Η κυβέρνηση ενεργοποιεί εντός του Ιουνίου τον… Μεγάλο Αδελφό που θα παρακολουθεί δάνεια, φόρους, χρέη στο Δημόσιο αλλά και λογαριασμούς ρεύματος, νερού και κινητών τηλεφώνων! Πώς θα λειτουργεί το Μητρώο Πιστοληπτικής Αξιολόγησης
Με τη νέα ενεργειακή κρίση να χτυπά ήδη τα ελληνικά νοικοκυριά και την ακρίβεια να έχει «σαρώσει» το διαθέσιμο εισόδημα, οι τράπεζες επιλέγουν να ενεργοποιήσουν ακόμα ένα εργαλείο πίεσης πάνω στα ήδη εξαντλημένα νοικοκυριά.
Η κυβέρνηση θέλει να δημιουργήσει έναν «υπερ-Τειρεσία» που θα βάζει μπλόκο σε κάθε οφειλέτη, καθώς μαζί με την Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) φτιάχνουν ένα τεράστιο δίκτυο ψηφιακών μητρών, που θα ελέγχουν από τις πληρωμές των δανείων και των φόρων έως και τους λογαριασμούς κινητών τηλεφώνων, ρεύματος και νερού!
Τις αμέσως επόμενες εβδομάδες και συγκεκριμένα μέσα στον Ιούνιο αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή το Μητρώο Πιστοληπτικής Αξιολόγησης (ΜΠΑ), το οποίο θα συγκεντρώνει όλες τις οφειλές προς το Δημόσιο. Αυτό το μητρώο θα διασυνδεθεί με τη σειρά του με το νέο Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους (ΜΠΙΧ), το οποίο θα τηρείται στη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και σε αυτό θα καταχωρίζονται δεδομένα από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς παροχής πίστωσης (τράπεζες, Δημόσιο, Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης και οι επιχειρήσεις τους, νομικά πρόσωπα κάθε μορφής), τα οποία θα καταγράφουν ανωνυμοποιημένες πληροφορίες για τις οφειλές φυσικών και νομικών προσώπων, ληξιπρόθεσμες και μη.
Ειδικότερα θα καταγράφονται: η φύση της οφειλής, οι βασικοί όροι της οφειλής (αρχικό και τρέχον ύψος, προσαυξήσεις και πρόστιμα, διάρκεια αποπληρωμής, επιτόκιο) και οι τυχόν μεταβολές τους, οι εμπράγματες και ενοχικές εξασφαλίσεις της οφειλής καθώς και η αποτίμησή τους, οι καταβολές που πραγματοποιήθηκαν, ο χρόνος των καταβολών και το τρέχον υπόλοιπο της οφειλής, ρυθμίσεις της οφειλής και πληροφορίες για την πορεία των δικαστικών διενέξεων μεταξύ οφειλέτη και πιστωτών, μέτρα διοικητικής ή αναγκαστικής εκτέλεσης που λήφθηκαν, καθώς και η πορεία της δικαστικής προσβολής τους.
Οσο για τα στοιχεία για τους οφειλέτες που θα αντλεί το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους, για μεν τα φυσικά πρόσωπα θα αφορούν δεδομένα όπως η ηλικία, ο τόπος κύριας κατοικίας και εργασίας και η επαγγελματική ιδιότητα, για δε τα νομικά πρόσωπα στοιχεία που προσδιορίζουν τον κλάδο δραστηριοποίησης, τον τόπο της έδρας του νομικού προσώπου και το μέγεθός του.
Το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους θα λειτουργεί ως ο «πύργος ελέγχου», με «τροφοδότες» δεδομένων και από τα άλλα κέντρα ελέγχου και συγκεκριμένα τον Τειρεσία, το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων της Τραπέζης της Ελλάδος και το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα της Ανεξάρτητης Αρχής Πιστοληπτικής Αξιολόγησης.
Μητρώο πιστώσεων
Εδώ και λίγους μήνες έχει τεθεί σε λειτουργία το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων που τηρείται στην Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) και στην ουσία ελέγχεται από τον κεντρικό τραπεζίτη της χώρας και πρώην υπουργό Οικονομικών την περίοδο των σκληρών Μνημονίων και μετέπειτα διοικητή, που συναίνεσε στην είσοδο των ξένων funds και των servicers στην Ελλάδα, τα οποία αγόρασαν μαζικά και πάμφθηνα χιλιάδες δάνεια.
Το μητρώο παρουσιάζεται ως ένα «σύγχρονο ψηφιακό εργαλείο διαφάνειας», ωστόσο στην πραγματικότητα συνιστά ένα καθολικό «βαθμολόγιο» για κάθε πολίτη, ένα σύστημα οικονομικής επιτήρησης που λειτουργεί υπέρ των τραπεζών και των funds και εις βάρος της κοινωνίας, με την κυβέρνηση να παρουσιάζεται ως απλός παρατηρητής στις εξελίξεις.
Στο νέο αυτό μητρώο δεν περιορίζεται κανείς μόνο στα τραπεζικά δάνεια.
Καταγράφονται οφειλές προς τράπεζες, εταιρίες διαχείρισης, αλλά και υποχρεώσεις καθημερινότητας: λογαριασμοί ρεύματος, νερού, τηλεφωνίας, ακόμα και ενοίκια. Δημιουργείται έτσι ένα πλήρες οικονομικό προφίλ για κάθε πολίτη – ένας «Μεγάλος Αδελφός» της οικονομικής ζωής, που θα γνωρίζει ανά πάσα στιγμή ποιος χρωστά, πόσο χρωστά και πού καθυστερεί.
Η λογική παραπέμπει ευθέως στο αμερικανικό μοντέλο του credit score. Ενα μοντέλο που έχει κατηγορηθεί διεθνώς ότι αναπαράγει ανισότητες, αποκλείει κοινωνικές ομάδες από χρηματοδότηση και παγιώνει έναν φαύλο κύκλο φτώχειας. Στις Ηνωμένες Πολιτείες ένα χαμηλό πιστωτικό σκορ μπορεί να σημαίνει αδυναμία ενοικίασης κατοικίας, ακριβότερη ασφάλιση έως και δυσκολία στην εύρεση εργασίας. Τώρα αυτό το μοντέλο επιχειρείται να εισαχθεί -έμμεσα αλλά σαφώς- και στην Ελλάδα.
Ο πολίτης που για ένα διάστημα δεν θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του δεν θα αντιμετωπίζεται ως ένας φορολογούμενος που επλήγη από μια κρίση, μια ασθένεια ή από μια απώλεια εργασίας, αλλά ως υψηλού ρίσκου οικονομική μονάδα.
Το σύστημα δεν εξετάζει κοινωνικά κριτήρια. Δεν θα καταγράφει, δηλαδή, αν ο δανειολήπτης έμεινε άνεργος, αν υπέστη μείωση μισθού, αν αντιμετώπισε πρόβλημα υγείας. Δεν θα αξιολογεί τις αιτίες της καθυστέρησης, αλλά θα καταγράφει μόνο το γεγονός ότι ο φορολογούμενος διαθέτει οφειλή. Ακόμα και μια μικρή καθυστέρηση πληρωμής θα μπορεί να μεταφραστεί σε χειρότερους όρους δανεισμού, σε αυξημένα επιτόκια, δηλαδή σε περαιτέρω οικονομικό στραγγαλισμό.
Το όριο των 2.000 ευρώ
Στο Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων συλλέγονται σε μηνιαία βάση και αποθηκεύονται αναλυτικά δεδομένα για κάθε μορφής πίστωση, ίση ή μεγαλύτερη του ποσού των 2.000 ευρώ (ανά πιστωτή και ανά οφειλέτη) για φυσικά πρόσωπα και ατομικές επιχειρήσεις και του ποσού των 5.000 ευρώ (ανά πιστωτή και ανά οφειλέτη) για νομικά πρόσωπα. Τρέχουσες οφειλές κάτω από αυτά τα όρια δεν αναγγέλλονται στην Τράπεζα της Ελλάδος από τους πιστωτές, επομένως δεν εμφανίζονται στην Πιστωτική Εκθεση. Συνεπώς, αν υπάρχει μια οφειλή, για παράδειγμα, μιας πιστωτικής κάρτας με υπόλοιπο 1.800 ευρώ ή γενικότερες οφειλές κάτω από αυτά τα όρια δεν αναγγέλλονται στην Τράπεζα της Ελλάδος από τους πιστωτές, επομένως δεν εμφανίζονται στην Πιστωτική Εκθεση.
Τα είδη των πιστώσεων που συλλέγονται περιλαμβάνουν, ενδεικτικά, στεγαστικά, καταναλωτικά και επιχειρηματικά δάνεια, χρηματοδοτικές μισθώσεις (leasing) και συμβάσεις πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων (factoring), καθώς και τις παρεχόμενες εξασφαλίσεις των πιστώσεων αυτών, διασφαλίζοντας την εμπιστευτικότητα των δεδομένων και παρέχοντας σύγχρονες ψηφιακές υπηρεσίες πληροφόρησης.
