Νέες δυνατότητες για τη διαχείριση χρεών, επενδύσεων και ακινήτων εισάγει για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που πρόσφατα ψηφίστηκε και ήδη αποτελεί νόμο του κράτους.
Ο βασικός κορμός αφορά οφειλές προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία. Παράλληλα, θεσπίζεται το «Κατασκευάζω – Νοικιάζω», αλλάζουν οι όροι του εξωδικαστικού και εισάγονται ειδικές ρυθμίσεις για μικρές επιχειρήσεις, επενδυτικές εταιρείες, αγροτικές εκμεταλλεύσεις και επιχειρήσεις αιγιαλού.
Κάθε εργαλείο έχει διαφορετικές προϋποθέσεις τις οποίες οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να ελέγχουν χωριστά προτού υποβάλουν αίτηση. Ας σημειωθεί πως ορισμένες διατάξεις απαιτούν εφαρμοστικές αποφάσεις οι οποίες ακόμη εκκρεμούν.
ΕΩΣ 72 ΔΟΣΕΙΣ
Η πρώτη και πιο άμεση αλλαγή αφορά τη νέα ρύθμιση, μέσω της οποίας φυσικά και νομικά πρόσωπα μπορούν να τακτοποιήσουν σε έως 72 δόσεις οφειλές που έγιναν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023.
Η ρύθμιση δεν καλύπτει όλα τα χρέη. Οι οφειλές δεν πρέπει να τελούσαν σε ρύθμιση στις 21 Απριλίου 2026 ούτε να έχουν υπαχθεί αλλού έως τη νέα αίτηση. Απαιτούνται δηλώσεις εισοδήματος πενταετίας και απουσία αμετάκλητης καταδίκης. Κάθε άλλη ληξιπρόθεσμη οφειλή εξοφλείται ή ρυθμίζεται μέσα σε έναν μήνα από την υπαγωγή.
Η πλατφόρμα της ΑΑΔΕ ενεργοποιείται έως τις 20 Ιουλίου και οι αιτήσεις υποβάλλονται έως το τέλος του 2026. Η ελάχιστη δόση είναι 30 ευρώ, η πρώτη πληρώνεται εντός τριών εργάσιμων ημερών. Με τήρηση της ρύθμισης μπορεί να χορηγείται φορολογική ενημερότητα και αναστέλλονται ποινική δίωξη και αναγκαστική εκτέλεση.
Η ρύθμιση χάνεται όταν δεν πληρωθούν δύο συνεχείς δόσεις ή δεν τακτοποιηθούν νέες οφειλές. Το Δημόσιο διατηρεί τη δυνατότητα εγγραφής υποθήκης, συμψηφισμού και μη χορήγησης αποδεικτικού ενημερότητας για μεταβίβαση ακινήτου, όταν το χρέος δεν είναι επαρκώς διασφαλισμένο.
ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται η ρύθμιση για τα ασφαλιστικά χρέη, με έως 72 δόσεις για οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ και τους λοιπούς φορείς που αφορούν περιόδους έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023.
Και εδώ απαιτείται τα χρέη να μην τελούσαν σε ενεργή ρύθμιση στις 21 Απριλίου 2026, ενώ οι υπόλοιπες ασφαλιστικές οφειλές πρέπει να είναι εξοφλημένες ή ρυθμισμένες. Στη νέα ρύθμιση εντάσσεται υποχρεωτικά το σύνολο των επιλέξιμων οφειλών που δεν βρίσκεται σε αναστολή.
Η ρύθμιση λειτουργεί ήδη και οι αιτήσεις υποβάλλονται έως το τέλος του 2026 μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του ΚΕΑΟ για τις οφειλές που έχουν βεβαιωθεί σε αυτό. Η ελάχιστη μηνιαία δόση είναι 30 ευρώ και η πρώτη καταβάλλεται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα υποβολής.
Οσο τηρείται η ρύθμιση, χορηγείται ασφαλιστική ενημερότητα και αναστέλλονται η ποινική δίωξη για μη καταβολή εισφορών και η αναγκαστική εκτέλεση. Η ρύθμιση χάνεται εάν μείνουν απλήρωτες δύο συνεχείς δόσεις ή δεν τακτοποιούνται οι λοιπές ασφαλιστικές οφειλές.
Αρση κατάσχεσης μετά την πληρωμή του 25%
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η πρόβλεψη για όσους λειτουργούν με δεσμευμένο τραπεζικό λογαριασμό. Η κατάσχεση μπορεί να αρθεί κατόπιν αίτησης, εφόσον έχει πληρωθεί το 25% της βασικής οφειλής, μαζί με προσαυξήσεις και τόκους.
Το υπόλοιπο του συγκεκριμένου χρέους και κάθε άλλη ληξιπρόθεσμη οφειλή του αιτούντος, είτε ατομική είτε από αλληλέγγυα ευθύνη, πρέπει επίσης να έχουν εξοφληθεί, ρυθμιστεί ή τεθεί νόμιμα σε αναστολή.
Η δυνατότητα είναι σημαντική για επιχειρήσεις και επαγγελματίες με δεσμευμένο λογαριασμό. Η άρση χορηγείται μία φορά ανά οφειλέτη και η διαδικασία, το αρμόδιο όργανο και τα δικαιολογητικά αναμένεται να εξειδικευθούν με απόφαση της ΑΑΔΕ.
Μειώνεται το κατώφλι εισόδου στον εξωδικαστικό μηχανισμό
Από τις 26 Ιουλίου το κατώφλι εισόδου στον εξωδικαστικό μειώνεται από τις 10.000 σε συνολικές οφειλές άνω των 5.000 ευρώ. Ετσι, μικροί επαγγελματίες και επιχειρήσεις θα μπορούν να εξετάσουν την αίτηση, εφόσον πληρούν τις υπόλοιπες προϋποθέσεις.
Η αλλαγή ανοίγει τον μηχανισμό σε πολύ μικρές επιχειρήσεις και αυτοαπασχολουμένους που έμεναν εκτός λόγω χαμηλότερου χρέους. Δεν εξασφαλίζει, πάντως, αυτομάτως πρόταση ή αποδοχή της αίτησης.
Από τις 21 Σεπτεμβρίου προβλέπεται, επίσης, δυνατότητα διάσωσης της κύριας κατοικίας με ρευστοποίηση άλλων ακινήτων. Η ρύθμιση αφορά φυσικά πρόσωπα και ενδιαφέρει κυρίως ατομικές επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες, εταίρους ή εγγυητές που ευθύνονται προσωπικά.
Οι πιστωτές μπορούν να υποβάλουν αντιπρόταση για εκποίηση άλλης ακίνητης περιουσίας, ενώ η κύρια κατοικία εξαιρείται και οι δόσεις υπολογίζονται με βάση την αξία της. Ο οφειλέτης μπορεί να αποδεχθεί ή να απορρίψει την αντιπρόταση. Οσο τηρείται η συμφωνία, αναστέλλονται τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης εις βάρος της κατοικίας.
Η σύμβαση αναδιάρθρωσης αποκτά ισχύ εκτελεστού τίτλου και έναντι εγγυητών, συνοφειλετών και προσώπων που έχουν παράσχει εξασφάλιση, εφόσον έχουν υπογράψει. Η αθέτηση μπορεί έτσι να οδηγήσει άμεσα σε εκτέλεση.
Τέλος στις πρόσθετες απαιτήσεις τόκων
Ακόμα μία αλλαγή βάζει τέλος στις πρόσθετες απαιτήσεις τόκων, αποσαφηνίζοντας αναδρομικά τον υπολογισμό των δόσεων σε παλαιότερες ρυθμίσεις. Κάθε δόση θεωρείται τοκοχρεολυτική και περιλαμβάνει κεφάλαιο και τόκους.
Δεν επιτρέπεται πρόσθετη επιβάρυνση ή επανυπολογισμός τόκων πέρα από εκείνους που ενσωματώθηκαν στην εγκεκριμένη ρύθμιση. Εφόσον ο οφειλέτης καταβάλει πλήρως και εμπρόθεσμα τις δόσεις, η απαίτηση εξοφλείται χωρίς άλλη χρηματική επιβάρυνση για το ίδιο διάστημα.
Για επιχειρήσεις με εκκρεμείς φορολογικές υποθέσεις παρατείνεται επίσης η δυνατότητα προσφυγής στην Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών. Η παράταση αφορά υποθέσεις που εκκρεμούν στα διοικητικά δικαστήρια, ενώ η δικαστική διαδικασία αναστέλλεται όσο εξετάζεται η αίτηση.
Αφορολόγητα έσοδα στοn«Κατασκευάζω – Νοικιάζω»
Πέρα από τις ρυθμίσεις χρεών, το «Κατασκευάζω – Νοικιάζω» ανοίγει ένα νέο επενδυτικό πεδίο στην κατοικία. Μπορούν να συμμετέχουν εταιρείες κατασκευών ή διαχείρισης ακινήτων, για ανέγερση κατοικιών ή μετατροπή ακινήτων άλλης χρήσης.
Βασική προϋπόθεση είναι τα ακίνητα να διατεθούν αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση τουλάχιστον δέκα ετών, με προκαθορισμένο μίσθωμα. Το εισόδημα των εταιρειών από τις συγκεκριμένες μισθώσεις απαλλάσσεται από τον φόρο εισοδήματος.
Το εργαλείο έχει θεσπιστεί, αλλά απαιτείται εφαρμοστική απόφαση που θα καθορίσει τους επιλέξιμους κλάδους, τη διαδικασία συμμετοχής, τους όρους των συμβάσεων, τον τρόπο προσδιορισμού των μισθωμάτων και τις υποχρεώσεις συντήρησης. Μέχρι την έκδοσή της δεν υπάρχει πλήρης πρακτικός οδηγός ένταξης.
ΦΠΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΙΣΠΡΑΞΗ
Στο πεδίο της ρευστότητας, επιχειρήσεις με τζίρο έως 2 εκατ. ευρώ μπορούν πλέον να επιλέγουν την απόδοση ΦΠΑ κατά τον χρόνο της πραγματικής είσπραξης.
Η νέα ρύθμιση δεν αναδιαμορφώνει από την αρχή το καθεστώς, αλλά αποσαφηνίζει ποιος κύκλος εργασιών λαμβάνεται υπόψη για την ένταξη και πώς υπολογίζεται για επιχειρήσεις που δεν έχουν λειτουργήσει ολόκληρο φορολογικό έτος.
Η πρακτική αξία είναι ότι η επιχείρηση δεν υποχρεώνεται να αποδώσει ΦΠΑ για ένα τιμολόγιο προτού εισπράξει την αντίστοιχη αμοιβή, με τους περιορισμούς και τις υποχρεώσεις του Κώδικα ΦΠΑ. Η επιλογή μπορεί να περιορίσει την πίεση ρευστότητας σε επιχειρήσεις με καθυστερημένες εισπράξεις.
ΕΙΔΙΚΑ ΚΙΝΤΡΑ ΓΙΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟΥΣ ΚΛΑΔΟΥΣ
Πιο εξειδικευμένες, αλλά ουσιαστικές, είναι οι παρεμβάσεις για εταιρείες διαχείρισης κεφαλαίων και επενδυτικών οργανισμών. Μεταξύ άλλων, εποπτική εγκατάσταση στην Ελλάδα δεν θεωρείται αυτομάτως μόνιμη εγκατάσταση αλλοδαπής επιχείρησης.
Η πρόβλεψη μειώνει τον κίνδυνο δημιουργίας ελληνικής φορολογικής παρουσίας μόνο λόγω εποπτικής υποδομής. Αντίστοιχα, η διαχείριση χαρτοφυλακίου και η παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών από ελληνική εταιρεία δεν συνεπάγονται από μόνες τους μόνιμη εγκατάσταση των ξένων επενδυτικών οργανισμών στην Ελλάδα.
Ρυθμίζεται, επίσης, η φορολογική μεταχείριση της πρόσθετης απόδοσης στελεχών, του λεγόμενου carried interest. Για φυσικό πρόσωπο που μεταφέρει τη φορολογική κατοικία του στην Ελλάδα και προσλαμβάνεται από επιλέξιμη ελληνική εταιρεία, η πρόσθετη απόδοση μπορεί να φορολογείται με συντελεστή 5% για έως επτά φορολογικά έτη, εφόσον η εταιρεία πραγματοποιεί ετήσιες δαπάνες στην Ελλάδα τουλάχιστον 3 εκατ. ευρώ.
Το αντίστοιχο ποσό μπορεί να εκπέσει ως επιχειρηματική δαπάνη της εταιρείας όταν έχει αναγνωριστεί ισόποσο έσοδο. Οι ρυθμίσεις εφαρμόζονται για εισοδήματα και δαπάνες από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Αγροτικό πετρέλαιο και τιμολόγιο ΓΑΙΑ
Στον πρωτογενή τομέα, η βασική αλλαγή αφορά το αγροτικό πετρέλαιο, καθώς από την 1η Νοεμβρίου 2026 αλλάζει ο τρόπος εφαρμογής της απαλλαγής από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης.
Μέχρι το τέλος Οκτωβρίου συνεχίζεται η επιστροφή του φόρου. Από τον Νοέμβριο, μέσω ειδικής ψηφιακής εφαρμογής της ΑΑΔΕ, ο ΕΦΚ και ο ΦΠΑ που αναλογεί σε αυτόν δεν θα περιλαμβάνονται στο τιμολόγιο που πληρώνουν οι δικαιούχοι κατά την αγορά του καυσίμου. Ο ΕΦΚ θα επιστρέφεται ή θα συμψηφίζεται στους πρατηριούχους.
Τα δικαιούχα πρόσωπα, οι ποσότητες και οι διαδικασίες ελέγχου θα καθοριστούν με υπουργική απόφαση.
Παράλληλα, επιτρέπεται η ένταξη στο τιμολόγιο ηλεκτρικής ενέργειας ΓΑΙΑ κατόχων αγροτικών συνδέσεων και οργανισμών εγγείων βελτιώσεων που δεν είχαν ενταχθεί προηγουμένως. Η ένταξη αφορά τις νέες καταναλώσεις και γίνεται με τους όρους που προσφέρουν οι προμηθευτές κατά τον χρόνο της αίτησης.
ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΤΑΙ ΓΙΑ ΑΙΓΙΑΛΟ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΙΑ
Ειδικές διευκολύνσεις προβλέπονται και για επιχειρήσεις σε αιγιαλό και παραλία. Ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, κάμπινγκ και καταστήματα εστίασης μπορούν να ζητούν απευθείας παραχώρηση χρήσης για διάστημα από ένα έως τρία έτη.
Οταν η εμπρόθεσμη αίτηση παραμένει σε εκκρεμότητα για τουλάχιστον δέκα ημέρες, μπορεί να υποβληθεί συμπληρωματική αίτηση για προσωρινή παραχώρηση μέχρι να υπογραφεί η οριστική σύμβαση.
Για το 2026 επιτρέπεται, υπό προϋποθέσεις, η συνέχιση δραστηριότητας σε τμήμα του οποίου η σύμβαση έληξε το 2025. Απαιτούνται νέα αίτηση, υπεύθυνη δήλωση και προσωρινό αντάλλαγμα ίσο με εκείνο της παλαιάς σύμβασης. Η δυνατότητα αποκλείεται όταν υπάρχουν περισσότερες αιτήσεις για το ίδιο τμήμα.
Για επιχειρήσεις σε περιοχές που επλήγησαν από την κακοκαιρία «Daniel» αίρεται ο αποκλεισμός από μελλοντικές διαδικασίες παραχώρησης, ακόμα και αν τους είχαν επιβληθεί διοικητικές κυρώσεις. Ειδικά για το 2026 μπορούν να υποβάλουν αιτήσεις οποτεδήποτε στις αρμόδιες κτηματικές υπηρεσίες.
Αυξάνεται το όριο των ακατάσχετων λογαριασμών
Στο ίδιο πλέγμα μέτρων εντάσσεται πλέον η αύξηση του ακατάσχετου λογαριασμού για επαγγελματίες, από 1.250 σε 1.600 ευρώ τον μήνα.
Η προστασία αφορά φυσικά πρόσωπα και έναν μόνο δηλωμένο λογαριασμό. Μπορεί επομένως να αξιοποιηθεί από ελεύθερους επαγγελματίες και ιδιοκτήτες ατομικών επιχειρήσεων οι οποίοι λόγω χρεών βρίσκονταν αντιμέτωποι με κατασχέσεις. Για κατασχέσεις από ιδιώτες, το ακατάσχετο ανέρχεται στα 1.600 ευρώ για ατομικό και στα 2.200 ευρώ για κοινό λογαριασμό.
Οι 72 δόσεις του e-ΕΦΚΑ λειτουργούν ήδη, η πλατφόρμα της ΑΑΔΕ ενεργοποιείται έως τις 20 Ιουλίου, το νέο όριο του εξωδικαστικού στις 26 Ιουλίου και η προστασία της κύριας κατοικίας στις 21 Σεπτεμβρίου. Αποφάσεις εκκρεμούν για την άρση κατασχέσεων, το «Κατασκευάζω – Νοικιάζω» και το αγροτικό πετρέλαιο.
ΠΗΓΗ dealnews.gr
