Η τουρκική πρεσβεία στην Αθήνα είχε πανικοβληθεί το 1977 και ανέφερε τις πληροφορίες ότι «ο ελληνικός αντιδραστήρας είχε καταστεί κρίσιμος»
Στην Αγία Παρασκευή υπάρχει εδώ και 65 χρόνια πυρηνικός ερευνητικός αντιδραστήρας και βρίσκεται στο Εθνικό Κέντρο Ερευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος». Ο Πυρηνικός Αντιδραστήρας του «Δημόκριτου» είναι θερμικής ισχύος 5 MW. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, το ουκρανικό εργοστάσιο της Ζαπορίζια διαθέτει έξι πυρηνικούς αντιδραστήρες, με καύσιμο εμπλουτισμένο ουράνιο, και παράγει συνολική ισχύ 5.700 MW.
- Του Κ. Αϊβαλιώτη*
Ο αντιδραστήρας μας είναι τύπου ανοιχτής δεξαμενής με νερό που χρησιμεύει ως επιβραδυντής νετρονίων και ως ψυκτικό μέσο. Ο Κων/νος Καραμανλής πήρε την ιστορική απόφαση για κατασκευή του αντιδραστήρα το 1957, ήρθε στην Ελλάδα επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό από τις ΗΠΑ για εκπαίδευση των Ελλήνων επιστημόνων και ο αντιδραστήρας του «Δημόκριτου» άρχισε να λειτουργεί το 1961.
Η χρήση ήταν κυρίως για την υλοποίηση ερευνητικών προγραμμάτων και παραγωγή ραδιοϊσοτόπων για τα νοσοκομεία, τα οποία σήμερα δυστυχώς δεν παράγονται εδώ και τα εισάγουμε. Η παραγωγή ραδιοϊσοτόπων είχε τεράστια σημασία για τη χώρα, καθώς το σύνολο των ιατρικών διαγνωστικών εξετάσεων πυρηνικής ιατρικής γίνονταν με ραδιοϊσότοπα που παράγονταν στον αντιδραστήρα του «Δημόκριτου» και χρησιμοποιούνταν για σπινθηρογραφήματα οστών, νεφρών, θυρεοειδούς και μυοκαρδίου. Η αναβάθμιση των εγκαταστάσεων του αντιδραστήρα έγινε το 1971 και έτσι λειτούργησε στη μέγιστη ισχύ του, στα 5 μεγαβάτ. Το 2006 άρχισε πρόγραμμα νέου εκσυγχρονισμού, αλλά διακόπηκε το 2014 λόγω μνημονίου και έλλειψης χρημάτων και από τότε παραμένει σε διακοπή λειτουργίας.
Ομως, η τουρκική πρεσβεία στην Αθήνα είχε πανικοβληθεί το 1977 -όπως προκύπτει από τα δραματικά τηλεγραφήματά της προς το τουρκικό ΥΠΕΞ- και ανέφερε τις πληροφορίες ότι «ο ελληνικός αντιδραστήρας είχε καταστεί κρίσιμος», το οποίο στην επιστημονική γλώσσα σημαίνει ότι ήμασταν τότε μόλις ένα βήμα πριν από την απόκτηση δυνατότητας κατασκευής πυρηνικών όπλων.
Ο Κων/νος Καραμανλής ήταν -και τότε- μπροστά από την εποχή του και διερευνούσε τη δυνατότητα να αποκτήσει η Ελλάδα ένα καταλυτικό πλεονέκτημα έναντι των Τούρκων. Ομως, μετά τον Καραμανλή το ελληνικό πολιτικό σύστημα αδιαφόρησε. Οταν κάποιοι φωνάζαμε για την ανάγκη να εμπλακεί η Ελλάδα με την πυρηνική τεχνολογία μέσω χωρών με τις οποίες έχει άριστες σχέσεις και είναι πυρηνικές δυνάμεις (Γαλλία, Ισραήλ και Ινδία) μάς αντιμετώπιζαν με ελαφρύ χαμόγελο, θεωρώντας μας «ψεκασμένους». Να, όμως, που ψεκασμένοι ήταν οι ίδιοι και μόλις τώρα ο κ. Μητσοτάκης ανακαλύπτει ότι η Ελλάδα χρειάζεται πυρηνική ενέργεια, ενώ ήδη οι Τούρκοι ξεφεύγουν με το πυρηνικό εργοστάσιο που έχουν.
Ημουν τις προάλλες στην «Αθηναϊκή Λέσχη» μαζί με τους Γιάννη Βαληνάκη, Πέτρο Δούκα, Σπήλιο Σπηλιωτόπουλο και άλλους, και αναφέρθηκε από κάποιον σημαντικό Ελληνοαμερικανό ομιλητή το θέμα των πυρηνικών μικροαντιδραστήρων, που πώς θα μπορούσε να τους προμηθευτεί αμέσως η Ελλάδα. Η απόφαση είναι πλέον μπροστά μας: ή προχωρούμε γρήγορα με τους μικροαντιδραστήρες παραγωγής ρεύματος και αποκτούμε πρόσβαση σε πυρηνική τεχνολογία ή γινόμαστε δορυφόροι της Τουρκίας. Η κυβέρνηση ίσως θέλει να κινηθεί με την πυρηνική ενέργεια, αλλά οι δικογραφίες της Κοβέσι τη βύθισαν πάλι στον βάλτο της ακινησίας.
*π. βουλευτή Β’ Αθηνών
