Σε συνθήκες έντονου καύσωνα εισέρχεται από σήμερα, η χώρα, με τις πολύ υψηλές θερμοκρασίες να συνδυάζονται με την παρουσία αφρικανικής σκόνης, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα επιβαρυμένο σκηνικό στην ατμόσφαιρα. Σύμφωνα με τους μετεωρολόγους, το κύμα ζέστης θα κορυφωθεί μέχρι αύριο, όταν ο υδράργυρος αναμένεται να αγγίξει ή και να ξεπεράσει τοπικά τους 40 βαθμούς Κελσίου, ενώ από την Πέμπτη τα φαινόμενα αναμένεται να παρουσιάσουν σταδιακή εξασθένηση.
Σύμφωνα με τον μετεωρολόγο και διευθυντή Ερευνών του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστα Λαγουβάρδο, το διήμερο αναμένονται μέτριες συγκεντρώσεις αφρικανικής σκόνης, κυρίως στα δυτικά, κεντρικά και νότια τμήματα της χώρας.
Με βάση τους χάρτες του μοντέλου DUST/METEO, τη μεγαλύτερη επιβάρυνση αναμένεται να δεχθεί η δυτική Κρήτη, ενώ αυξημένες συγκεντρώσεις προβλέπονται επίσης στην Πελοπόννησο, τη Στερεά Ελλάδα, τη Θεσσαλία, τα νότια τμήματα της Ηπείρου και τα νησιά του Ιονίου. Όπως επισημαίνει ο ίδιος, από την Πέμπτη 23 Ιουλίου το φαινόμενο αναμένεται να εξασθενήσει σημαντικά.
Οι ομάδες που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή
Συστάσεις προς τους πολίτες απηύθυνε ο καθηγητής Πνευμονολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, Στέλιος Λουκίδης, υπογραμμίζοντας ότι περισσότερο ευάλωτοι στις υψηλές θερμοκρασίες είναι οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά και τα άτομα με χρόνια νοσήματα, κυρίως καρδιαγγειακές και αναπνευστικές παθήσεις.
Συνέστησε στις ευπαθείς ομάδες να αποφεύγουν την έκθεση στον ήλιο κατά τις ώρες αιχμής και να επικοινωνούν με τον θεράποντα ιατρό τους, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στην επαφή με τη θάλασσα κατά τη διάρκεια του καύσωνα, επισημαίνοντας ότι ειδικά οι ηλικιωμένοι θα πρέπει να αποφεύγουν το μπάνιο μεταξύ 2 και 3 το μεσημέρι, όταν η θερμική καταπόνηση του οργανισμού είναι μεγαλύτερη.
Παράλληλα, συνέστησε η άσκηση να πραγματοποιείται μόνο πολύ νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα, ενώ τόνισε τη σημασία της επαρκούς ενυδάτωσης, της κατανάλωσης ελαφρών γευμάτων και της αποφυγής του αλκοόλ, ώστε να περιορίζεται η απώλεια υγρών.
Ηλίαση και θερμοπληξία: Ποιες είναι οι διαφορές
Ο κ. Λουκίδης διευκρίνισε ότι η ηλίαση και η θερμοπληξία αποτελούν δύο διαφορετικές καταστάσεις. Ειδικότερα:
- Η ηλίαση εκδηλώνεται συνήθως με έντονη δυσφορία, ζάλη, εφίδρωση, ταχυκαρδία ή βραδυκαρδία και αίσθημα λιποθυμίας. Σε αυτή την περίπτωση, το άτομο πρέπει να μεταφερθεί άμεσα σε δροσερό χώρο, να αφαιρέσει τα περιττά ρούχα, να ενυδατωθεί και να παραμείνει σε ηρεμία μέχρι να υποχωρήσουν τα συμπτώματα.
- Αντίθετα, η θερμοπληξία αποτελεί επείγουσα και απειλητική για τη ζωή κατάσταση, καθώς συνοδεύεται από πολύ υψηλή θερμοκρασία σώματος και απώλεια συνείδησης. Απαιτεί άμεση διακομιδή σε νοσοκομείο για εξειδικευμένη ιατρική αντιμετώπιση, με χορήγηση υγρών και την απαραίτητη υποστηρικτική αγωγή.
Η εγκύκλιος από το Υπουργείο Εργασίας
Την ίδια στιγμή, παύση εργασιών, κατά περίπτωση, προβλέπει η εγκύκλιος του υπουργείου Εργασίας με την οποία ορίζονται τα έκτακτα μέτρα για την προστασία των εργαζομένων από τον καύσωνα, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες επελαύνουν ήδη. Η εγκύκλιος περιλαμβάνει «έναν ενδεικτικό και όχι εξαντλητικό κατάλογο τεχνικών και οργανωτικών μέτρων πρόληψης της θερμικής καταπόνησης, καθώς και τις ομάδες εργαζομένων υψηλού κινδύνου για τις οποίες ο εργοδότης οφείλει να επιδεικνύει ιδιαίτερη μέριμνα προστασίας». Ειδικότερα:
- Εκτίμηση Κινδύνου: Προσδιορισμός των εργασιών και χώρων με αυξημένο θερμικό κίνδυνο, με τη συμμετοχή του Τεχνικού Ασφαλείας και του Ιατρού Εργασίας.
- Γραπτή Αποτύπωση: Υποχρεωτική καταγραφή των μέτρων στη γραπτή εκτίμηση επαγγελματικού κινδύνου.
- Ειδική Μέριμνα: Ιδιαίτερη προστασία για εργαζόμενους που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου (π.χ. ηλικία >55 έτη, υποκείμενα νοσήματα, εγκυμοσύνη).
- Αναγγελία Συμβάντων: Υποχρεωτική δήλωση στην Επιθεώρηση Εργασίας τυχόν συμβάντων υγείας που σχετίζονται με τη ζέστη.
- Κτίρια & Παραγωγή: Θερμομόνωση, χρήση ανακλαστικών χρωμάτων, σκίαστρα, τοπική απαγωγή θερμού αέρα και μόνωση θερμών επιφανειών.
- Μικροκλίμα: Επαρκής φυσικός ή τεχνητός αερισμός και εγκατάσταση κλιματιστικών.
- Οργάνωση Χρόνου: Προγραμματισμός διαλειμμάτων και μεταφορά των βαριών εργασιών εκτός των ωρών θερμοκρασιακής αιχμής.
- Παροχές: Διάθεση δροσερού πόσιμου νερού (10-15 °C) και παροχή Μέσων Ατομικής Προστασίας.
- Διακοπή Εργασιών: Μείωση απασχόλησης ή παύση χειρωνακτικών εργασιών και διανομών με δίκυκλα/πατίνια κατά το διάστημα 12:00 – 16:00.
- Εξαιρέσεις Διανομής: Επιτρέπεται το takeaway ή η διανομή με κλιματιζόμενα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης.
- Προστασία: Υποχρεωτική χρήση καλύμματος κεφαλής/αυχένα και επιλογή σκιερών χώρων για τα διαλείμματα.
- Ορισμός: Ο δείκτης εκτιμά τη θερμική καταπόνηση συνδυάζοντας περιβαλλοντικές παραμέτρους (θερμοκρασία, υγρασία, άνεμος) και προσωπικά στοιχεία (ένταση εργασίας, ρουχισμός, εγκλιματισμός).
- Όρια Ανάληψης Δράσης:
- Κατώτερη τιμή: Το όριο πέρα από το οποίο απαιτείται εκπαίδευση εργαζομένων (μέγιστη τιμή για συνεχή εργασία).
- Ανώτερη τιμή: Το όριο πέρα από το οποίο οι εργασίες διακόπτονται υποχρεωτικά, αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα.
- Μείωση Ορίων: Τα όρια ασφαλείας μειώνονται (γίνονται αυστηρότερα) ανάλογα με το αν ο ρουχισμός είναι βαρύς/προστατευτικός ή αν ο εργαζόμενος δεν είναι εγκλιματισμένος στη ζέστη.
- Σχήμα Εργασίας-Ανάπαυσης: Ανάλογα με την ένταση εργασίας και τον δείκτη, ορίζεται αναλογία χρόνου (π.χ. 45′ εργασία – 15′ διάλειμμα) έως και πλήρης διακοπή.
- Ήπιες/Μέτριες εκδηλώσεις: Θερμικό εξάνθημα, επώδυνες κράμπες (λόγω απώλειας ηλεκτρολυτών) και θερμική εξάντληση (έντονη εφίδρωση, ζάλη, κόπωση).
- Σοβαρές/Επείγουσες καταστάσεις: Θερμική συγκοπή (λιποθυμία λόγω ορθοστατικής υπότασης) και θερμοπληξία (θερμοκρασία σώματος >40°C, σύγχυση, έλλειψη εφίδρωσης), η οποία αποτελεί απειλή για τη ζωή και απαιτεί άμεση ιατρική φροντίδα.
