Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, με εμφανή απογοήτευση αλλά και συγκίνηση, ανακοίνωσε το πρωί της Δευτέρας την παραίτησή του, ανοίγοντας τον δρόμο για τον δήμαρχο του Μάντσεστερ Αντι Μπέρναμ να διεκδικήσει την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος.
- Από τη Μαρία Δεναξά
Ο Μπέρναμ φέρεται ότι απολαμβάνει τη στήριξη περισσότερων από 200 βουλευτών των Εργατικών, ύστερα από μια θριαμβευτική εκλογική επικράτηση. «Το κόμμα μου αναρωτήθηκε αν ήμουν το κατάλληλο πρόσωπο για να μας οδηγήσει στις επόμενες εκλογές. Ακουσα την απάντησή του και την αποδέχομαι με καλή διάθεση» δήλωσε ο Στάρμερ, που έγινε ο έβδομος πρωθυπουργός που εγκαταλείπει το πρωθυπουργικό αξίωμα μέσα σε μία δεκαετία.
Οπως υπογράμμισε, κινητήριος δύναμή του πάντοτε δεν ήταν η εξουσία, αλλά η επιθυμία να «χτίσει μια πιο δίκαιη χώρα, βασισμένη στην αξιοπρέπεια και στον σεβασμό, όπου όλοι γίνονται ορατοί και εκτιμώνται, όπου ο πλούτος και οι ευκαιρίες ανήκουν σε όλους και όχι σε μια μειοψηφία προνομιούχων ανθρώπων».
Η αποχώρηση του Στάρμερ θα τεθεί σε ισχύ στις 16 Ιουλίου, ημερομηνία που σηματοδοτεί την έναρξη της θερινής διακοπής των κοινοβουλευτικών εργασιών.
Εάν ο κύριος διεκδικητής του πρωθυπουργικού αξιώματος Αντι Μπέρναμ δεν έχει αντιπάλους, θα αναλάβει αμέσως τα καθήκοντά του. Εάν όμως παρουσιαστούν και άλλοι υποψήφιοι, θα διεξαχθεί εσωκομματική εκλογή στο Εργατικό Κόμμα και ο νικητής θα αναλάβει την ηγεσία του βρετανικού κράτους στα τέλη Αυγούστου.
Ο Στάρμερ πέρασε το Σαββατοκύριακο στο Τσέκερς, την εξοχική κατοικία των Βρετανών πρωθυπουργών, αναλύοντας τις πιθανότητές του να παραμείνει στην εξουσία. Τον Μάιο, τα αποτελέσματα των τοπικών εκλογών ήταν καταστροφικά για τους Εργατικούς, οι οποίοι έχασαν ψήφους που κατευθύνθηκαν τόσο προς το δεξιό αντισυστημικό κόμμα Reform όσο και προς τους Πράσινους. Την Πέμπτη 18 Ιουνίου ο δήμαρχος του Μάντσεστερ, ο βασικός διεκδικητής της διαδοχής του πρωθυπουργικού αξιώματος, πέτυχε θριαμβευτικό αποτέλεσμα σε αναπληρωματική εκλογή στο Μέικερσφιλντ, στη βόρεια Αγγλία, γεγονός που πυροδότησε τις πολιτικές εξελίξεις στη Βρετανία και οδήγησε στην παραίτηση του Στάρμερ.
Παρότι ακόμη την Παρασκευή δήλωνε αποφασισμένος να μην παραιτηθεί και να παλέψει για να παραμείνει στην εξουσία, ο Κιρ Στάρμερ φαίνεται πως άλλαξε γνώμη μέσα σε λιγότερο από 48 ώρες. Στο μεταξύ, πληροφορήθηκε ότι περισσότεροι από 200 βουλευτές των Εργατικών ήταν έτοιμοι να στηρίξουν την υποψηφιότητα του Αντι Μπέρναμ, πολύ περισσότεροι από τους 81 που απαιτούνται για να παραιτηθεί.
Κορυφαίοι υπουργοί, μεταξύ των οποίων ο υπουργός Περιβάλλοντος Εντ Μίλιμπαντ, η υπουργός Εξωτερικών Ιβέτ Κούπερ και η υπουργός Ενέργειας Σαμπάνα Μαχμούντ, είχαν επίσης συνομιλίες με τον Κιρ Στάρμερ, επισημαίνοντάς του ότι θα μπορούσαν να παραιτηθούν εάν αρνούνταν να αποχωρήσει οικειοθελώς.
Μια συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου που είχε προγραμματιστεί για την Τρίτη προδιαγραφόταν θυελλώδης και αυτό το γεγονός φαίνεται πως επιτάχυνε τις εξελίξεις.
Αποφυγή του χάους
«Σκέφτεται πάντα σε πρώτο πλάνο το μέλλον της χώρας και τα συμφέροντα του βρετανικού λαού» υπογράμμισε το πρωί της Δευτέρας η υφυπουργός Παιδείας Τζάκι Σμιθ. «Τα τοποθετεί πάνω από τα συμφέροντα του κόμματος» τόνισε.
Ανακοινώνοντας οικειοθελώς την παραίτησή του και δίνοντας περιθώριο τριών μηνών μέχρι να τεθεί σε ισχύ, ο Κιρ Στάρμερ φαίνεται πως θέλησε να αποφύγει τις σκηνές χάους που προκάλεσαν οι διαδοχικές αποχωρήσεις συντηρητικών πρωθυπουργών, όπως ο Μπόρις Τζόνσον και η Λιζ Τρας.
Αυτό θα του επιτρέψει επίσης να συμμετάσχει στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία τον Ιούλιο, ενισχύοντας ένα από τα ελάχιστα επιτεύγματα της θητείας του που δεν αμφισβητούνται: τον επιδέξιο χειρισμό της βρετανικής εξωτερικής πολιτικής.
Ο Στάρμερ κατάφερε ταυτόχρονα να φέρει τη χώρα πιο κοντά στην Ευρώπη, ιδιαίτερα στον τομέα της άμυνας, χωρίς να την αποξενώσει από τις Ηνωμένες Πολιτείες του Ντόναλντ Τραμπ.
Η μεταβατική αυτή περίοδος θα επιτρέψει επίσης στον Αντι Μπέρναμ να συγκροτήσει υπουργική ομάδα και να αποσαφηνίσει τις προτεραιότητες της κυβέρνησής του, οι οποίες παραμένουν ασαφείς. Μένει, πάντω,ς να φανεί εάν ο Αντι Μπέρναμ θα διοριστεί αμέσως πρωθυπουργός ή εάν θα εμφανιστούν και άλλοι υποψήφιοι, όπως ο πρώην υπουργός Υγείας Γουές Στρίτινγκ, ο οποίος έχει ήδη εκδηλώσει το ενδιαφέρον του, γεγονός που θα οδηγούσε σε εσωκομματική αναμέτρηση για την ανάδειξη νέου αρχηγού. Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου ακούστηκαν φωνές στο εσωτερικό των Εργατικών, ζητώντας να υπάρξει μια εσωκομματική αναμέτρηση, θεωρώντας ότι αυτό θα επέτρεπε στον δήμαρχο του Μάντσεστερ να δοκιμάσει τις ιδέες του και να κριθεί πριν αναλάβει την εξουσία.
Αυτό θα έδινε επίσης την ευκαιρία σε μια γυναίκα να θέσει υποψηφιότητα. Το Εργατικό Κόμμα είναι η μοναδική μεγάλη πολιτική παράταξη της χώρας που δεν έχει αναδείξει ποτέ γυναίκα αρχηγό.
