Σε επικίνδυνο αδιέξοδο η Γαλλία

Αλλη μια «νύχτα του Αγίου Βαρθολομαίου» έζησε το βράδυ του Σαββάτου η Γαλλία μετά το τέλος των διαδηλώσεων για το υψηλό κόστος ζωής, την αύξηση στις τιμές των καυσίμων, την κατάρρευση της εκπαίδευσης και του υγειονομικού συστήματος, όπου πήραν μέρος περισσότεροι από 800.000 άνθρωποι, σύμφωνα με τους διοργανωτές, ενώ από την πλευρά του το υπουργείο Εσωτερικών έκανε λόγο για 550.000 πολίτες που συμμετείχαν σε πορείες και διαδηλώσεις.

Ηταν η πολλοστή φορά από την έναρξη της θητείας του Εμανουέλ Μακρόν που η χώρα παραδόθηκε στις καταστροφές, στις λεηλασίες καταστημάτων, στις πυρκαγιές αυτοκινήτων δημόσιας περιουσίας και δημόσιων κτιρίων, και η μόνη απάντηση που είχε να δώσει ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί, μπροστά σε αυτό το νέο καταστροφικό ξέσπασμα οργής που προσέλαβε ακόμη πιο βίαιες διαστάσεις, ήταν πως «ήρθε πλέον η ώρα οι Γάλλοι να διαλέξουν στρατόπεδο. Είτε βρίσκονται στο στρατόπεδο της δημοκρατίας είτε είναι στο στρατόπεδο των ταραχοποιών».

Μια επικίνδυνη ρητορική χειραγώγησης και αποπροσανατολισμού που ρίχνει λάδι στη φωτιά της αγανάκτησης, η οποία άναψε για τα καλά στη γαλλική κοινωνία, καθώς καλεί τους πολίτες να επιλέξουν ανάμεσα στη δημοκρατία και στους ταραχοποιούς, προκειμένου ο Λεκορνί και ο εντολοδόχος του να αποφύγουν τα μοναδικά ερωτήματα που έχουν πραγματικά σημασία: «Γιατί υπάρχει τόσο μεγάλη κοινωνική οργή, ποιες είναι οι αιτίες που την προκαλούν και πώς θα μπορούσε να υποχωρήσει;»

Σίγουρα πάντως όχι με υπέρμετρη καταστολή, αστυνομική βία και εργαλειοποίηση των γεγονότων μέσω των ΜΜΕ για την επιβίωση της κυβέρνησής του και του Εμανουέλ Μακρόν στο προεδρικό αξίωμα. Ανάγοντας τη βαθιά πολιτική και κοινωνική κρίση που βιώνει σήμερα η Γαλλία (αλλά και όλη η Ευρώπη) σε ζήτημα δημόσιας ασφάλειας, ο Γάλλος πρωθυπουργός και ο ένοικος του Ελιζέ, που το Σάββατο ήταν κρυμμένος, προσπαθούν να αντικαταστήσουν τον κοινωνικό διάλογο με την ηθική απαξίωση σε μια πολυετή κρίση που έδωσε τη θέση της στο χάος.

Οι Γάλλοι αισθάνονται, και όχι άδικα, ότι η μετριότητα που έκαναν το λάθος να εκλέξουν για πρόεδρο το 2017 έβαλε τη χώρα στον αυτόματο πιλότο της εκκαθάρισης του κράτους και της διάλυσης της κοινωνίας. Μιας κοινωνίας που βυθίζεται ολοένα και περισσότερο στην αδικία, στην εργασιακή εκμετάλλευση, στην καταπίεση, στην επισφάλεια και τη φτωχοποίηση και η οποία κάθε τρεις και λίγο εκρήγνυται από την αγανάκτηση και την οργή που έχει φουντώσει για τα καλά πλέον και στους κόλπους της νεολαίας, που δεν βλέπει φως στο τούνελ που την οδηγεί στο αύριο.

Εδώ που έφτασε η Γαλλία, η μόνη σωτηρία της είναι η παραίτηση του μαθητευόμενου μάγου, η δημοτικότητα του οποίου αγγίζει μόλις το 15% και πολλοί είναι εκείνοι που φοβούνται πως δύσκολα θα φύγει από το Ελιζέ. Ακόμη και να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης, πολύ γρήγορα πάλι θα εκτροχιαστεί, καθώς η δυσαρέσκεια είναι υπερβολικά μεγάλη και οι δυνάμεις επιβολής της τάξης έχουν εξαντληθεί από τη μακροχρόνια καταστολή των κινητοποιήσεων που ξεσπούν κάθε τρεις και λίγο.

Κατά συνέπεια, η Γαλλία βρίσκεται πλέον σε ένα επικίνδυνο αδιέξοδο κι εκείνο που είναι εντυπωσιακό είναι πως κανένας πολιτικός αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν έχει για την ώρα τολμήσει να ζητήσει την παραίτηση του μοναδικού υπευθύνου για την έκρυθμη κατάσταση στη χώρα.

Από τα στόματά τους βγαίνουν μόνο λόγια του αέρα, ψηφοθηρικοί εντυπωσιασμοί, αλληλοκατηγορίες και προσβολές, και μετά μια βόλτα για να φωτογραφηθούν στο πλευρό των διαδηλωτών ή των δυνάμεων ασφαλείας -ανάλογα με την πολιτική απόχρωση- και πάνε παρακάτω.

Το διακύβευμα

Μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα του μεγάλου κοινωνικού αναβρασμού, διεξάγεται στη Γαλλική Εθνοσυνέλευση η συζήτηση για τον προκρούστειο προϋπολογισμό του 2027, που προβλέπει περικοπές 54 δισεκατομμυρίων ευρώ και ο οποίος θα πρέπει να ψηφιστεί υποχρεωτικά μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου.

Αν ο εκρηκτικός αντίκτυπος των κινητοποιήσεων, που αναμένεται να συνεχιστούν, αποθαρρύνει τα κόμματα της αξιωματικής αντιπολίτευσης να τον ψηφίσουν, τότε ελλοχεύει ο κίνδυνος να πέσει η κυβέρνηση και η χώρα να οδηγηθεί σε νέες πρόωρες βουλευτικές εκλογές, όπου αναμένεται να σαρώσει ο Εθνικός Συναγερμός της Μαρίν Λεπέν.

Μια εξέλιξη που απεύχεται ο Εμανουέλ Μακρόν, καθώς, έχοντας η Λεπέν την αυτοδυναμία στη Γαλλική Εθνοσυνέλευση και κερδίζοντας, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, την προεδρία της Γαλλίας στις εκλογές που θα γίνουν τον Απρίλιο, θα μπορέσει να εφαρμόσει τις πολιτικές που θέλει, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις είναι αντίθετες με τις υπαγορευμένες εντολές του ευρωιερατείου των Βρυξελλών.

Αν όμως το επόμενο διάστημα το κίνημα αποδυναμωθεί και οι κινητοποιήσεις υποχωρήσουν -κι έχει κάθε λόγο ο Γάλλος πρόεδρος να το επιδιώξει αυτό-, τότε τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα εγκρίνουν τον προϋπολογισμό, αποτρέποντας την πτώση της κυβέρνησης και την προκήρυξη πρόωρων βουλευτικών εκλογών.

Σε αυτή την περίπτωση, η Λεπέν θα μπορούσε να κερδίσει την προεδρία τον Απρίλιο, χωρίς όμως να διαθέτει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία για να κυβερνήσει. Με την Εθνοσυνέλευση κατακερματισμένη και χωρίς νέες βουλευτικές εκλογές πριν από το 2029, εκτός απροόπτου, η εφαρμογή του προγράμματός της θα προσέκρουε σε σοβαρά κοινοβουλευτικά εμπόδια.

Ετσι, ο Μακρόν θα μπορούσε να έχει εξασφαλίσει την ψήφιση του προϋπολογισμού του, ενώ η διάδοχός του στο Μέγαρο των Ηλυσίων θα βρισκόταν αντιμέτωπη με μια δύσκολη εξίσωση διακυβέρνησης, με κίνδυνο να φθαρεί πολιτικά προτού αποκτήσει τη δυνατότητα να αναδιαμορφώσει τους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς.

Υπάρχει, ωστόσο, ακόμα ένα όπλο στη φαρέτρα του Μακρόν: η δυνατότητα να θέσει σε ισχύ τον προϋπολογισμό μέσω διαταγμάτων. Μια τέτοια επιλογή θα μπορούσε να αποτρέψει άλλη μια ταπείνωσή του και ταυτόχρονα να φέρει τη Λεπέν σε εξαιρετικά δύσκολη θέση, καθώς ως πρόεδρος θα κληθεί να διαχειριστεί έναν προϋπολογισμό που δεν θα έχει η ίδια διαμορφώσει, με τις δημοσιονομικές επιλογές του προκατόχου της να περιορίζουν τα περιθώρια εφαρμογής του δικού της προγράμματος.