Η συμφωνία που ανακοινώθηκε μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για την αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή και την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ προκάλεσε κύμα θετικών αντιδράσεων από κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμούς και ευρωπαϊκούς θεσμούς, οι οποίοι κάνουν λόγο για μια σημαντική διπλωματική εξέλιξη με ευρύτερες γεωπολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις.
«Η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν πλέον ολοκληρώθηκε», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μέσω Truth Social, μερικά λεπτά μετά την ανακοίνωση του πακιστανού πρωθυπουργού Σαμπάζ Σαρίφ μέσω X πως «επιτεύχθηκε» συμφωνία.
«Εγκρίνω το πλήρες άνοιγμα του στενού του Ορμούζ χωρίς τέλη διέλευσης και, ταυτόχρονα, την άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Πλοία όλου του κόσμου, βάλτε μπρος τις μηχανές σας. Ας ρεύσει το πετρέλαιο!», πρόσθεσε ο αρχηγός του αμερικανικού κράτους, που ωστόσο διευκρίνισε κατόπιν πως η θαλάσσια αρτηρία στρατηγικής σημασίας θα ξανανοίξει «μόλις υπογραφτεί η συμφωνία», κάτι που αναμένεται να γίνει την Παρασκευή 19η Ιουνίου, προκειμένου να δοθεί χρόνος «για την άρση (των θαλάσσιων) ναρκών» στην περιοχή.
Η ανακοίνωση πως κλείστηκε συμφωνία πυροδότησε πτώση των τιμών του πετρελαίου, που είχαν σημειώσει άλμα αφότου ξέσπασε ο πόλεμος στα τέλη Φεβρουαρίου κι έκλεισε το στενό, από το οποίο διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται σε παγκόσμια κλίμακα.
Τι προβλέπει η συμφωνία
Η συμφωνία ανάμεσα στις δύο κυβερνήσεις προβλέπει «τον άμεσο τερματισμό του πολέμου και των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου και του Λιβάνου», ανέφερε από την πλευρά του ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί, μιλώντας στην ιρανική κρατική τηλεόραση.
Ο κ. Γαριμπαμπαντί πρόσθεσε ότι «εντός 60 ημερών θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις με στόχο την κατάρτιση οριστικής συμφωνίας», τονίζοντας παράλληλα ότι η Τεχεράνη συνεχίζει να αντιμετωπίζει τις Ηνωμένες Πολιτείες με «δυσπιστία». Αναφέρθηκε σε τέσσερα ζητήματα που θα τεθούν στο τραπέζι των συνομιλιών: «η άρση του συνόλου των κυρώσεων κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, είτε αυτές είναι μονομερείς, πρωτογενείς είτε δευτερογενείς· το πυρηνικό πρόγραμμα· η ανοικοδόμηση και η οικονομική ανάπτυξη της χώρας· και η δημιουργία μηχανισμού ελέγχου που θα διασφαλίζει την τήρηση των αναληφθεισών υποχρεώσεων».
Ανάμεσα στις πρώτες χώρες που χαιρέτισαν τη συμφωνία ήταν και η Ελλάδα. Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε: «Η Ελλάδα χαιρετίζει τη συμφωνία που ανακοινώθηκε μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν και συγχαίρει όλες τις διπλωματικές προσπάθειες που συνέβαλαν σε αυτή τη θετική εξέλιξη».
Greece welcomes the agreement announced between the United States and Iran and praises all diplomatic efforts that contributed to this positive development. We encourage continued engagement through dialogue and diplomacy. pic.twitter.com/bCICj9EGL9
— Υπουργείο Εξωτερικών (@GreeceMFA) June 15, 2026
Παράλληλα, υπογράμμισε πως «ενθαρρύνουμε τη συνέχιση της συνεργασίας μέσω του διαλόγου και της διπλωματίας», επισημαίνοντας ότι «η αποκατάσταση της άνευ όρων ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, σε συνδυασμό με τις συνεχιζόμενες προσπάθειες που αποσκοπούν στη διαρκή ειρήνη, την ασφάλεια και την περιφερειακή σταθερότητα, έχουν σήμερα πρωταρχική σημασία».
«Καλωσορίζω τη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν»
Ιδιαίτερα θετική ήταν και η αντίδραση της προέδρου της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία χαρακτήρισε τη συμφωνία αποτέλεσμα επίμονων διπλωματικών προσπαθειών. Τόνισε ότι η εφαρμογή της πρέπει να είναι άμεση, ώστε να επαναλειτουργήσουν τα Στενά του Ορμούζ με πλήρη ελευθερία ναυσιπλοΐας και χωρίς περιορισμούς, κάτι που, όπως σημείωσε, είναι καθοριστικής σημασίας τόσο για τη σταθερότητα της περιοχής όσο και για την παγκόσμια οικονομία.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συνέδεσε τη συμφωνία με την προοπτική ευρύτερων διαπραγματεύσεων για την ειρήνη και την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή, επισημαίνοντας ότι θα πρέπει να συμβάλει στον τερματισμό του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος του Ιράν, καθώς και των αποσταθεροποιητικών δραστηριοτήτων του στην περιοχή. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι «δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη στη Μέση Ανατολή όσο ο Λίβανος φλέγεται», καλώντας όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να σεβαστούν την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας και να προχωρήσουν σε ουσιαστική κατάπαυση του πυρός.
Η φον ντερ Λάιεν έδωσε επίσης έμφαση στο ενεργειακό σκέλος της κρίσης, σημειώνοντας ότι για ακόμη μία φορά οι ενεργειακές εξαρτήσεις χρησιμοποιήθηκαν ως μέσο πίεσης. Κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να επιταχύνει τη διαφοροποίηση των ενεργειακών διαδρομών και να αναπτύξει εναλλακτικούς διαδρόμους εξαγωγών, μειώνοντας την εξάρτησή της από το στρατηγικό πέρασμα του Ορμούζ.
I welcome the agreement reached between the US and Iran, following sustained diplomatic efforts by several partners.
The priority now is its swift and full implementation by all parties.
This agreement should allow for the immediate reopening of the Strait of Hormuz.
Freedom…
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) June 15, 2026
Θετική ήταν και η τοποθέτηση της Ύπατης Εκπροσώπου της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Ασφάλειας, Κάγια Κάλας, η οποία χαρακτήρισε τη συμφωνία «πρώτη φάση» μιας ευρύτερης διαδικασίας. Όπως ανέφερε, η εξέλιξη αυτή μπορεί να οδηγήσει τόσο στην επαναλειτουργία του Ορμούζ όσο και στην έναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας.
Σε ανάρτησή της στο Χ, η Κάλας έκανε λόγο για μια «δυνητική καμπή» στη σύγκρουση και υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει ήδη τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει στην επόμενη ημέρα. «Από την οικονομική επιρροή μέχρι την εξειδίκευση στα πυρηνικά και τις μακροχρόνιες σχέσεις με τους εταίρους του Κόλπου, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να συμβάλει σε μια βιώσιμη λύση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Την ίδια στιγμή, οι ηγέτες της Γαλλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας και της Ιταλίας εξέδωσαν κοινή δήλωση με την οποία χαιρέτισαν το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, συγχαίροντας τόσο τις δύο πλευρές όσο και τους μεσολαβητές, μεταξύ των οποίων το Πακιστάν και το Κατάρ.
Οι τέσσερις ευρωπαϊκές δυνάμεις χαρακτήρισαν τη συμφωνία «μια στιγμή ευκαιρίας» για τη σταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής και της παγκόσμιας οικονομίας, ζητώντας την ταχεία και πλήρη εφαρμογή της. Υπογράμμισαν ακόμη ότι η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ με πλήρη ελευθερία της ναυσιπλοΐας αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής σε αμυντική αποστολή για την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας και την εκκαθάριση ναρκών.
Παράλληλα, επανέλαβαν τη θέση τους ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, δηλώνοντας έτοιμοι να συνεργαστούν με τις ΗΠΑ, το Ιράν και τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, ενώ άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο άρσης κυρώσεων εφόσον υπάρξουν επαληθεύσιμα βήματα από την Τεχεράνη.
Θετικά υποδέχθηκε τη συμφωνία και ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, ο οποίος τη χαρακτήρισε «κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης», ευχαριστώντας παράλληλα τις χώρες που συνέβαλαν στη διαμεσολάβηση.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, δήλωσε ότι πλέον η προσοχή στρέφεται στην εφαρμογή της συμφωνίας, στην υποστήριξη του Λιβάνου, στο διαρκές άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και στη σύναψη συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα και τους βαλλιστικούς πυραύλους του Ιράν. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη διαφοροποίησης των ενεργειακών οδών ώστε να περιοριστούν οι οικονομικές επιπτώσεις πιθανών μελλοντικών κρίσεων.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, συνεχάρη τον πρόεδρο Τραμπ και τους μεσολαβητές, σημειώνοντας ότι η αποκλιμάκωση αποτελούσε πάγιο αίτημα της διεθνούς κοινότητας. Τόνισε ότι πλέον προτεραιότητα αποτελεί η πλήρης εφαρμογή του μνημονίου κατανόησης και η οριστικοποίηση της συμφωνίας για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
