Τιμώμενο πρόσωπο στο 15ο Παιδικό-Εφηβικό Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών του ΣΠΟΣ Κεντρικής Μακεδονίας & Θεσσαλίας της ΠΟΕ ήταν ο Σάββας Κανταρτζής, ένας σπουδαίος Πόντιος, ένα εξέχον μέλος της τοπικής κοινωνίας της Κατερίνης, αλλά και ολόκληρης της Πιερίας.
Γεννήθηκε το 1900 στα Κοτύωρα. Μετά το 1922 η οικογένειά του κατέφυγε στο Σοχούμ, και αφού περιπλανήθηκαν αρκετά, το 1925 εγκαταστάθηκαν οριστικά στην Κατερίνη, όπου ο Κανταρτζής ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία την οποία υπηρέτησε επί μισό αιώνα.
Υπήρξε διευθυντής και εκδότης των εφημερίδων Ηχώ των Πιερίων και Φωνή των αγροτών, συνεργάτης της εφημερίδας Κήρυξ των Πιερίων που εξέδιδε ο Στέλιος Γαζής, και τελικά ιδρυτής και εκδότης της εφημερίδας Νέα Εποχή από το 1958 μέχρι το θάνατό του, το 1985, καθώς επίσης συγγραφέας πολλών βιβλίων κοινωνικού και θρησκευτικού περιεχομένου.
Υπήρξε βαθύς γνώστης των αγροτικών προβλημάτων, και ασχολήθηκε ιδιαίτερα μ’ αυτά, προσφέροντας μεγάλες υπηρεσίες στον αγροτικό πληθυσμό της Πιερίας. Όσον αφορά την πολιτική του δράση, είχε ενταχθεί από το 1929 στο Αγροτικό Κόμμα Ελλάδος (ΑΚΕ), και υπήρξε υποψήφιος βουλευτής κατά τις εκλογές του 1932. Αργότερα εντάχθηκε στο ΕΑΜ και ανέλαβε την έκδοση του Αγροτικού αγώνα, οργάνου του ΑΚΕ με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Το 1947 βρέθηκε εξόριστος στον Αϊ-Στράτη.
Κατά τη διάρκεια της εξορίας του είχε την εμπειρία της προσωπικής του οριστικής μεταστροφής στον Χριστό, στην οποία δίνει μεγάλη έμφαση στα απομνημονεύματά του.
Ο Σάββας Κανταρτζής υπήρξε άλλωστε δραστήριο μέλος της ευαγγελικής κοινότητας Κατερίνης,1 και αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση καθώς πρόκειται για τον πρώτο ουσιαστικά συγγραφέα της τοπικής ιστορίας. Παρακολουθούσε με αμείωτο ενδιαφέρον τη μοίρα του ελληνισμού από τον Πόντο στις νέες πατρίδες, και από την εγκατάσταση στην Κατερίνη διήνυσε όλο το διάστημα της μεσοπολεμικής και μεταπολεμικής εξέλιξης: ΕΑΠ, δικτατορία του Πάγκαλου, προβλήματα της προσφυγικής Κατερίνης, συμμετοχή στο εργατικό κίνημα της εποχής, Κατοχή, Εμφύλιος, και τα δύσκολα χρόνια της μετεμφυλιακής προσαρμογής.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1970 προχώρησε στην έκδοση των απομνημονευμάτων του (13 τόμοι), τα οποία αποτελούν σημαντική γραπτή πηγή για κρίσιμες και άγνωστες περιόδους της κατερινιώτικης ιστορίας (ειδησεογραφία, προσωπικά βιώματα, αναδημοσιεύσεις πολιτικών κειμένων και παρεμβάσεων σε ποικίλα πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα), αλλά και για τη Γενοκτονία των Ποντίων.
Τους τρεις από τους δεκατρείς τόμους του έργου Νίκη χωρίς ρομφαία, ο Κανταρτζής τους αφιέρωσε στη Γενοκτονία· εκεί περιέγραψε τα πρώτα του γράμματα στο ελληνικό σχολείο των Κοτυώρων, την Ψωμιάδειο Σχολή, την εξορία στον Καύκασο, τις θηριωδίες του Τοπάλ Οσμάν και του Μουσταφά Κεμάλ.
Ωστόσο, μόλις το 2014 εκδόθηκε μια μυθιστορηματική βιογραφία του 488 σελίδων, το πρώτο μυθιστόρημα με βασικό ήρωα τον Κατερινιώτη που ξεριζώθηκε από τη γη του Πόντου, που φέρει την υπογραφή της Δήμητρας Καπελούζου και τον τίτλο Στον ανεμοστρόβιλο του ξεριζωμού. Πόντος-Ρωσία-Ελλάδα.
_____
1. Σύμφωνα με τη wikipedia, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την εκδίωξη των ελληνικών πληθυσμών, οι ευαγγελικοί πρόσφυγες είτε εντάχθηκαν στις ήδη υπάρχουσες εκκλησίες της Ελλάδας, είτε δημιούργησαν καινούριες στους τόπους όπου εγκαταστάθηκαν. Η μεγαλύτερη από τις εκκλησίες που δημιουργήθηκαν ήταν στην Κατερίνη, όπου ιδρύθηκε ο προσφυγικός «Συνοικισμός Ευαγγελικών». Το 1924 συνεπήχθη ένας Σύνδεσμος που περιέλαβε όλες τις εκκλησίες, οι οποίες το 1938, μέσω συνόδου, δημιούργησαν ένα ενωμένο σώμα που πλέον αποτέλεσε την Ευαγγελική Εκκλησία, με τη σημερινή της μορφή.
Πηγές
• Εγκυκλοπαίδεια του ποντιακού ελληνισμού, εκδ. Μαλλιάρης-Παιδεία, Θεσσαλονίκη.
• facebook / Σύνδεσμος Ποντιακών Σωματίων Κεντρικής Μακεδονίας και Θεσσαλίας (το βιογραφικό του Σ. Κανταρτζή επιμελήθηκε ο Αντώνης Κάλφας, φιλόλογος, ποιητής, συγγραφέας, ερευνητής της ιστορίας της Κατερίνης).
• pierikialithia.blogspot.com.
ΠΗΓΗ: pontosnews.gr
