Η τεχνητή νοημοσύνη… κριτής στην ενόργανη γυμναστική στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2028

Μια ιστορική τομή για την ενόργανη γυμναστική ετοιμάζεται από τη διεθνή ομοσπονδία του αθλήματος (World Gymnastics), εξετάζοντας σοβαρά τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2028 στο Λος Άντζελες. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι ο δραστικός περιορισμός των σφαλμάτων στη βαθμολόγηση και η θωράκιση της αξιοπιστίας των αποφάσεων, σε ένα άθλημα όπου οι αμφισβητούμενες κρίσεις αποτελούν διαχρονικό αγκάθι, ιδιαίτερα κατά τη διεκδίκηση των μεταλλίων.

Χαρακτηριστική της ανάγκης για αλλαγή είναι η εμπειρία του Λευτέρη Πετρούνια, ο οποίος εξέφρασε έντονη δυσαρέσκεια για τη βαθμολογία του στον τελικό των κρίκων στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του Οκτωβρίου, ενώ είχε ασκήσει κριτική για την αξιολόγηση των κριτών και μετά την κατάκτηση του χάλκινου μεταλλίου στους Ολυμπιακούς Αγώνες στο Παρίσι.

Το σύστημα της Fujitsu και η τρισδιάστατη ανάλυση

Όπως αποκαλύπτει το «The Athletic», οι συζητήσεις για την εισαγωγή του συστήματος υποστήριξης κριτών, το οποίο αναπτύσσει ο τεχνολογικός κολοσσός Fujitsu, βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο. Η συγκεκριμένη τεχνολογία παρουσιάστηκε δοκιμαστικά το 2019, ενώ στο πρόσφατο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στο Ρότερνταμ οι υπεύθυνοι και των δέκα οργάνων είχαν πλήρη πρόσβαση στις αναλύσεις της.

Μέσω ειδικών καμερών, το σύστημα καταγράφει τις προσπάθειες των αθλητών από πολλαπλές γωνίες, δημιουργώντας μια τρισδιάστατη απεικόνιση των κινήσεων. Μέσα σε μόλις 10 έως 15 δευτερόλεπτα, ο υπολογιστής αναγνωρίζει τις ασκήσεις, υπολογίζει με ακρίβεια τις γωνίες των αρθρώσεων και παρέχει δεδομένα για τη βαθμολογία δυσκολίας, προσφέροντας στους κριτές κρίσιμα στοιχεία που είναι αδύνατον να διακριθούν με γυμνό μάτι.

Το όραμα για πλήρη ψηφιοποίηση και οι προβληματισμοί

Ο πρόεδρος της World Gymnastics, Μορινάρι Γουατανάμπε, δεν κρύβει τις φιλοδοξίες του για το μέλλον, δηλώνοντας: «Το όνειρό μας είναι να μην υπάρχουν κριτές, αλλά μόνο υπολογιστές και τεχνητή νοημοσύνη που θα δίνουν τις βαθμολογίες. Πρέπει να είμαστε δίκαιοι με όλους. Δεν θέλω λάθη ή λανθασμένες κρίσεις. Όταν οι θεατές βλέπουν μια βαθμολογία, δεν καταλαβαίνουν πάντα πώς κατέληξαν σε αυτή οι κριτές, και αυτό είναι μεγάλο πρόβλημα».

Ωστόσο, η πλήρης υποκατάσταση του ανθρώπινου παράγοντα εγείρει σοβαρά ερωτήματα. Η τεχνητή νοημοσύνη έχει τη δυνατότητα να εντοπίσει ακόμη και απόκλιση μίας μοίρας στην έκταση ενός ποδιού, δημιουργώντας προβληματισμό για το αν μια τόσο εξαντλητική αυστηρότητα πρέπει να οδηγεί σε αφαίρεση βαθμών.

Παράλληλα, υπάρχουν τεχνικοί περιορισμοί στην αναγνώριση πρωτότυπων ασκήσεων που δεν περιλαμβάνονται στη βάση δεδομένων, αλλά και στην αξιολόγηση της καλλιτεχνικής έκφρασης — όπως η χορογραφία και η σύνδεση με τη μουσική στο έδαφος γυναικών — στοιχεία που δύσκολα ποσοτικοποιούνται. Επιπλέον, εξετάζεται η συμπεριφορά του αλγορίθμου απέναντι σε διαφορετικούς σωματότυπους, παρά τη διαβεβαίωση της Fujitsu για εκτεταμένη συλλογή δεδομένων. Η πιθανή εφαρμογή στο Λος Άντζελες το 2028 αναμένεται να αποτελέσει καθοριστικό σταθμό, χωρίς ωστόσο να καταργεί άμεσα τον ρόλο των ανθρώπων-κριτών.