«Ο πολίτης δεν ενδιαφέρεται για την προσπάθεια – ενδιαφέρεται για το αποτέλεσμα» – «Ο ΕΔΣΝΑ τιμολογεί τους δήμους το 2026 με βάση τα απορρίμματα που θάφτηκαν το 2020. Αυτό δεν έχει λογική. Αν συνέβαινε σε ιδιώτη, θα πήγαινε αμέσως στα δικαστήρια»
Η συνέντευξη με τον δήμαρχο Λυκόβρυσης – Πεύκης Μάριο Ψυχάλη δεν εξελίχθηκε σε μια τυπική αυτοδιοικητική συζήτηση με γενικόλογες τοποθετήσεις και προσεκτικές απαντήσεις.
- Συνέντευξη στον Βαγγέλη Φανίδη
Αντιθέτως, εξελίχθηκε σε έναν πολύωρο, ανοιχτό διάλογο για τα πραγματικά προβλήματα της Αυτοδιοίκησης, τις δυσκολίες της καθημερινότητας, τις οικονομικές πιέσεις των δήμων, αλλά και για τη φιλοσοφία διοίκησης που -όπως ο ίδιος επιμένει- βασίζεται στις παρεμβάσεις, στη διεκδίκηση και κυρίως στο αποτέλεσμα.
Ο δήμαρχος μίλησε για τη συνένωση της Λυκόβρυσης με την Πεύκη, για τις συγκρούσεις με ΔΕΚΟ, εταιρίες και οργανισμούς, για την καθαριότητα, τις ασφαλτοστρώσεις, το κυκλοφοριακό, τις κοινωνικές δομές, τα αδέσποτα ζώα, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, τον αθλητισμό και την οικονομική κατάσταση του δήμου. Με λόγο συχνά αιχμηρό, χωρίς να αποφεύγει τις συγκρούσεις ή τις πολιτικές αιχμές, ο Μάριος Ψυχάλης επιχειρεί να περιγράψει έναν δήμο που -όπως λέει- προσπαθεί να λειτουργήσει με κανόνες, γρήγορες παρεμβάσεις και συνεχή πίεση προς το κράτος και τους φορείς.
«Κοινή ταυτότητα»
Η συζήτηση αρχίζει από τη δημιουργία του ενιαίου δήμου μέσω του «Καλλικράτη». Για τον δήμαρχο, η συνένωση των δύο περιοχών δεν ήταν μια τυπική διοικητική πράξη, αλλά μια φυσική εξέλιξη. «Η Λυκόβρυση και η Πεύκη είχαν εξαρχής κοινά χαρακτηριστικά» σημειώνει. «Ηταν δύο δήμοι με ήπια αστική ανάπτυξη, ελεύθερους χώρους πρασίνου, χαμηλή δόμηση και ανθρώπινες γειτονιές. Μοιράζονται το δάσος Κάσδαγλη, έχουν κοινή φυσιογνωμία και γι’ αυτό θεωρώ ότι σωστά οδηγηθήκαμε στη συνένωση.
Ο συντελεστής δόμησης στη Λυκόβρυση είναι 0,8 και στην Πεύκη φτάνει μέχρι 1,4. Αυτό δείχνει μια διαφορετική φιλοσοφία ανάπτυξης. Υπάρχει ένας κοινός παρονομαστής, μια κοινή ταυτότητα. Γι’ αυτό θεωρώ ότι πολύ σωστά ο “Καλλικράτης” οδήγησε στη δημιουργία του ενιαίου δήμου Λυκόβρυσης – Πεύκης». Ο ίδιος δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην πολεοδομική ταυτότητα των δύο περιοχών, υποστηρίζοντας ότι η χαμηλή δόμηση και η διατήρηση του οικιστικού χαρακτήρα αποτελούν βασικά πλεονεκτήματα του δήμου.
«Αποτέλεσμα»
Οταν τίθεται το ζήτημα της εικόνας που έχει διαμορφωθεί γύρω από το πρόσωπό του ως «παρεμβατικού δημάρχου», ο Μάριος Ψυχάλης όχι μόνο δεν απορρίπτει τον χαρακτηρισμό, αλλά τον υιοθετεί. «Ο πολίτης δεν ενδιαφέρεται για την προσπάθεια. Ενδιαφέρεται για το αποτέλεσμα» λέει χαρακτηριστικά. «Αν χρειάζεται παρέμβαση για να λυθεί ένα πρόβλημα, τότε θα γίνει παρέμβαση. Δεν θα κρίνω εγώ αν ο όρος χρησιμοποιείται θετικά ή αρνητικά» απαντά.
«Η κριτική είναι πάντα αποδεκτή. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι το αποτέλεσμα. Υπάρχει μια παροιμία που λέει “μαύρη γάτα, άσπρη γάτα, σημασία έχει να πιάνει τα ποντίκια”. Ο πολίτης δεν ενδιαφέρεται για την προσπάθεια. Τον ενδιαφέρει αν τελικά λύθηκε το πρόβλημα». Σύμφωνα με τον ίδιο, η σημερινή κοινωνική πραγματικότητα έχει κάνει τους πολίτες πολύ πιο απαιτητικούς απέναντι στην Αυτοδιοίκηση. «Πέρασαν οικονομική κρίση, πανδημία, ενεργειακή κρίση. Αρα και οι δήμοι πρέπει να λειτουργούν διαφορετικά. Δεν υπάρχει περιθώριο για αδράνεια». Ξεκαθαρίζει πάντως ότι οι παρεμβάσεις αυτές δεν γίνονται ποτέ για προσωπικές εξυπηρετήσεις. «Δεν πρόκειται να υπάρξει ποτέ παρέμβαση για προσωπικά αιτήματα. Ο,τι γίνεται γίνεται με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον».
ΕΔΣΝΑ και ανακύκλωση
Ενα μεγάλο μέρος της συνέντευξης αφορά τις δικαστικές και διοικητικές μάχες που έχει ανοίξει ο δήμος. Ο δήμαρχος εμφανίζεται ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στον τρόπο λειτουργίας του συστήματος διαχείρισης απορριμμάτων του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ). «Ο ΕΔΣΝΑ τιμολογεί τους δήμους το 2026 με βάση τα απορρίμματα που θάφτηκαν το 2020. Αυτό δεν έχει λογική. Αν συνέβαινε σε ιδιώτη, θα πήγαινε αμέσως στα δικαστήρια».
Ο δήμος, όπως λέει, προσέφυγε νομικά και δικαιώθηκε και σε υπόθεση που αφορούσε διπλή καταβολή τέλους ταφής. Αντίστοιχα αιχμηρός εμφανίζεται απέναντι στην Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης. «Δεν υπάρχει ισότητα μεταξύ των δήμων. Αλλοι λειτουργούν με παλιές συμβάσεις και άλλοι πληρώνουν κανονικά για τη διαχείριση του μπλε κάδου». Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στα σπιτάκια ανακύκλωσης, τα οποία η δημοτική Αρχή αποφάσισε να απομακρύνει. «Δεν υπήρχε ανταποδοτικότητα για τον δήμο. Δεν πλήρωναν ούτε ενοίκιο ούτε ρεύμα και τελικά ο δήμος δεν είχε κανένα όφελος».
«Εδώ υπάρχουν κανόνες»
Ο δήμαρχος αφιερώνει σημαντικό κομμάτι της συζήτησης στις ΔΕΚΟ και στις εταιρίες κοινής ωφέλειας που εκτελούν έργα σε δρόμους και πεζοδρόμια. «Σκάβουν, περνούν καλώδια, κάνουν ένα πρόχειρο μπάλωμα και φεύγουν. Και μετά ο δήμος καλείται να πληρώσει ξανά ασφαλτοστρώσεις». Ο ίδιος δηλώνει αποφασισμένος να συγκρουστεί με τέτοιες πρακτικές. «Εχουν επιβληθεί πρόστιμα άνω των 300.000 ευρώ σε εταιρίες που δεν αποκαθιστούν ζημιές ή καταστρέφουν δημοτικές υποδομές». Περιγράφει μάλιστα τον δήμο ως ιδιαίτερα αυστηρό απέναντι στις εταιρίες. «Τώρα ξέρουν ότι στον Δήμο Λυκόβρυσης – Πεύκης υπάρχουν κανόνες».
Μονοδρομήσεις παντού
Στην καθαριότητα ο δήμαρχος θεωρεί ότι η εικόνα του δήμου έχει βελτιωθεί σημαντικά, χωρίς όμως -όπως λέει- να υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού. «Ποτέ δεν θα είμαι απόλυτα ικανοποιημένος. Θέλω κάθε χρόνο να είμαστε καλύτεροι». Αναφέρεται σε νέα σάρωθρα, νέα οχήματα και ενίσχυση δρομολογίων αποκομιδής, ενώ στόχος είναι η πλήρης αποκομιδή επτά ημέρες την εβδομάδα.
Για το κυκλοφοριακό εμφανίζεται πιο απαισιόδοξος. «Η κατάσταση στην Αττική δεν θα βελτιωθεί εύκολα χωρίς τεράστιες επενδύσεις σε μετρό, αυτοκινητοδρόμους και μέσα σταθερής τροχιάς». Σε τοπικό επίπεδο, ο δήμος εφαρμόζει εκτεταμένες μονοδρομήσεις και διαπλατύνσεις πεζοδρομίων. «Θέλουμε ασφαλείς δρόμους και πεζοδρόμια που να μπορούν να χρησιμοποιηθούν από ηλικιωμένους, γονείς και ΑμεΑ».
Ελλειψη προσωπικού
Σημαντικό πρόβλημα, σύμφωνα με τον δήμαρχο, αποτελεί η έλλειψη προσωπικού και ειδικά επαγγελματιών οδηγών και χειριστών μηχανημάτων. «Ο ιδιωτικός τομέας πληρώνει καλύτερα και είναι πολύ δύσκολο να βρεις προσωπικό». Με χιούμορ αποκαλύπτει ότι οδηγεί μόνος του το αυτοκίνητό του «για να εξοικονομηθεί ένας οδηγός», ενώ εξηγεί ότι ο δήμος προσπαθεί να εκπαιδεύσει υπάρχον προσωπικό, ώστε να αποκτήσει επαγγελματικά διπλώματα. Παράλληλα ζητεί ενίσχυση της δημοτικής συγκοινωνίας. «Ζητήσαμε πέντε οδηγούς και εγκρίθηκαν μόνο δύο. Χωρίς προσωπικό δεν μπορεί να αναπτυχθεί πραγματική δημοτική συγκοινωνία».
Στο οικονομικό σκέλος, ο Μάριος Ψυχάλης εμφανίζεται αισιόδοξος. Αναγνωρίζει ότι ο πρώην δήμαρχος Τάσος Μαυρίδης είχε εξασφαλίσει σημαντικές χρηματοδοτήσεις, ενώ η σημερινή διοίκηση συνέχισε την οικονομική εξυγίανση. «Κάθε χρόνο αποπληρώνουμε πάνω από μισό εκατομμύριο ευρώ σε δάνεια. Σε περίπου οκτώ χρόνια ο δήμος δεν θα έχει ούτε ένα ευρώ δανεισμό». Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στις ενεργειακές επενδύσεις. «LED φωτισμός, φωτοβολταϊκά, ηλεκτρικά οχήματα και ενεργειακές αναβαθμίσεις κτιρίων. Ολα αυτά μειώνουν δραστικά το λειτουργικό κόστος».
Οι κοινωνικές δομές
Μεγάλο κομμάτι της συνέντευξης αφορά την κοινωνική πολιτική του δήμου. Ο δήμαρχος περιγράφει ένα ευρύ δίκτυο δομών και δράσεων: παιδικοί σταθμοί, δωρεάν ΚΔΑΠ, summer camp, πολιτιστικές δραστηριότητες, θερινός κινηματογράφος, εκδηλώσεις για οικογένειες και ΚΑΠΗ. «Ολα τα παιδιά γίνονται δεκτά στους παιδικούς σταθμούς. Υπάρχουν δωρεάν πολιτιστικές δράσεις, θέατρο σκιών, κουκλοθέατρο και θερινός κινηματογράφος».
Και εκεί αναφέρει κάτι που –όπως λέει- έχει προκαλέσει ακόμη και πολιτική κριτική. «Δίνουμε δωρεάν και το ποπκόρν στις παιδικές εκδηλώσεις, και ας μας επικρίνει γι’ αυτό η αντιπολίτευση. Γιατί υπάρχουν οικογένειες που δεν έχουν ούτε αυτά τα χρήματα. Δεν θα χωρίσουμε τον κόσμο σε έχοντες και μη έχοντες». Για τον ίδιο, οι δήμοι έχουν μετατραπεί σε πραγματικό κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας. «Ο πολίτης στον δήμαρχο θα έρθει, όχι στον υπουργό».
«Καρτέλ αισχροκέρδειας»
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στα αδέσποτα ζώα. Ο δήμαρχος παραδέχεται ότι έχει προσωπική αδυναμία στις γάτες και αποκαλύπτει ότι φιλοξενεί αρκετές στο σπίτι του. Ο δήμος διαθέτει ειδικό όχημα περισυλλογής, εξειδικευμένο προσωπικό και προγράμματα στείρωσης και περίθαλψης. «Το μεγαλύτερο ζήτημα είναι οι γατοαποικίες. Κάνουμε στειρώσεις, καταγραφή και στηρίζουμε τους εθελοντές». Παράλληλα όμως καταγγέλλει ότι υπάρχει «καρτέλ αισχροκέρδειας» γύρω από τις σχετικές υπηρεσίες που παρέχουν οι διάφορες εταιρίες. «Οι επαγγελματίες είναι λίγοι και το κόστος τεράστιο για τους δήμους». Και συμπληρώνει: «Ο τρόπος που συμπεριφερόμαστε στα ζώα είναι δείγμα πολιτισμού».
Ψηφιακή μετάβαση
Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης ο δήμαρχος αναφέρεται στον ψηφιακό μετασχηματισμό. «Η Ευρωπαϊκή Ενωση πλέον μιλά ξεκάθαρα για Green and Digital Agenda, δηλαδή πράσινη και ψηφιακή μετάβαση». Ο δήμος διαθέτει ηλεκτρονικές υπηρεσίες, εφαρμογή e-Πολίτης, ηλεκτρονικές πληρωμές και ψηφιακές αιτήσεις για παιδικούς σταθμούς και summer camp. «Ο δημότης μπορεί να μη χρειαστεί ποτέ να έρθει στον δήμο».
Παράλληλα έχουν τοποθετηθεί GPS και tablets σε όλα τα οχήματα, αισθητήρες στα απορριμματοφόρα, έξυπνες διαβάσεις, κάμερες ασφαλείας και συστήματα ελέγχου ενέργειας. Ωστόσο, ο δήμαρχος θεωρεί ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα παραμένει η «διαλειτουργικότητα» μεταξύ δημόσιων φορέων και εταιριών. «Ο καθένας έχει φτιάξει το δικό του μικρό… φέουδο λογισμικού και τα συστήματα δεν επικοινωνούν μεταξύ τους».
«Μαζικός αθλητισμός»
Στον τομέα του αθλητισμού ο δήμαρχος ξεκαθαρίζει ότι ο δήμος δεν επενδύει στον πρωταθλητισμό αλλά στον μαζικό αθλητισμό. «Ο ρόλος μας είναι να δημιουργούμε υποδομές, ώστε οι πολίτες να αθλούνται δωρεάν». Αναφέρεται στον Α.Ο. Πεύκης, στον ΚΑΟ Λυκόβρυσης και σε αθλητές που διακρίνονται σε ειδικά αθλήματα, όπως η επιτραπέζια αντισφαίριση και το μπότσια, άθλημα στόχου και ακρίβειας. Παράλληλα αποκαλύπτει ότι τα επόμενα χρόνια θα παραδοθούν τέσσερις μεγάλες νέες αθλητικές εγκαταστάσεις.
Κουλτούρα και γνώσεις
Η συνέντευξη με τον δήμαρχο Λυκόβρυσης – Πεύκης Μάριο Ψυχάλη ολοκληρώνεται σε προσωπικό τόνο, αφήνοντας την αίσθηση μιας συζήτησης που ξεπέρασε τα συνηθισμένα όρια μιας τυπικής αυτοδιοικητικής συνέντευξης. Ο Μάριος Ψυχάλης παρουσιάζεται ως ένας δήμαρχος που επιλέγει τη σύγκρουση αντί της ουδετερότητας, τη διεκδίκηση αντί της διαχειριστικής λογικής και την άμεση παρέμβαση αντί της τυπικής διοικητικής λειτουργίας.
Μέσα από τις τοποθετήσεις του αναδεικνύεται μια βασική πραγματικότητα της σύγχρονης Αυτοδιοίκησης, το γεγονός ότι οι δήμοι έχουν εξελιχθεί στον πιο άμεσο μηχανισμό αντιμετώπισης των προβλημάτων της καθημερινότητας – από την καθαριότητα και τις φθορές στους δρόμους μέχρι την κοινωνική πολιτική, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων. Ισως, τελικά, η φράση που αποτυπώνει περισσότερο από κάθε άλλη τη φιλοσοφία διοίκησης του ίδιου του δημάρχου να είναι εκείνη που διατύπωσε σχεδόν από την αρχή της συζήτησης: «Ο πολίτης δεν ενδιαφέρεται για την προσπάθεια. Ενδιαφέρεται για το αποτέλεσμα».
Με συνεχή και ενεργή παρουσία στα αυτοδιοικητικά δρώμενα
Ο Μάριος Ψυχάλης γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Πεύκη, όπου και διαμένει μόνιμα. Είναι απόφοιτος του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης, ενώ κατέχει δύο μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) και το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΑΣΟΕΕ), με αντικείμενα το «Κράτος και Δημόσια Πολιτική» και την «Ευρωπαϊκή Οικονομική Πολιτική». Είναι διδάκτωρ Οικονομικών του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και μεταδιδακτορικός ερευνητής στο ίδιο πανεπιστήμιο.
Από τον Σεπτέμβριο του 2021 υπηρετεί ως λέκτορας Δημόσιων Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Πάφου, αναπτύσσοντας παράλληλα σημαντική ερευνητική και ακαδημαϊκή δραστηριότητα. Εργάζεται από την ηλικία των 18 ετών, αποκτώντας πολυετή εμπειρία τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα. Πριν από την ενασχόλησή του με τη Δημόσια Διοίκηση, άσκησε το επάγγελμα του λογιστή – φοροτεχνικού, ενώ η επαγγελματική του πορεία περιλαμβάνει συνεργασίες με μεγάλους οργανισμούς και φορείς, όπως η Allianz, η Marfin Leasing, ο Ομιλος «Υγεία» και το υπουργείο Εξωτερικών. Παράλληλα, έχει δραστηριοποιηθεί ως εισηγητής επιμορφωτικών σεμιναρίων του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος σε θέματα εσωτερικού ελέγχου.
Το 2017 διακρίθηκε ως πρώτος επιτυχών στον 25ο διαγωνισμό της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης, επιβεβαιώνοντας την ακαδημαϊκή και επαγγελματική του κατάρτιση στον τομέα της Δημόσιας Διοίκησης. Το 2014 η ζωή του σημαδεύτηκε από ένα σοβαρό τροχαίο ατύχημα, το οποίο αντιμετώπισε με δύναμη, επιμονή και πίστη. Η προσωπική αυτή δοκιμασία δεν ανέκοψε τη διαδρομή του, αντίθετα, αποτέλεσε πηγή δύναμης και έμπνευσης. Το 2018 κατέκτησε την πρώτη θέση στην ειδική κατηγορία S8 του Πανελλήνιου Πρωταθλήματος Κολύμβησης στα 50 μέτρα ελεύθερο, αποδεικνύοντας έμπρακτα τη θέληση και την αγωνιστικότητά του.
Η ενασχόλησή του με την Τοπική Αυτοδιοίκηση άρχισε το 2008, όταν εξελέγη στο Τοπικό Συμβούλιο Νέων Πεύκης. Από τότε μέχρι σήμερα διατηρεί συνεχή και ενεργή παρουσία στα αυτοδιοικητικά δρώμενα του Δήμου Λυκόβρυσης – Πεύκης. Τον Σεπτέμβριο του 2019 ανέλαβε επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας του δήμου, ασκώντας ουσιαστική και δυναμική αντιπολίτευση. Στις αυτοδιοικητικές εκλογές του Οκτωβρίου του 2023 εξελέγη δήμαρχος Λυκόβρυσης – Πεύκης από την πρώτη Κυριακή, με ποσοστό 54,38%, αναλαμβάνοντας τη διοίκηση του δήμου με στόχο έναν σύγχρονο, αποτελεσματικό και ανθρώπινο δήμο.
