Σήμερα συμπληρώνονται 84 χρόνια από τη μέρα που η κατεχόμενη Αθήνα σείστηκε από μία από τις πλέον θεαματικές και αποτελεσματικές ενέργειες δολιοφθοράς εγκαταστάσεων των Γερμανών και δωσίλογων συνεργατών τους.
Στις 20 Σεπτεμβρίου 1942, στην καρδιά της πρωτεύουσας, στη συμβολή των οδών Πατησίων και Γλάδστωνος, ο «Ουλαμός Καταστροφών» της Πανελληνίου Ενώσεως Αγωνιζομένων Νέων (ΠΕΑΝ) πέτυχε το ακατόρθωτο: την ανατίναξη των γραφείων της προδοτικής Εθνικής Σοσιαλιστικής Πατριωτικής Οργάνωσης (ΕΣΠΟ). Ψυχή της επιχείρησης ήταν ένας αληθινός πατριώτης, ο αξιωματικός της Αεροπορίας Κώστας Περρίκος. Μαζί με μια ολιγάριθμη ομάδα θαρραλέων νέων (ανάμεσά τους και η θρυλική δασκάλα Ιουλία Μπίμπα) κατάφεραν να τοποθετήσουν εκρηκτικά στον ημιώροφο του κτιρίου. Το αποτέλεσμα ήταν η ολοκληρωτική καταστροφή των εγκαταστάσεων της ΕΣΠΟ και, ουσιαστικά, η εξάρθρωσή της. Η κατεχόμενη Ευρώπη άκουσε με έκπληξη τον φοβερό ελληνικό άθλο.
Ο αρχηγός της ΕΣΠΟ, Σπύρος Στεροδήμας, και δεκάδες άλλοι (στελέχη της αλλά και Γερμανοί) υπέκυψαν στα σοβαρά τραύματά τους. Το σημαντικότερο, όμως, ήταν ότι ματαιώθηκαν οριστικά τα εφιαλτικά σχέδια για τη συγκρότηση εθελοντικού τάγματος Ελλήνων που θα πολεμούσε στο Ανατολικό Μέτωπο στο πλευρό των ναζί. Η ΠΕΑΝ έδωσε καίριο πλήγμα στη ναζιστική προπαγάνδα και αναπτέρωσε το ηθικό του δοκιμαζόμενου ελληνικού λαού.
Ο Κώστας Περρίκος εκτελέστηκε στις 4 Φεβρουαρίου 1943 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, αφήνοντας στα παιδιά του παρακαταθήκη τη φιλοπατρία, την αυτοθυσία και την πίστη στον άνθρωπο. Εκτελέστηκαν κι άλλα μέλη της ΠΕΑΝ που συνελήφθησαν από τους Γερμανούς έπειτα από προδοσία. Ηρωες πεσόντες υπέρ πατρίδος…
Ομως αυτή η εποποιία παραμένει για την πλειονότητα των νεότερων Ελλήνων παντελώς άγνωστη. Η εξήγηση είναι θλιβερή και ταυτόχρονα αποκαλυπτική: Η ΠΕΑΝ δεν υπήρξε κομμουνιστική οργάνωση, αλλά εθνική, δημοκρατική και αμιγώς πατριωτική.
Στη μεταπολεμική Ελλάδα η ιστορική μνήμη κακοποιήθηκε από κομματικές περιχαρακώσεις και ιδεολογικές αγκυλώσεις. Πιστώθηκε στην Αριστερά, και μάλιστα στο κομμουνιστικό κομμάτι της, το οποίο στη συνέχεια σήκωσε τα όπλα εναντίον της πατρίδας. Παράδοξο είναι ότι το ίδιο το μεταπολεμικό κράτος αποπειράθηκε να κουκουλώσει την ανιδιοτελή δράση της ομάδας του Περρίκου με το λερό παραπέτασμα της λήθης.
Σαν να μην έφτανε η θεσμική… αφάνεια, η περιφρόνηση απέναντι στους ήρωες συνεχίζεται μέχρι τις μέρες μας. Η προτομή του Κώστα Περρίκου στον πεζόδρομο της Γλάδστωνος στην καρδιά της πρωτεύουσας έχει πέσει κατ’ επανάληψη θύμα βανδαλισμών από ανεγκέφαλους. Μάλιστα, στα τέλη Αυγούστου η χάλκινη προτομή του εκτελεσμένου από τους Γερμανούς αντισμηνάρχου εκλάπη! Αν θέλουμε να είμαστε έθνος με μέλλον, οφείλουμε να ξεθάψουμε τους περιφρονημένους ήρωες από τη σκόνη της ιστορικής λήθης. Η θυσία της ΠΕΑΝ δεν ανήκει σε παρατάξεις. Είναι ανεκτίμητης αξίας περιουσιακό στοιχείο της αιώνιας Ελλάδας.
Από τη στήλη «Η θέση μας» της «Δημοκρατίας»
