Ο δήμαρχος Τροιζηνίας – Μεθάνων παλεύει με αποφασιστικότητα, παρουσιάζοντας παράλληλα το σχέδιό του για έναν δήμο με σύγχρονες υποδομές, ισχυρό τουριστικό αποτύπωμα και ανάδειξη της ιστορίας
Υπάρχουν περιοχές της Ελλάδας που διαθέτουν φυσικό πλούτο. Αλλες που διαθέτουν ιστορία. Και υπάρχουν ελάχιστοι τόποι που συνδυάζουν σε τόσο μεγάλο βαθμό και τα δύο. Η Τροιζηνία και τα Μέθανα αποτελούν μία από αυτές τις σπάνιες περιπτώσεις.
- Συνέντευξη στον Βαγγέλη Φανίδη
Από την αρχαία Τροιζήνα του Θησέα και του Ιππόλυτου μέχρι τη Γ΄ Εθνοσυνέλευση και την εκλογή του Ιωάννη Καποδίστρια, από το μοναδικό ηφαίστειο των Μεθάνων ως τις ιαματικές πηγές που για δεκαετίες τροφοδοτούσαν έναν ακμαίο λουτρικό τουρισμό, η περιοχή έχει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που θα μπορούσαν να τη μετατρέψουν σε έναν από τους σημαντικότερους προορισμούς της χώρας.
Οπως ήταν κάποτε… Ωστόσο, πίσω από τη φυσική ομορφιά και τη βαριά ιστορική κληρονομιά κρύβονται χρόνια προβλήματα. Υποστελεχωμένες υπηρεσίες, γερασμένα δίκτυα ύδρευσης, ελλείψεις προσωπικού, αυξημένο ενεργειακό κόστος, προβλήματα καθαριότητας και υποδομές που σε αρκετές περιπτώσεις παρέμειναν στάσιμες για δεκαετίες.
Στη συνέντευξη που μας παραχώρησε, ο δήμαρχος Τροιζηνίας-Μεθάνων Τάσος Μούγιος περιγράφει το σχέδιο μιας δημοτικής Αρχής που επιχειρεί να κινηθεί ταυτόχρονα σε δύο μέτωπα, από τη μία να αντιμετωπίσει τις πιεστικές ανάγκες της καθημερινότητας και από την άλλη να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια διαφορετική αναπτυξιακή πορεία. Για τον ίδιο, το μεγάλο ζητούμενο δεν είναι απλώς η εκτέλεση έργων. Είναι να δημιουργηθούν οι συνθήκες που θα επιτρέψουν στους νέους να παραμείνουν ή να επιστρέψουν στον τόπο τους.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα λέγεται… νερό
Αν υπάρχει ένα θέμα που κυριαρχεί σε κάθε συζήτηση για το μέλλον της περιοχής, αυτό είναι η ύδρευση. Η λειψυδρία, οι συνεχώς αυξανόμενες ανάγκες, η κλιματική αλλαγή και οι παλιές υποδομές συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα. Οπως εξηγεί ο δήμαρχος, το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την επάρκεια των διαθέσιμων υδάτων, αλλά κυρίως τις τεράστιες απώλειες που καταγράφονται στα δίκτυα. Σε πολλές περιοχές εξακολουθούν να λειτουργούν αγωγοί που κατασκευάστηκαν πριν από πάνω από πενήντα χρόνια. Οι διαρροές είναι καθημερινές, οι βλάβες δεκάδες και οι απώλειες νερού υπολογίζονται σε εκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως.
Η δημοτική Αρχή έχει θέσει ως απόλυτη προτεραιότητα την αναβάθμιση του υδρευτικού συστήματος. Κεντρική θέση στον σχεδιασμό κατέχει η αντικατάσταση του βασικού αγωγού που συνδέει τον κάμπο της Τροιζήνας με τη χερσόνησο των Μεθάνων, ένα έργο προϋπολογισμού περίπου 3 εκατομμυρίων ευρώ. Σύμφωνα με τις τεχνικές εκτιμήσεις, μόνο από αυτό το τμήμα χάνονται περίπου 250.000 κυβικά μέτρα νερού κάθε χρόνο.
Η αντικατάστασή του αναμένεται να περιορίσει δραστικά τις απώλειες και να ενισχύσει την ασφάλεια υδροδότησης των Μεθάνων. Την ίδια στιγμή προχωρούν νέες γεωτρήσεις σε ορεινές περιοχές, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από τον υδροφόρο ορίζοντα του κάμπου της Τροιζήνας, ο οποίος παρουσιάζει πλέον σημάδια κόπωσης και υφαλμύρωσης. Παράλληλα, σχεδιάζονται δύο νέες μονάδες αφαλάτωσης, μία στην Καλλονή και μία στα Μέθανα, οι οποίες θα ενισχύσουν σημαντικά την αυτάρκεια της περιοχής. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη λιμνοδεξαμενή του Καρατζά, έργο που ολοκληρώθηκε πριν από χρόνια, όμως ουσιαστικά δεν αξιοποιήθηκε ποτέ. Σήμερα η δημοτική Αρχή επιχειρεί να το επανεντάξει στον αναπτυξιακό σχεδιασμό, με στόχο να αποτελέσει βασικό αποθεματικό υδάτινο πόρο για ύδρευση και άρδευση.
Εργα 11 εκατομμυρίων ευρώ
Πέρα από το νερό, ο Δήμος Τροιζηνίας – Μεθάνων βρίσκεται μπροστά σε ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα έργων που έχουν υλοποιηθεί τα τελευταία χρόνια στην περιοχή. Οπως αποκαλύπτει ο δήμαρχος, έχουν ολοκληρωθεί οι δημοπρατήσεις για 7 έργα ύψους 2,4 εκατ. ευρώ.
Συγκεκριμένα:
■ Παιδικός σταθμός Αγ. Γεωργίου Τροιζήνας.
■ Προμήθεια & τοποθέτηση εξοπλισμού για την προσβασιμότητα ΑμεΑ στις παραλίες του δήμου.
■ Αξιοποίηση & αναβάθμιση διαδρομών και μονοπατιών.
■ Ενίσχυση πυροπροστασίας κατοικημένων περιοχών στον Δήμο Tροιζηνίας-Mεθάνων.
■ Φυσικές καταστροφές «Daniel II» σε 30 σημεία στον δήμο.
■ Λιμενικό στέγαστρο επιβατών στον Γαλατά.
■ Ανόρυξη 4 υδρογεωτρήσεων.
Προς δημοπράτηση είναι επιπλέον 4 έργα, ύψους 1,6 εκατ. ευρώ. Συγκεκριμένα:
■ Αποκατάσταση και επαναλειτουργία κατασκήνωσης Γαλατά.
■ Φυσικές καταστροφές «Daniel Ι».
■ Αποκατάσταση ζημιών από τη διαδοχική θεομηνία «Adel» – «Byron» σε 40 σημεία στον δήμο.
■ Αναβάθμιση αύλειων χώρων Δημοτικών Σχολείων Λουτρόπολης Μεθάνων, Καλλονής και Καρατζά.
Ενταγμένα έργα είναι 5, ύψους 7 εκατ. ευρώ. Συγκεκριμένα:
■ Προμήθεια και εγκατάσταση πλωτών προβλητών στον Γαλατά.
■ Αντικατάσταση εξωτερικού αγωγού ύδρευσης Μεθάνων
■ Αποκατάσταση ζημιών από θεομηνία «Byron II».
■ Ανέγερση νέου αναψυκτηρίου – αίθουσας πολλαπλών χρήσεων στην πλατεία Αγίας Ελένης.
■ Ανόρυξη 10 νέων γεωτρήσεων στον δήμο.
Υπό οριστική ένταξη είναι 3 έργα, ύψους 0,84 εκατ. ευρώ.
■ Αναπλάσεις στη Δ.Ε. Μεθάνων.
■ Ανάπλαση στην Καλλονή.
■ Ανάπλαση Μεγάλης Βρύσης Δρυόπης και Παιδικής Χαράς Καρατζά.
Τέλος, αναζητούμε χρηματοδότηση για επικαιροποιημένες και νέες μελέτες συνολικού προϋπολογισμού 25,7 εκατ. ευρώ, που αφορούν:
■ Αισθητική & λειτουργική αναβάθμιση Χερσαίας Ζώνης Λιμένα Λουτρόπολης.
■ Αγροτική οδοποιία.
■ Προμήθεια και εγκατάσταση 2 μονάδων αφαλάτωσης για Καλλονή και Μέθανα.
■ Εκτέλεση έργων για αξιοποίηση του νερού της λιμνοδεξαμενής Καρατζά για ύδρευση.
■ Εκτέλεση έργων για αξιοποίηση του νερού της λιμνοδεξαμενής Καρατζά για άρδευση.
■ Εκσυγχρονισμός η/μ εγκαταστάσεων δικτύου ύδρευσης για εξοικονόμηση ενέργειας.
■ Αντικατάσταση βαρυτικού αγωγού Μεθάνων.
■ Προμήθεια απορριμματοφόρων.
■ Βελτίωση οδικής ασφάλειας.
■ Προμήθεια και τοποθέτηση εξοπλισμού φωτισμού (παράλιος και θαλάσσιος φωτισμός).
■ Προμήθεια και αντικατάσταση με led φωτιστικά σώματα στον οικιστικό ιστό για εξοικονόμηση ενέργειας.
■ Προμήθεια και τοποθέτηση με ηλιακούς προβολείς led φωτιστικών σωμάτων σε σημεία που δεν υφίσταται φωτισμός.
■ Δημιουργία ψηφιακού μουσείου Μεθάνων.
■ Ανάδειξη και αξιοποίηση των κάστρων Ανω Φαναρίου και Φαβιέρου.
■ Προστασία της ακτογραμμής από τη θαλάσσια διάβρωση Καλλονής και Αγίου Νικολάου Μεθάνων.
■ Επικαιροποίηση μελετών εμπλουτισμού του υδροφόρου ορίζοντα και προσαρμογή στα σημερινά δεδομένα της κλιματικής αλλαγής.
Ο αθλητισμός ως εργαλείο ανάπτυξης
Αν υπάρχει ένα θέμα που αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερο προσωπικό πάθος, αυτό είναι ο αθλητισμός. Η περιοχή διαθέτει ένα αξιοσημείωτο δίκτυο αθλητικών συλλόγων και δραστηριοτήτων που καλύπτουν ευρύ φάσμα αθλημάτων. Από το ποδόσφαιρο και το βόλεϊ μέχρι το μπάσκετ, την τοξοβολία, το κανόε καγιάκ και τους ορεινούς αγώνες αντοχής, ο αθλητισμός αποτελεί ζωντανό κομμάτι της τοπικής κοινωνίας. Τα τελευταία χρόνια πραγματοποιήθηκαν σημαντικές παρεμβάσεις στις αθλητικές εγκαταστάσεις.
Ο φωτισμός του γηπέδου Γαλατά αναβαθμίστηκε, επιτρέποντας την ασφαλή διεξαγωγή προπονήσεων και αγώνων ακόμα και τις βραδινές ώρες. Στα Μέθανα, στο γήπεδο ποδοσφαίρου, ολοκληρώθηκε έργο τοποθέτησης εκατοντάδων νέων καθισμάτων και συνολικής αισθητικής αναβάθμισης των εγκαταστάσεων, ενώ προγραμματίζονται έργα συντήρησης και αναβάθμισης στο κλειστό γυμναστήριο. Παράλληλα, η περιοχή φιλοξενεί σημαντικές διοργανώσεις, όπως τα τελικά πρωταθλήματα Πελοποννήσου, αγώνες κανόε καγιάκ, πολιτιστικούς και αθλητικούς θεσμούς, αλλά και τον ξεχωριστό αγώνα «Γίδι των Μεθάνων», που κάθε Νοέμβριο συγκεντρώνει αθλητές από όλη την Ελλάδα σε μια μοναδική διαδρομή μέσα στο ηφαιστειακό τοπίο.
Οι Παντροιζηνιακοί αγώνες, τα Σαρώνεια, το Methana Go και δεκάδες ακόμα διοργανώσεις ενώνουν αθλητισμό και πολιτισμό, δημιουργώντας ένα πολυδιάστατο ημερολόγιο εκδηλώσεων που κρατά ζωντανή την περιοχή όλο τον χρόνο. Πίσω από όλες αυτές τις παρεμβάσεις υπάρχει ένας ακόμα μεγαλύτερος στόχος. Στην περιοχή του Γαλατά έχει ήδη εντοπιστεί ο κατάλληλος χώρος για τη δημιουργία ενός σύγχρονου αθλητικού κέντρου και σταδίου, το οποίο θα μπορεί να φιλοξενεί όχι μόνο τους τοπικούς συλλόγους αλλά και αθλητές από ολόκληρη την Ελλάδα και το εξωτερικό. Η φιλοδοξία είναι η Τροιζηνία και τα Μέθανα να μετατραπούν σε προορισμό αθλητικής προετοιμασίας, αξιοποιώντας το ήπιο κλίμα, το φυσικό περιβάλλον και την εγγύτητα με την Αθήνα.
Ενεργειακή μετάβαση και «έξυπνος» δήμος
Ακόμα ένα μεγάλο κεφάλαιο αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση. Η αντικατάσταση του δημοτικού φωτισμού με νέα φωτιστικά led αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες παρεμβάσεις που σχεδιάζονται τα επόμενα χρόνια. Το έργο αναμένεται να μειώσει σημαντικά το ενεργειακό κόστος, το οποίο σήμερα απορροφά μεγάλο μέρος των οικονομικών πόρων του δήμου.
Παράλληλα προχωρεί η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε σχολεία και δημοτικά κτίρια, ενώ σχεδιάζεται και η ενεργειακή θωράκιση αντλιοστασίων που καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας. Επίσης, έχει ήδη εγκριθεί και ολοκληρώνεται η εγκατάσταση ταχυφορτιστών ηλεκτρικών οχημάτων σε Γαλατά, Μέθανα και Καλλονή. Η δημοτική Αρχή σχεδιάζει τη δημιουργία ψηφιακής εφαρμογής μέσω της οποίας οι πολίτες θα μπορούν να αναφέρουν βλάβες, διαρροές, προβλήματα φωτισμού ή ζητήματα καθαριότητας σε πραγματικό χρόνο.
Το ηφαίστειο και το νέο τουριστικό μοντέλο
Αν το νερό αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα, ο τουρισμός αποτελεί το μεγαλύτερο αναπτυξιακό στοίχημα. Τα Μέθανα διαθέτουν δύο μοναδικά συγκριτικά πλεονεκτήματα: το ηφαίστειο και τις ιαματικές πηγές. Η δημοτική Αρχή επενδύει ιδιαίτερα στην ανάπτυξη του περιπατητικού τουρισμού. Ηδη έχουν καταγραφεί περίπου 50 χιλιόμετρα μονοπατιών, ενώ προχωρούν έργα πιστοποίησης, σήμανσης και ανάδειξης των διαδρομών που οδηγούν στην περίφημη Καμένη Χώρα.
Στόχος είναι η χερσόνησος να μετατραπεί σε προορισμό πεζοπορίας, φυσιολατρίας και εναλλακτικού τουρισμού καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Παράλληλα, συνεχίζεται η προσπάθεια αξιοποίησης των ιστορικών λουτρικών εγκαταστάσεων των Αγίων Αναργύρων και του Αγίου Νικολάου. Οι εγκαταστάσεις ανήκουν στην ΕΤΑΔ και όχι στον δήμο, γεγονός που περιπλέκει τη διαδικασία αξιοποίησής τους.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον δήμαρχο, έπειτα από συνεχείς παρεμβάσεις έχει ξεκινήσει ουσιαστική συζήτηση με στόχο την προσέλκυση επενδυτών και την επαναλειτουργία των λουτρών. Η φιλοσοφία δεν είναι η επιστροφή στο παλιό μοντέλο του επιδοτούμενου ιαματικού τουρισμού, αλλά η δημιουργία ενός σύγχρονου προορισμού ευεξίας, θερμαλισμού και εμπειριών. Αλλωστε, όπως επισημαίνει ο δήμαρχος, «δεν υπάρχει λουτρόπολη χωρίς λουτρά».
Θάλασσα, μαρίνες και νέες επενδύσεις
Σημαντικό μέρος του αναπτυξιακού σχεδιασμού αφορά και τον θαλάσσιο τουρισμό. Σε συνεργασία με την Περιφέρεια προωθείται έργο ύψους 2,2 εκατομμυρίων ευρώ για την κατασκευή πλωτών εξεδρών στον Γαλατά, οι οποίες θα μπορούν να φιλοξενήσουν περισσότερα από 200 σκάφη. Η συγκεκριμένη παρέμβαση θεωρείται κομβικής σημασίας, καθώς αναμένεται να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας και να ενισχύσει δραστηριότητες που σχετίζονται με τη συντήρηση σκαφών, την εστίαση, το εμπόριο και τις τουριστικές υπηρεσίες.
Παράλληλα, προωθείται η επέκταση του λιμανιού των Μεθάνων και η ανάπτυξη νέων τουριστικών υποδομών που θα ενισχύσουν τη θέση της περιοχής στον χάρτη του θαλάσσιου τουρισμού. Επίσης, σημαντικός στόχος είναι η ανάδειξη του παραλιακού μετώπου της Καλλονής με το μοναδικό φυσικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, λόγω της γεωμορφολογικής θέσης του.
Η ιστορία ως εργαλείο ανάπτυξης
Για τον Τάσο Μούγιο η ανάπτυξη δεν μπορεί να στηριχτεί μόνο σε έργα και επενδύσεις. Χρειάζεται και ταυτότητα. Για αυτό η δημοτική Αρχή επενδύει ιδιαίτερα στην ανάδειξη της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής. Η αρχαία Τροιζήνα, ο Θησέας, ο Ιππόλυτος, το Σύνταγμα της Τροιζήνας και η εκλογή του Ιωάννη Καποδίστρια συνθέτουν ένα μοναδικό πολιτιστικό αφήγημα. Ηδη σχεδιάζονται δράσεις για τον εορτασμό των 200 ετών από τη Γ΄ Εθνοσυνέλευση, ενώ προωθείται η δημιουργία ψηφιακού μουσείου που θα συνδέει την Ιστορία, τη μυθολογία, το ηφαίστειο, τα λουτρά και τα μονοπάτια της περιοχής. Παράλληλα, σχεδιάζεται ο «Δρόμος του Θησέα και του Ηφαιστείου», ένα θεματικό δίκτυο διαδρομών που θα ενώνει τους σημαντικότερους ιστορικούς και φυσικούς προορισμούς του δήμου.
Ως φυσικός προορισμός, στον υδροβιότοπο της Ψήφτας, με τα εξαιρετικά φυσικά χαρακτηριστικά του, προγραμματίζεται η δημιουργία και εγκατάσταση Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Ο υδροβιότοπος αποτελεί μοναδικό φυσικό σταθμό σπάνιων μεταναστευτικών πτηνών. Ο Γαλατάς, με τη γεωφυσική του θέση και τα τεράστια περιθώρια τουριστικής ανάπτυξης, η Λουτρόπολη Μεθάνων, με τις φυσικές μοναδικές ιαματικές πηγές και τη μεγάλη δυναμική του θαλάσσιου τουρισμού, η ορεινή Τροιζηνία (Καρατζάς, Αγία Ελένη, Ανω Φανάρι, Δρυόπη) με τη γραφικότητά της, η ιστορική Τροιζήνα, η παράκτια, μοναδικής ομορφιάς, Καλλονή, τα ορεινά παραδοσιακά χωριά της Χερσονήσου των Μεθάνων (Μεγαλοχώρι, Κουνουπίτσα, Μακρύλογγος, Παλαιά Λουτρά, Κυψέλη, Αγιοι Θεόδωροι, Μεγάλο Ποτάμι, Καμένη Χώρα) και οι παραλιακοί προορισμοί της (Βαθύ, Αγιος Νικόλαος, Αγιος Γεώργιος) αποτελούν μοναδικές τουριστικές επιλογές με πλούσιο χαρακτήρα και εξαιρετικό φυσικό περιβάλλον.
Να επιστρέψουν οι νέοι
Πίσω από κάθε έργο, κάθε χρηματοδότηση και κάθε επένδυση υπάρχει ένας κοινός στόχος: Η επιστροφή των νέων ανθρώπων. Ο δήμαρχος δεν κρύβει ότι η μεγαλύτερη πληγή της περιοχής είναι η δημογραφική συρρίκνωση και η φυγή των νέων προς την Αθήνα και τα μεγάλα αστικά κέντρα. Η φιλοδοξία της δημοτικής Αρχής είναι να δημιουργήσει συνθήκες που θα επιτρέψουν σε νέους επαγγελματίες, επιστήμονες και επιχειρηματίες να παραμείνουν ή να επιστρέψουν στον τόπο τους. Νέες τουριστικές επενδύσεις, αναβαθμισμένες υποδομές, καλύτερες συγκοινωνίες, σύγχρονες υπηρεσίες και αξιοποίηση της τοπικής περιουσίας αποτελούν κρίσιμα κομμάτια αυτής της στρατηγικής.
Ευλογημένα από την ιστορία και την φύση
Ο Δήμος Τροιζηνίας – Μεθάνων βρίσκεται σήμερα σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Από τη μία πλευρά καλείται να αντιμετωπίσει χρόνια προβλήματα που συσσωρεύτηκαν επί δεκαετίες. Από την άλλη, επιχειρεί να αξιοποιήσει μοναδικά συγκριτικά πλεονεκτήματα που λίγες περιοχές της χώρας διαθέτουν. Το νερό, τα έργα υποδομής, η ενεργειακή μετάβαση, τα λουτρά, το ηφαίστειο, ο θαλάσσιος τουρισμός, η πολιτιστική κληρονομιά και οι νέες επενδύσεις αποτελούν κομμάτια του ίδιου παζλ.
Οπως προκύπτει από τη συνέντευξη του δημάρχου Τάσου Μούγιου, το μεγάλο στοίχημα δεν είναι απλώς να βελτιωθεί η εικόνα ενός δήμου. Είναι να δημιουργηθεί ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης που θα επιτρέψει στην Τροιζηνία και στα Μέθανα να αξιοποιήσουν όσα τους χάρισαν η Ιστορία και η φύση, χωρίς να χάσουν την αυθεντικότητα και τον χαρακτήρα τους. Και τελικά, η μεγαλύτερη επιτυχία δεν θα μετρηθεί σε χιλιόμετρα αγωγών, σε εκατομμύρια χρηματοδοτήσεων ή σε αριθμό έργων. Θα μετρηθεί τη μέρα που περισσότερα νέα παιδιά θα επιλέγουν να επιστρέψουν, να ζήσουν και να δημιουργήσουν ξανά στον τόπο τους.
