Χάος στην Πολωνία: Βαθαίνει η πολιτική και θεσμική κρίση

Σε ανοιχτή πολιτική και θεσμική σύγκρουση έχει εξελιχθεί η διαμάχη για την ηγεσία του Συνταγματικού Δικαστηρίου στην Πολωνία, με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τουσκ και την αντιπολίτευση να αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση του κράτους δικαίου. Η αιφνιδιαστική ανακοίνωση της αναστολής των καθηκόντων του προέδρου και του αντιπροέδρου του δικαστηρίου πυροδότησε έντονες διαμαρτυρίες, επεισόδια και πρωτοφανείς καταγγελίες.

Διαβάστε επίσης: Πολωνία: Μια ιδεολογικο-πολιτική σύγκρουση με βαθιές ρίζες

Το χρονικό της κλιμάκωσης και οι καταγγελίες για «πραξικόπημα»

Η κρίση κορυφώθηκε όταν εμφανίστηκε ειδοποίηση στον ιστότοπο του Συνταγματικού Δικαστηρίου για την παύση ενός μήνα της ηγεσίας του, με τη δικαστή Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα να αναλαμβάνει προσωρινή επόπτρια του οργάνου. Λίγο αργότερα, μέσα από τους επίσημους λογαριασμούς του δικαστηρίου στα social media, η κίνηση αυτή καταγγέλθηκε ως «παράνομη κατάληψη» και «πραξικόπημα».

Σχετικό ρεπορτάζ: «Πραξικόπημα στη Βαρσοβία;»
καταγγέλλει ο ευρωβουλευτής Ντόμινικ Ταρτσίνσκι

Τις εξελίξεις και τις κατηγορίες περί πραξικοπήματος περιγράφει αναλυτικά ο ευρωβουλευτής Ντόμινικ Ταρτσίνσκι:

Η παύση της ηγεσίας του δικαστηρίου κινητοποίησε υποστηρικτές της αντιπολίτευσης, οι οποίοι συγκεντρώθηκαν έξω από το κτίριο, με αποτέλεσμα να σημειωθούν συγκρούσεις με την αστυνομία, τραυματισμοί και τρεις προσαγωγές. Στο πλαίσιο των επεισοδίων, κυκλοφόρησαν πληροφορίες και καταγγελίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που αναφέρουν ότι οι αστυνομικές δυνάμεις που επιχειρούν στο σημείο δεν είναι πολωνικές, αλλά γερμανικές.

Σε οπτικοακουστικό υλικό που αναρτήθηκε, καταγράφονται αστυνομικοί να μην αντιδρούν και να δείχνουν ότι δεν κατανοούν την πολωνική γλώσσα, όταν έτερος ευρωβουλευτής τούς ζητά επιτακτικά τα νούμερα των διακριτικών τους.

Le Député polonais 🇵🇱 au Parlement européen, député à la Diète de la République de Pologne, Grzegorz Braun, a demandé leurs numéros aux policiers.

Les policiers ne comprennent pas un mot de polonais !!!
Des dizaines de fourgons de la Polizeï 🇩🇪 ont été filmés sur l’autoroute en direction de Varsovie avant le coup d’État en Pologne.

— Philiponet Rémi 🇨🇵 (@RPhiliponet) November 1, 2026

Ο Πολωνός πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι διέκοψε εσπευσμένα την επίσκεψή του στη Σενεγάλη και επέστρεψε στη Βαρσοβία. Ο ίδιος βρέθηκε στο δικαστήριο τα ξημερώματα του Σαββάτου, όπου σημειώθηκαν λεκτικές αντιπαραθέσεις και σπρωξίματα στην είσοδο του κτιρίου. Μέσω του εκπροσώπου του, ο πρόεδρος έκανε λόγο για βίαιη κατάληψη συνταγματικού θεσμού και συγκάλεσε επείγουσες συνομιλίες με τα κοινοβουλευτικά κόμματα.

Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ, σε τηλεοπτικό του διάγγελμα, κατηγόρησε το κόμμα PiS και τον πρόεδρο Ναβρότσκι για υπονόμευση του κράτους δικαίου. Ο Τουσκ υπογράμμισε ότι κανένας πολιτικός δεν έχει το δικαίωμα να δίνει εντολές ή να εκφοβίζει δικαστές, δεσμευόμενος να διασφαλίσει την ανεξαρτησία και την ασφάλεια του δικαστηρίου.

Η ρίζα της σύγκρουσης

Η τρέχουσα αναταραχή αποτελεί το αποκορύφωμα της μακροχρόνιας σύγκρουσης για τις δικαστικές μεταρρυθμίσεις που είχε προωθήσει η προηγούμενη κυβέρνηση του PiS (2015-2023). Η αφορμή για τη νέα κρίση δόθηκε από την άρνηση του προέδρου Ναβρότσκι να κάνει δεκτούς τους όρκους πέντε από τους οκτώ δικαστές (μεταξύ των οποίων και η Κόρβιν-Πιοτρόφσκα) που εξέλεξε φέτος η Κάτω Βουλή, στην οποία πλειοψηφεί ο συνασπισμός του Τουσκ. Το ζήτημα προκαλεί την προσοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία ανακοίνωσε ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, τονίζοντας τη σημασία της συμμόρφωσης με το πολωνικό Σύνταγμα και τις αποφάσεις των ευρωπαϊκών δικαστηρίων.