Παρά το γεγονός ότι ο Μπετελγκέζ αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα και διεξοδικά μελετημένα άστρα του ουρανού, εξακολουθεί να κρατά καλά κρυμμένα τα αστρονομικά του μυστικά. Χρησιμοποιώντας το επίγειο ραδιοτηλεσκόπιο ALMA, διεθνής ερευνητική ομάδα κατάφερε να καταγράψει νέες, εξαιρετικά λεπτομερείς εικόνες από την ταραχώδη επιφάνεια του καταδικασμένου αυτού ερυθρού υπεργίγαντα, προσφέροντας νέα πολύτιμα δεδομένα στην αστροφυσική κοινότητα.
Ο Μπετελγκέζ, ο οποίος απέχει περίπου 600 έτη φωτός από τη Γη, είχε βρεθεί στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος πριν από λίγα χρόνια, όταν η απότομη και δραματική πτώση της φωτεινότητάς του πυροδότησε σενάρια για μια επικείμενη έκρηξη σουπερνόβα. Αν και το σενάριο αυτό απομακρύνθηκε και οι επιστήμονες θεωρούν πλέον λιγότερο πιθανή μια άμεση έκρηξη, το άστρο παραμένει στο στόχαστρο της επιστημονικής έρευνας. «Το γεγονός ότι η τελική του μοίρα είναι να εκραγεί καθιστά συναρπαστικό το να γνωρίζουμε πώς πραγματικά μοιάζει σήμερα», επισημαίνει ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, Μπιλ Ντεντ, αστρονόμος στο Νότιο Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο (ESO).
Με μάζα 20 φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου και μέγεθος διογκωμένο κατά 800 φορές, ο Μπετελγκέζ αποκαλύπτει μέσω του ALMA έναν κόσμο ακραίων φαινομένων. Οι νέες λήψεις φανερώνουν μια σχεδόν κυματοειδή υφή στην επιφάνειά του, η οποία δημιουργείται από τεράστιες ποσότητες πλάσματος που μετακινούνται στο εσωτερικό του.
Η μέση θερμοκρασία της ατμόσφαιρας του υπεργίγαντα υπολογίζεται στους 2.030 °C, ωστόσο οι παρατηρήσεις εντόπισαν τουλάχιστον δύο περιοχές που είναι αισθητά θερμότερες, με μία από αυτές να ξεπερνά τη θερμοκρασία του γύρω πλάσματος κατά 530 °C. Αυτή η ανομοιογενής εικόνα αποδίδεται σε βίαια φαινόμενα μεταφοράς θερμότητας, καθώς καυτό πλάσμα ανέρχεται από το εσωτερικό δημιουργώντας κρουστικά κύματα, τα οποία εκρήγνυνται στην ατμόσφαιρα σχηματίζοντας τις φωτεινές θερμές περιοχές.
Η μεγαλύτερη έκπληξη για τους ερευνητές ήρθε κατά τη σύγκριση των νέων λήψεων με παρατηρήσεις του 2015. Διαπιστώθηκε ότι μία θερμή περιοχή στο βορειοανατολικό τμήμα του αστρικού δίσκου παρέμεινε σταθερή για τουλάχιστον επτά χρόνια, διάρκεια πολύ μεγαλύτερη από αυτή που προβλέπουν τα σημερινά θεωρητικά μοντέλα για τους ερυθρούς υπεργίγαντες.
Παράλληλα, η διάταξη των θερμών αυτών περιοχών προσφέρει επιπλέον ενδείξεις για την πιθανή ύπαρξη ενός αόρατου συνοδού άστρου, γύρω από το οποίο περιφέρεται ο Μπετελγκέζ. Οι αστρονόμοι θα συνεχίσουν τη συστηματική παρακολούθηση του άστρου μέσω του ALMA για να κατανοήσουν τη σταθερότητα αυτών των δομών και τη σύνδεσή τους με την απώλεια μάζας, μέχρι τη στιγμή που ο Μπετελγκέζ θα ολοκληρώσει τον κύκλο της ζωής του με μια θεαματική έκρηξη.
