Κοντά στην επίτευξη προσωρινής συμφωνίας για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ βρίσκονται οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και το Ομάν, σύμφωνα με αποκλειστική ανάλυση του Axios που επικαλείται δύο περιφερειακές πηγές και έναν Αμερικανό αξιωματούχο. Η ανακοίνωση της συμφωνίας θα μπορούσε να γίνει ακόμη και σήμερα, εξέλιξη που εκτιμάται ότι θα σηματοδοτήσει την επανέναρξη της εκεχειρίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης και θα ανοίξει τον δρόμο για νέες διαπραγματεύσεις σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Οι συνομιλίες βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και αρκετές εβδομάδες και, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, προβλέπουν μια προσωρινή συμφωνία διάρκειας 60 ημερών μεταξύ του Ομάν και του Ιράν, με δυνατότητα παράτασης. Βάσει του σχεδίου που βρίσκεται στο τραπέζι, η εισερχόμενη ναυσιπλοΐα προς τον Περσικό Κόλπο θα πραγματοποιείται μέσω βόρειας λωρίδας, η οποία διέρχεται από τα ιρανικά χωρικά ύδατα.
Αντίστοιχα, όλα τα πλοία που εξέρχονται από τον Κόλπο προς την Αραβική Θάλασσα θα χρησιμοποιούν νότια λωρίδα, η οποία βρίσκεται στα ύδατα του Ομάν, σε συντονισμό με το Ιράν.
Κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου δεν προβλέπεται η επιβολή διοδίων ή άλλων τελών διέλευσης, ενώ τα εμπλεκόμενα μέρη θα προχωρήσουν στην απομάκρυνση των ναυτικών ναρκών από τη μεσαία λωρίδα του στενού μέσα στις πρώτες 30 ημέρες. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών εκκαθάρισης, η μεσαία λωρίδα θα χρησιμοποιείται για την αμφίδρομη διέλευση πλοίων, στο πλαίσιο μιας μόνιμης συμφωνίας που θα αποτελέσει αντικείμενο νέων διαπραγματεύσεων μεταξύ Ομάν και Ιράν.
Ο Τραμπ «πάγωσε» τις στρατιωτικές επιλογές
Καθοριστικό ρόλο στις τελευταίες εξελίξεις φέρεται να διαδραμάτισε η απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να μην προχωρήσει το Σάββατο στην υλοποίηση των απειλών για μαζικά πλήγματα κατά της Τεχεράνης.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Αμερικανός πρόεδρος επέλεξε να δώσει περισσότερο χρόνο στη διπλωματία, διαμηνύοντας ωστόσο ότι, εάν δεν υπάρξει σύντομα συμφωνία, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο ευρείας στρατιωτικής επιχείρησης.
Η υπό διαπραγμάτευση συμφωνία εκτιμάται ότι καλύπτει μέρος των αιτημάτων της Τεχεράνης, καθώς προβλέπει μεγαλύτερο βαθμό ελέγχου του Ιράν στην κυκλοφορία των πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, σε σχέση με το καθεστώς που ίσχυε πριν από την πρόσφατη πολεμική σύγκρουση.
Διεθνής διαμεσολάβηση για την αποφυγή νέας κρίσης
Οι διαπραγματεύσεις δεν περιορίστηκαν μόνο στις επαφές μεταξύ Ουάσιγκτον, Τεχεράνης και Μουσκάτ. Σύμφωνα με περιφερειακές πηγές, στις προσπάθειες διαμεσολάβησης συμμετείχαν επίσης το Κατάρ, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία, ενώ ο Λευκός Οίκος είχε ενεργό ρόλο καθ’ όλη τη διάρκεια των συνομιλιών.
Τις τελευταίες ημέρες πραγματοποιήθηκαν αλλεπάλληλες τηλεφωνικές επικοινωνίες μεταξύ του ειδικού απεσταλμένου του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και του υπουργού Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ αλ-Μπουσάιντι.
Όπως αναφέρουν δύο περιφερειακές πηγές, ο Αμπάς Αραγτσί είχε συμφωνήσει κατ’ αρχήν με το προτεινόμενο πλαίσιο ήδη από το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, ωστόσο απαιτούνταν η έγκριση του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, καθώς και του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας.
Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν πως, η διαδικασία αυτή ολοκληρώθηκε χθες, εξέλιξη που φέρνει πλέον τις δύο πλευρές ένα βήμα πριν από την οριστικοποίηση της συμφωνίας.
Η συμφωνία που είχε καταρρεύσει
Οι ίδιες πηγές υπενθυμίζουν ότι πριν από περίπου τρεις εβδομάδες ο Λευκός Οίκος, το Ομάν και οι υπόλοιποι διαμεσολαβητές θεωρούσαν πως είχε ήδη επιτευχθεί συμφωνία με το Ιράν.
Ωστόσο, η συνέχιση των επιθέσεων σε εμπορικά πλοία από την ιρανική πλευρά ανέτρεψε τον σχεδιασμό, οδηγώντας σε νέα στρατιωτική κλιμάκωση που διήρκεσε περίπου δύο εβδομάδες και έφερε την περιοχή πολύ κοντά σε έναν γενικευμένο πόλεμο.
(Το άρθρο αυτό γράφτηκε με τη βοήθεια εφαρμογής τεχνητής νοημοσύνης υπό την επιμέλεια δημοσιογράφου.)
