Δραστικά μέτρα σε ενέργεια, εμπόριο και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα
Σε περαιτέρω σύσφιξη της οικονομικής μέγγενης γύρω από τη Μόσχα προχωρά η Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να παρουσιάζει επίσημα τη δέσμη των νέων περιοριστικών μέτρων που θα αποτελέσουν τον κορμό του 21ου πακέτου κυρώσεων.
Η νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία αποσκοπεί στη διατήρηση της μέγιστης δυνατής οικονομικής πίεσης προς το Κρεμλίνο και στον δραστικό περιορισμό των πόρων που διοχετεύονται για τη χρηματοδότηση των στρατιωτικών επιχειρήσεων στην Ουκρανία. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Προέδρου της Κομισιόν, το νέο αυτό πακέτο διευρύνει το πεδίο των κυρώσεων, εστιάζοντας στους στρατηγικούς τομείς της ενέργειας, των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, των κρυπτονομισμάτων και του εμπορίου, ενώ για πρώτη φορά εισάγονται περιορισμοί και στον κλάδο της αλιείας.
Στο επίκεντρο των ενεργειακών ρυθμίσεων βρίσκεται η πρόταση της Επιτροπής για πάγωμα, μέχρι τον προσεχή Ιανουάριο, της αυτόματης προσαρμογής του ανώτατου ορίου τιμής στο ρωσικό πετρέλαιο. Η κ. φον ντερ Λάιεν αιτιολόγησε την απόφαση αυτή επικαλούμενη τη ρευστότητα και τις αναταράξεις που προκαλεί στις διεθνείς αγορές ενέργειας η συνεχιζόμενη κρίση στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με τις δυσλειτουργίες στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες. Η συγκεκριμένη κίνηση εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει ως σταθεροποιητικός παράγοντας για τις διεθνείς τιμές, χωρίς ωστόσο να μειώνει την πίεση στα κρατικά έσοδα της Ρωσίας.
Παράλληλα, οι Βρυξέλλες κλιμακώνουν τον πόλεμο κατά του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» που επιστρατεύει η Μόσχα για τη μεταφορά των ενεργειακών της πόρων. Η Κομισιόν εισηγείται την επιβολή κυρώσεων σε ακόμη 30 δεξαμενόπλοια, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των στοχοποιημένων πλοίων σε πάνω από 660. Η καινοτομία του 21ου πακέτου έγκειται στο γεγονός ότι για πρώτη φορά μπαίνουν στο στόχαστρο εταιρείες και πλοία που παρέχουν κρίσιμες υποστηρικτικές υπηρεσίες, όπως ο ανεφοδιασμός καυσίμων. Επιπλέον, το σχέδιο προβλέπει αυστηρά μέτρα κατά λιμένων, αεροδρομίων και διυλιστηρίων που διευκολύνουν τη διακίνηση ή επεξεργασία του ρωσικού πετρελαίου, καθώς και καθολικούς περιορισμούς στην πώληση δεξαμενόπλοων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προς τη Ρωσική Ομοσπονδία.
Στο χρηματοπιστωτικό πεδίο, η ευρωπαϊκή στρατηγική επικεντρώνεται στην αναχαίτιση των δικτύων παράκαμψης των κυρώσεων. Η πρόταση περιλαμβάνει την επέκταση των περιορισμών σε 31 επιπλέον ρωσικά πιστωτικά ιδρύματα, καθώς και σε 20 τράπεζες, πλατφόρμες κρυπτονομισμάτων και εμπόρους πετρελαίου που εδρεύουν σε τρίτες χώρες και λειτουργούν ως ενδιάμεσοι για τη Μόσχα. Μάλιστα, θεσπίζεται για πρώτη φορά η δυνατότητα επιβολής πλήρους απαγόρευσης στην παροχή υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων από φορείς εκτός ΕΕ, ένα μέτρο που η Επιτροπή θεωρεί ότι θα λειτουργήσει αποτρεπτικά για τις πλατφόρμες που επιχειρούν να κρατήσουν τη Ρωσία συνδεδεμένη με το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Οι εμπορικοί περιορισμοί ενισχύονται εξίσου, με την Κομισιόν να εισηγείται νέο μπλόκο στις εξαγωγές τεχνολογικών προϊόντων και πρώτων υλών που τροφοδοτούν τη ρωσική πολεμική μηχανή, δίνοντας έμφαση σε εξειδικευμένα μέταλλα και κράματα για την αεροδιαστημική και αμυντική βιομηχανία. Ειδικά για τον τομέα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), θεσπίζονται αυστηρές απαγορεύσεις που αφορούν τον εξοπλισμό υποστήριξης εδάφους, τα συστήματα εκτόξευσης και τις τεχνολογίες παρεμβολών. Στην αντίπερα όχθη, αυτή των εισαγωγών, προτείνεται ο αποκλεισμός ρωσικών προϊόντων συνολικής αξίας περίπου 60 εκατομμυρίων ευρώ, στα οποία περιλαμβάνονται συγκεκριμένα μέταλλα, μεταλλεύματα και ανταλλακτικά οχημάτων, εντείνοντας την προσπάθεια πλήρους απεξάρτησης της ευρωπαϊκής αγοράς.
Σημείο αναφοράς στο νέο πακέτο αποτελεί η παρθενική συμπερίληψη του κλάδου της αλιείας, με το σχέδιο να προβλέπει δραστικούς περιορισμούς ή και καθολική απαγόρευση στις εισαγωγές βασικών αλιευτικών προϊόντων, με κυριότερο εξ αυτών τον γάδο.
Η δέσμη μέτρων ολοκληρώνεται με μια αυστηρή διπλωματική κίνηση ανθρωποκεντρικού χαρακτήρα. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε την εισήγηση για καθολική απαγόρευση εισόδου στην ευρωπαϊκή επικράτεια σε οποιοδήποτε πρόσωπο έχει υπηρετήσει στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις από την ημέρα έναρξης της εισβολής στην Ουκρανία. Σφραγίζοντας την παρουσίαση των νέων μέτρων, η Πρόεδρος της Επιτροπής διαμήνυσε σε έντονο ύφος πως η Ευρώπη οφείλει να κρατήσει τις πόρτες της ερμητικά κλειστές για όσους συμμετείχαν ενεργά στην εισβολή κατά της Ουκρανίας.
