο Κοινότητας, η Στέγη Υποστηριζόμενης Διαβίωσης, το κοινωνικό παντοπωλείο και ο ξενώνας φιλοξενίας κακοποιημένων γυναικών αποτελούν βασικούς πυλώνες της κοινωνικής πολιτικής του δήμου. Ο δήμαρχος υποστηρίζει ότι οι κοινωνικές δομές δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως δευτερεύουσες υπηρεσίες αλλά ως βασικός μηχανισμός στήριξης της κοινωνίας, ιδιαίτερα σε περιόδους οικονομικής πίεσης και ακρίβειας. Παράλληλα, ο δήμος σχεδιάζει νέες δομές για τη μητέρα και το παιδί, αλλά και καλύτερο συντονισμό όλων των κοινωνικών υπηρεσιών μέσα από ενιαίο δίκτυο λειτουργίας.
Το κολυμβητήριο που ανοίγει ξανά
Για πέντε ολόκληρα χρόνια το κλειστό κολυμβητήριο της Τρίπολης παρέμενε ανενεργό, αποτελώντας -όπως παραδέχεται ο ίδιος ο δήμαρχος- μία από τις μεγαλύτερες «πληγές» για την πόλη. Οι εργασίες αναβάθμισης αποκάλυψαν σοβαρά στατικά προβλήματα στον μεταλλικό σκελετό, γεγονός που προκάλεσε μεγάλες καθυστερήσεις και ανάγκη νέων χρηματοδοτήσεων. Παρά τις δυσκολίες, η δημοτική Αρχή υποστηρίζει ότι η εγκατάσταση μετατρέπεται πλέον σε ένα από τα πιο σύγχρονα κολυμβητήρια της χώρας.
Ο δήμαρχος παραδέχεται ότι χρειάστηκε να απολογηθεί πολλές φορές στους πολίτες για τις καθυστερήσεις, ακόμη κι αν -όπως λέει- πολλές από τις δυσκολίες δεν οφείλονταν άμεσα στον δήμο. «Το κολυμβητήριο ήταν μια πληγή για όλους» σημειώνει, θυμίζοντας ότι γενιές παιδιών της πόλης μεγάλωσαν μαθαίνοντας κολύμβηση στις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις. Στόχος πλέον είναι το νέο κολυμβητήριο να λειτουργήσει όχι μόνο ως αθλητική υποδομή, αλλά και ως χώρος διοργάνωσης μεγάλων αγώνων και πανελλήνιων διοργανώσεων.
Ο δήμαρχος που παραμένει καρδιολόγος
Παρά τις αυξημένες υποχρεώσεις της Αυτοδιοίκησης, ο δήμαρχος συνεχίζει να εργάζεται και ως καρδιολόγος. «Ο καρδιολόγος παρακολουθεί τον ασθενή για χρόνια. Δημιουργείται μια διαφορετική σχέση» σημειώνει. Ετσι, συνεχίζει να διατηρεί το ιατρείο του, προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στις απαιτήσεις της πολιτικής και της ιατρικής ιδιότητας. Παραδέχεται ότι η καθημερινότητα είναι ιδιαίτερα απαιτητική, ωστόσο θεωρεί πως η επαφή με τους ασθενείς τον κρατά κοντά στα πραγματικά προβλήματα της κοινωνίας και της καθημερινότητας των πολιτών.
Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης δεκαετίας
Η Τρίπολη βρίσκεται σήμερα μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Οι φαρμακευτικές επενδύσεις, τα έργα υποδομής, η αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος και η προσπάθεια βελτίωσης της καθημερινότητας δημιουργούν μια νέα δυναμική για την πόλη και την ευρύτερη περιοχή. Την ίδια στιγμή, όμως, οι μεγάλες προκλήσεις της ελληνικής περιφέρειας παραμένουν παρούσες: δημογραφική συρρίκνωση, γήρανση του πληθυσμού, ελλείψεις προσωπικού, οικονομικές πιέσεις και ανάγκη διατήρησης των νέων ανθρώπων στον τόπο τους. Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης δεκαετίας δεν είναι μόνο να έρθουν επενδύσεις ή να ολοκληρωθούν έργα. Είναι να δημιουργηθεί μια πόλη που θα μπορεί να προσφέρει ποιότητα ζωής, σταθερές θέσεις εργασίας και πραγματικές προοπτικές για τις επόμενες γενιές. Να πάψει, δηλαδή, η Τρίπολη να είναι απλώς μια πόλη από την οποία περνάς και να γίνει μια πόλη στην οποία θέλεις να μείνεις.
Με στόχο τη σύνθεση δυνάμεων πέρα από στενά κομματικά όρια
Ο Κώστας Τζιούμης γεννήθηκε στο Παλλάντιο Τρίπολης το 1966. Είναι καρδιολόγος, απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Από το 2002 εργάζεται ως καρδιολόγος στο ΙΚΑ Τρίπολης και διατηρεί ιδιωτικό ιατρείο, ενώ παράλληλα συνεργάζεται επιστημονικά με το Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών. Παράλληλα με την ιατρική του δραστηριότητα, έχει συμμετάσχει ενεργά στα κοινά του ιατρικού κλάδου, έχοντας διατελέσει μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Ιατρικού Συλλόγου Αρκαδίας.
Η ενασχόλησή του με την Τοπική Αυτοδιοίκηση άρχισε το 1998, όταν εξελέγη δημοτικός σύμβουλος. Στη συνέχεια διετέλεσε πρόεδρος του Αθλητικού Κέντρου του Δήμου Τρίπολης για δύο χρόνια, συμβάλλοντας σε σημαντικές παρεμβάσεις στο κλειστό γυμναστήριο, στο κολυμβητήριο και στον περιβάλλοντα χώρο τους. Ακολούθως ανέλαβε καθήκοντα προέδρου του δημοτικού συμβουλίου Τρίπολης, αποκτώντας ουσιαστική γνώση της λειτουργίας και των διοικητικών διαδικασιών του δήμου.
Είναι επικεφαλής της δημοτικής παράταξης «Τρίπολη Αύριο», ενός αυτοδιοικητικού σχήματος που δημιουργήθηκε με στόχο τη σύνθεση δυνάμεων πέρα από στενά κομματικά όρια. Το 2019 εξελέγη για πρώτη φορά δήμαρχος Τρίπολης, ενώ στις αυτοδιοικητικές εκλογές του Οκτωβρίου 2023 επανεξελέγη από την πρώτη Κυριακή 2023 (με ποσοστό περίπου 54%), επιβεβαιώνοντας την εμπιστοσύνη των πολιτών στο έργο της δημοτικής Αρχής.
